Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/25937 K.2024/10069

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'dan olan alacağı için keşidecisi ... hakkında yapılan takibin semeresiz kaldığını, davalı borçluların mal kaçırma amacı ile adlarına kayıtlı taşınmazları ve aracı diğer davalılara sattığını belirterek davalılar arasındaki muvazaalı taşınmaz ve araç devrine ilişkin işlemin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçeleri ile davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 05.09.2019 gün, 2018/44 E- 2019/61 K sayılı kararı ile; "... Davalı borçlu ile davalı ...'nın aynı sektörde çalışıp aralarında ticari ilişkisi bulunmasına göre, davalılar arasındaki, Niğde ili ... ilçesi ... Mahallesi 484ada 3 parsel, kat: 1 bağımsız bölüm ile Niğde ili ... ilçesi ...

Mahallesi 484 ada 3 parsel, zemin kat, 5 nolu bağımsız bölüme ilişkin tasarrufların iptaline, davalı ...'in davalı borçlunun işçisi olmasına, İİk madde 280/1 gereğince davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişi olmasına göre davalılar arasındaki tasarrufların iptaline, dava konusu gayrımenkullerin kötü niyeti ispat edilememiş olan ... a devredilmiş bulunması sebebi ile davalı ... yönünden davanın reddine, ...'in ise gayrımenkullerin elden çıkartıldığı tarihteki gerçek değeri üzerinden tazminat ile sorumlu tutulmasına, davalı ...'ya devredilen, Niğde ili ... ilçesi ...

Mahallesi 256 ada 31 parsel, Niğde ili ... ilçesi ...

Mahallesi 287 ada 5 parsel ve Niğde ili ... ilçesi ... köyü 193 ada 12 parsel yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen davanın konusu olan ... plakalı araç yönünden yapılan incelemede dava konusu ... plakalı aracın 08.03.2016 tarihinde ... tarafından üçüncü kişi ...’a, 28.03.2016 tarihinde ise ... tarafından dördüncü kişi olan ...’e 80.000,00 TL bedelle devredildiği, davacı tarafça davaya tasarrufun iptali olarak değil bedel olarak devam etmek istediklerini beyan ettikleri, alınan bilirkişi raporu ile ... plakalı aracın 28.03.2016 tarihindeki gerçek değerinin 68.000,00 TL olarak tespit edildiği,

dolayısıyla ... plakalı aracın satış bedelinin devir tarihindeki gerçek bedelinin üzerinde olduğu, ayrıca davalı ... ile davalı üçüncü kişi ... arasındaki satış ilişkisinin muvazaalı olduğunun ya da tasarrufun iptalini gerektirecek bir sebebin varlığının ispat edilemediği anlaşılmakla birleşen dava yönünden ise davanın reddine.." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili,davalı ... vekili ve davalı ..., ..., ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.10.2021 gün, 2020/1791 E- 2021/1522 K sayılı kararı ile; taraf vekillerinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; satış tarihlerinin birbirine çok yakın ve satış bedelleri düşünüldüğünde borçlunun bu meblağları tahsil etmesine rağmen mal varlığındaki azaltmanın makul bir açıklamasının bulunmadığının görüldüğünü, yapılan tasarruf işlemlerinin gerçek amacının alacaklılardan mal kaçırma olduğunu, borçlu tarafından gerçek bedelinin çok altında taşınmazların satışının yapıldığını, satma amaçları olmamalarına rağmen akrabalık ilişkileri olan kişilere devir işlemleri yapılarak taşınmazların alacaklılarca haczedilmesinin önüne geçilmeye çalışıldığını,

yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları ile borçlu tarafından yapılan tasarrufların İİK 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen iptali gereken tasarruflar ve muvazaalı işlemler olması sebebiyle davanın tamamının kabul edilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece yapılan işlemin tarafların ve aracın tescil kayıtları ile devir tarihleri dikkate alınarak bu dava yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken aksine karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu,

dava konusu ... mahallesine kayıtlı 193 ada 12 parsel sayılı arsa niteliğindeki taşınmaz ile ilgili olarak davalı ... vekili davacının feragat etmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını belirtir dilekçe verildiğini, ... yönünden vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekirken takdir edilmesinin hatalı olduğu, taşınmazın son maliki ... olmayıp ... olduğunu, bu sebeple ... aleyhine vekalet ücreti takdir edilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; ... tarafından adı geçen taşınmazın müvekkil ...'a devredildiğini, müvekkilinin bu halinin iyi niyetli olup 3.kişinin iyi niyetinin korunması kapsamında olmasına rağmen üzerine kayıtlı olan taşınmaz üzerinde tasarrufun iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın nevi bir tasarrufun iptali davası olduğunu ve dayanak noktasının Çamardı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası olduğunu, bu dosya üzerinden İİK hükümleri çerçevesinde davacı yanın tasarrufun iptalini istediğini,

mahkemenin bunu muvazaalı işlem olarak kabul ederek TBK 19.madde hükümlerine göre iptaline karar verdiğini, esastan davanın nevini belirleme yetkisi davanın açılışı açısından imkansız iken davanın nevini belirlediğini ve bu hususta karar verip başka bir kanun maddesine göre hüküm kurulduğunu, iş bu davanın usulden reddi gerekirken esasen muvazaa iddiasının mahkemece resen aranarak ve uygulandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, BK'nın 19. Maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemin iptali istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacının dava dilekçesinde BK'nın 19.maddesi ve İİK'nın 277.maddelerine dayanılmış ve Bölge Adliye Mahkemesince her iki madde kapsamında gerekli değerlendirmenin yapılmış olmasına, davalı ... ve ... hakkında açılan davanın red edilmiş olması nedeniyle göre davalı ..., ..., ...vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2.BK'nın 19.maddesine göre açılan davalarda, devredilen taşınır ve taşınmaz malı alan tüm üçüncü kişiler yönünden kötü niyetin ispatlanmış olması gerekir.

Dava konularında 484 ada 3 parsel 2 nolu bağımsız bölüm 02.03.2016 tarihinde davalı borçlu ... tarafından işcisi olduğu tesbit edilen davalı ...'e devredilmiş o da 28.03.2016 tarihinde davalı ...'a devretmiştir. Dava konusu ... plakalı araç ise 08.03.2016 tarihinde borçlu ... davalı ... 'e devredilmiş o da 28.03.2016 tarihinde borçlunun işçisi davalı ...'e devretmiştir.

Mahkemece her ne kadar ...'ın kötü niyetinin ispatlanmadığı kabul edilmiş ise de, anılan üçüncü kişinin aynı tarihte borçlunun işçisine sattığı taşınmazı alıp , yine borçludan aldığı aracı satması yaşam deneyimlerine uygun olmadığı gibi , borçlu ile aynı sektörde faaliyette bulundukları ve her iki dava konusu taşınmaz ve aracın kısa sürede aynı şahıslar arasında el değiştirmesi dikkate alındığında, yapılan işlemin muvazaalı olduğunu kabul etmek gerekir.

Buna göre, dava konusu 484 ada 3 parsel 2 nolu bağımsız bölüm ile ilgili davanın kabulü ile davacıya İİK'nın 283/1.maddesinin kıyasen uygulanması sureti ile davacıya haciz ve satış isteme yetkisi verilmesi gerekirken yazılı şekilde bedele hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

3.Dava konusu ... plakalı araç yönünden de yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar ... ve ...'in muvazaalı işlem içinde oldukları sabit ise de, dava konusu aracın 2019 yılına kadarki kayıtlarına göre davalı ... adına kayıtlı olmakla birlikte son trafik kayıtlarının getirtilerek yine ... adına kayıtlı ise, bu araç yönünden de davanın kabulü ile davacıya haciz ve satış isteme yetkisi verilmesine, başka şahıs adına kayıtlı ise davacıdan HMK'nın 125.maddesine göre devir alanları davaya dahil etmesi yada tazminata dönüştürme yönünde iradesi sorularak, talebe göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olmuştur.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ..., ... ve ... vekilinin tüm davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ..., ... ve ...'a yükletilmesine,