Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26099 K.2023/5230

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.05.2019 tarihinde davalıya ... poliçesi ile sigortalı olan davacının desteğinin yolcu olduğu aracın karıştığı kaza sonucu desteklerinin vefat ettiğini, sigorta şirketi tarafından 10.11.2020 tarihinde 110.279 TL ödeme yapılmışsa da bu ödemenin yeterli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 2500 'er TL tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili, 16.06.2021 tarihli dilekçesi ile talebini davacı Selma Albayrak için 179.377,55 TL'ye, davacı ... için 111.853,25 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğunu, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, SGK tarafından yapılan bir ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini ve vekalet ücretinin 1/5 olarak uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yapılan ödemenin yasal faizle güncelleyerek hesaplamadan düşüldüğü, 3.kişi sıfatı ile tazminat talep edildiğinden müterafik kusur indirimi yapılamayacağı ve hatır indirimi yönünden destek yararına bir taşıma yapılmadığı anlaşıldığından reddedildiği, vekalet ücretinin 1/5 olarak hesaplanmasının gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı Selma Albayrak için 179.377,55 TL ve davacı ... için 111.853,25 TL tazminatın 17.11.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; müvekkili tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğunu, SGK tarafından davacılara ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılıp ödeme varsa tazminattan düşürülmesi, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması hususunun gözetilmesi gerektiği ve vekalet ücretinin 1/5 olarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay kararları gereğince hesaplama yönteminin doğru olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre ödemenin yeterli olmadığı,desteğin yolcu olması sebebiyle kusur raporu alınmasına gerek olmadığı, desteğin zararı artıran eyleminin bulunmadığı, davacıların üçüncü kişi sıfatı ile dava açtıklarından indirim yapılamacağı, destek yararına bir taşıma yapılmadığından hatır indirimi uygulanamayacağı" gerekçesiyle davalının itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile benzer sebepleri tekrar ederek ... kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK’nın 43 üncü (6098 sayılı TBK’nın 51) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, destek yolcu konumundadır. Soruşturma dosyasındaki ifade tutanaklarına göre davacı desteği ile davalı tarafından sigortalı bulunan araç sürücüsünün ve diğer yolcuların arkadaş oldukları, kaza günü sürücünün desteği bulunduğu yerden alarak araçta hep birlikte alkol adlıklarını beyan etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu belirtmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince dosyada hatır taşımasının mevcudiyetini gösterir bilgi ya da belgeye rastlanmadığı gerekçesiyle olayda hatır taşıması bulunmadığı yönünde hatalı şekilde değerlendirme yapılmıştır.

O halde, davacı desteği yolcu ile dava dışı sürücünün arkadaş olup gezdikleri esnada kazanın meydana gelmesi nedeniyle olayda hatır taşıması bulunduğunun kabulü ile tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde sözkonusu olan müterafik kusur, Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması sözkonusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılması da gerekebilecektir.

Somut olayda dosya kapsamından ve soruşturma aşamasındaki ifadelerden olay günü destek ile davadışı sürücünün birlikte alkol alarak araca bindikleri anlaşılmakta olup desteğin müterafik kusuru nedeniyle dairemiz yerleşik uygulmalarına göre hesaplanan tazminattan hatır indirimi sonra %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,