Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26321 K.2023/6088

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

02.06.2005 tarihinde davalılardan ...'in sürücüsü olduğu araç ile davacılardan ...'ın idaresindeki aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında Bekir’in kullandığı araçta yolcu olarak bulunan davacıların desteği ...'ın vefat ettiğini, davacı ...'in idaresindeki aracın davalı ...Ş. (eski unvanları Liberty Sigorta A.Ş., Şeker Sigorta A.Ş.) nezdinde ... poliçesi olduğunu, davalı ...'in idaresindeki aracın malikinin davalı ... olduğunu, ...'in aracı davalı Sixt Rent A Car Es-Mar Oto Kiralama Tur.

Tic. Ltd.

Şirketine kiraladığını, davalı ...'in de aracı anılan şirketten kiraladığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve davalı ... şirketi poliçe limitiyle sorumlu olmak üzere 5.000,00 TL cenaze masrafı ve 24.665,00 TL destek tazminatı olmak üzere toplam 29.665,00 TL maddi tazminat ile her bir davacı için 50.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 22.000,00 TL artırdıklarını belirtmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. (eski unvanları Liberty Sigorta A.Ş., Şeker Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde; davacının kullandığı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, poliçedeki ölüm teminatınin kişi başına 50.000,00 TL olduğunu, işletene kusur izafe edilemeyen durumlarda işbu sorumluluk sigortası poliçesi hükümlerine dayanılarak müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelişinde kusursuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ...plaka sayılı aracın trafik kaydının müvekkili adına olduğunu, ancak müvekkilinin aracın işleteni olmadığını, aracın davalılardan ...' e kiralandığını, müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, ...plakalı aracın mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden dava dışı Güneş Sigorta A.Ş.'nin davacılara kaza nedeniyle 25.335,00 TL tazminat ödediğini, davacılardan İbrahim' in 18 yaşından büyük olduğundan destekten yoksun kalma tazminatı hakkı bulunmadığını, davacıların talep ettiği manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4. Davalı Sixt Rent A Car Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.04.2016 tarihli 2012/492 E., 2016/350 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 8 inci maddesinde; " işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" denildiği, ...palakalı aracın 11.04.2005 - 11.10.2005 arasında 6 ay süre ile Es - Mar Oto Kiralama firmasına kiralandığı, kiracı, işleten sayılacağından, araç sahibi davalı...'in tazminattan sorumluluğu bulunmadığından bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği, ayrıca davalı... ile Es - Mar Oto Kiralama Tur.

Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan sözleşmenin süresini davacıların bilmesinin imkansız olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, kaza tesbit tutanağı, Ağır Ceza Mahkemesi dosyası, doktor raporları, Adli Tıp Kurumu raporu, şahit beyanları ve bilirkişi raporları hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde;

davacı ...'ın %20, davalı ...'in ise %80 kusurlu olduğuna dair Adli Tıp Genel Kurumu raporu ve dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporlarına itibar etmek gerektiği, bu itibarla hem maddi tazminat hem de manevi tazminat taleplerinden bu doğrultuda indirim yapılmak suretiyle dosya kapsamına, Yargıtay içtihatlarına ve bilimsel verilere uygun bilirkişi raporu çerçevesinde, muhtar ve şahitlerin beyanı ile ispatlanan gelirin dosya kapsamına ve yöre şartlarına uygun olduğundan, bu yöndeki hesabın esas alınması gerektiği, ıslah dilekçesi ve bunu açıklayan beyanlara göre maddi tazminatın ve olayın meydana geldiği tarih, tarafların kusur oranları,

ekonomik ve sosyal durumları gibi nedenler dikkate alınarak manevi tazminat istemlerinin davalılar ... ve Es - Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd. Şti yönünden kısmen kabulüne karar verildiği" gerekçesiyle; davacı ...'ın Necati Çelik dışındaki davalılara açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 7.687,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 02.06.2005 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ..., .... ve Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd.

Şirketinden (davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olması ve onun açısından faizin 15.09.2009 dava tarihinden itibaren işlemesi kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; davalı Liberty (Şeker) Sigorta A.Ş.'den 1.763,56 TL maddi tazminatın 15.09.2009 dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine; davacı ... ...'ın... dışındaki davalılara açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 11.242,34 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 02.06.2005 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ..., .... ve Es-Mar Oto Kiralama Tur.

Tic. Ltd.

Şirketinden (davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak ve onun açısından faizin 15.09.2009 dava tarihinden itibaren işlemesi kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; davalı Liberty (Şeker) Sigorta A.Ş.'den 3.350,50 TL maddi tazminatın 15.09.2009 dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine; davacı ... ...'ın... dışındaki davalılara açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 20.938,71 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 02.06.2005 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ..., .... ve Es-Mar Oto Kiralama Tur.

Tic. Ltd. Şirketinden (davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak ve onun açısından faizin 15.09.2009 dava tarihinden itibaren işlemesi kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; davalı Liberty (Şeker) Sigorta A.Ş.'den 5.672,03 TL maddi tazminatın 15.09.2009 dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine;

fazlaya (cenaze giderlerine) ilişkin talebin reddine, davacıların davalı...'e karşı açtığı maddi ve manevi tazminat ve sigorta şirketlerine karşı açtığı manevi tazminat davalarının husumet yokluğundan reddine, manevi tazminata ilişkin davalılar ... ve Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd.

Şirketine karşı açılan davaların kısmen kabulü ile davacılar Bekir, İbrahim, Keziban ve Kadriye ... için 40.000'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02.06.2005 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte belirtilen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı Liberty Sigorta A.Ş vekili (katılma yoluyla) ve ihbar olunan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 14.10.2019 tarihli 2016/17837 E., 2019/9352 K. sayılı kararı ile davacılar vekili ile davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek somut olayda; davacıların cenaze giderlerine ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Cenazenin defnedilmesi için yapılması zorunlu masraflardan davalı tarafın sorumlu tutulabileceği taziyeye ilişkin giderlerden sorumlu tutulamayacağına ilişkin Dairemiz'in yerleşik uygulaması ve dosya içerisinde mevcut Acıpayam Belediyesinin cenaze ve taşıma giderine yönelik müzekkere cevabı göz önünde bulundurularak makul, uygun miktarda cenaze ve defin masrafı tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; hükümde sigorta şirketi yönünden maddi tazminat faiz başlangıç tarihi dava tarihi kabul edilmesine karşın 14.02.2006 yerine dava tarihi olarak 15.09.2009 yazılması doğru görülmemiştir. ...Somut olayda, davalı ...'in talebiyle 14.12.2006 tarihinde ...'ye davanın ihbar edildiği ve adı geçen sigorta şirketi davada sadece ihbar olunan konumunda olmasına rağmen hakkında hüküm tesis edildiği görülmektedir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; eldeki davada sadece dava ihbar olunan konumunda olan ...'nin bu yolla da davanın tarafı haline gelmeyeceğinin gözetilmeyişi ve adı geçen sigorta şirketi için de hüküm tesisi doğru değildir. ...Somut olayda, mahkemece, 27.10.2015 tarihli celsede davacılar vekili de hazır iken "Tahkikat aşamasının tamamlanmış olması nedeniyle HMK'nun 186. maddesi uyarınca sözlü yargılama ve hüküm içeriğinin tefhimi için duruşmanın 09.02.2016 günü saat 10.30'a bırakılmasına,

tarafların/vekillerinin gelmemeleri halinde dahi yokluklarında hüküm verileceğinin ihtarına (hazır olanlara ihtarat yapıldı), duruşmada hazır olmayanların diğer tüm davalılara gelmedikleri takdirde sözlü yargılama ve hüküm tefhiminin yokluklarında yapılacağını içeren davetiye tebliğine" şeklinde ara karar oluşturulması suretiyle tahkikat aşamasının sonlandırılmasına karşın davacılar vekilince 09.02.2016 tarihinde dilekçe verilmek ve harç yatırılmak suretiyle ıslah işleminin gerçekleştirildiği görülmüştür.

Bu durumda ıslah işlemi tahkikat aşamasının bitirilmesinden sonra yapıldığı mahkemece ıslah dilekçesi gözönüne alınmayarak karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Tazminatın belirlenmesinde hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda destek tazminatları, desteğin gelirinin asgari ücret kabul edilerek ve desteğin geliri konusunda muhtar beyanı doğrultusunda geliri asgari ücretin 2,43 katı kabul edilerek seçenekli olarak hesaplanmış, mahkemece davacı taraf tanıklarının desteğin zaman zaman yevmiyeli işlere gittiği, keçi ve ineklerinden elde ettiği sütü sattığı beyanları doğrultusunda muhtar beyanına göre hesaplama esas alınarak karar verilmiştir.

22.11.2005 tarihli muhtar yazısında, desteğin ev hanımı olduğu, ev hanımı olması nedeniyle evin tüm temizlik işleri, çocukların ve hayvanların bakımı, yemek vb. ihtiyaçları karşıladığı gibi tarım işçisi olarak da aileye katkı sunduğu, ev kadını olarak aileye katkısı 350,00 TL, tarım işlerinden aileye katkısı 500,00 TL olmak üzere toplam gelirinin 850,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Ancak, ev hanımı olan desteğin düzenli bir işi olmadığı gibi geliri konusunda muhtar beyanı dışında bir belge de dosyaya sunulmamıştır.

Bu durumda desteğin asgari ücret üzerinden gelir elde ettiğinin kabulü ile bilirkişinin asgari ücret üzerinden yaptığı destek tazminatı hesabının hükme esas alınması gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi yerinde değildir. ...Somut olayda, davacı çocuklar İbrahim, Kadriye ve Keziban için destek tazminatı 22 yaşına kadar hesaplanmış ise de; dosya kapsamında İbrahim'in eğitime devam ettiğine dair bir belgeye rastlanılmamıştır.

Aynı zamanda Keziban'ın Mayıs 2017 tarihi itibariyle sigortalı bir işte çalışmaya başladığı davalı tarafça sunulan SGK hizmet dökümünden anlaşılmaktadır. Davalı taraf, Kadriye'nin de sigortalı bir işte çalışmaya başladığını iddia etmiş ise de buna ilişkin hizmet dökümüne dosyada rastlanılmamıştır.

O halde mahkemece, davacı ...'in yükseköğretimine devam edip etmediğinin araştırılarak etmediği takdirde 18 yaşına kadar; diğer davacılar Kadriye ve Keziban'ın SGK hizmet dökümlerinin getirtilerek 22 yaşına kadar sigortalı işe girmeleri durumunda işe giriş tarihine kadar destek tazminatı hesabı yaptırılması için ek rapor alınması suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatların yüksek olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminatlara hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir."

gerekçesi ile hükmün bozulmasına, bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin vekalet ücretleri ile faize yönelik diğer, davalı Liberty Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, ihbar olunan ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda ATK Raporu ile sürücü Bekir'in %20, sürücü Peter'in %80 kusurlu olduğu tespit edilmekle, davalı ...'in kazaya sebep olduğu kusuru oranında, aynı aracın 11.04.2005 - 11.10.2005 arasında 6 ay süre ile Es - Mar Oto Kiralama firmasına kiralanması ve uzun süreli kiralama nedeniyle kiracı, işleten sayılacağından, kiralama şirketinin işleten sıfatıyla Peter'in kusuru oranında müteselsil olarak sorumlu olduğu, araç sahibi davalı ...'in işleten sıfatı kalmadığından söz konusu zarardan sorumluluğu bulunmadığı,

yine aracın sigortacısı HDI (Liberty - Şeker) sigorta şirketinin de maddi zarardan teminatı kapsamında sorumlu olduğu sonucunda varılmakla bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırmalar neticesi aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen ek rapor dosya kapsamına, kusur oranına, davacıların yaş ve eğitim durumlarına göre düzenlenmekle hükme esas alındığı,

davalılar Peter, Es-Mar ve sigorta şirketinin daha önce ödenen bedelin mahsubu neticesinde yalnızca davacı ... yönünden 2.518,82 TL maddi tazminattan, tüm davacılar yönünden 250,00 TL cenaze ve defin giderinden sorumlu oldukları, diğer davacılar yönünden sigorta şirketi tarafından tazminatları karşılandığından reddi gerektiği, davalı ... yönünden işleten sıfatı bulunmadığından talebin reddi gerektiği, yine kaza tarihi, desteğin ekonomik durumu, kazanın davacılar üzerinde yarattığı elem,

bozma ilamındaki manevi tazminata ilişkin kısım dikkate alınarak her bir davacı için ayrı ayrı 15.000,00 'er TL manevi tazminat takdiri gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile davacı ... (...) yönünden maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.518,82 TL maddi tazminatın 02.06.2005 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd.

Şti ve Liberty (Şeker) Sigorta A.Ş'den (sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 15.09.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile her bir davacı için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd.

Şti.'den 02.06.2005 olan kaza tarihinden itibaren müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, 250,00 TL cenaze ve defin giderinin 02.06.2005 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. Ltd.

Şti ve Liberty (Şeker) Sigorta A.Ş'den (sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 15.09.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ... yönünden davanın reddine, davacılar Bekir, İbrahim ve Keziban yönünden destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddine, fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacılardan İbrahim'in %34 engelli raporunun olduğunu, bu durumun destekten yoksun kalma yaşını nasıl etkileyeceği hususunun hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında değerlendirilmediğini, davacılardan Keziban'ın 4 yıllık Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Aile ve Tüketici Bilimleri Öğretmenliği bölümünden 04.06.2012 tarihinde mezun olduğunu, tazminat hesabının bu tarihe kadar yapılması gerektiğini ancak bilirkişi raporunda bu hususun değerlendirilmediğini, mahkemenin gerekçeli kararında bu hususta bir açıklama yapmadığını,

kısa süreli işlerde çalışan müvekkillerin destekten yoksun kalmadıklarının kabulünün mümkün olmadığını, diğer müvekkiller yönünden de önceki kararda olduğu gibi destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporda davalı ...

(Liberty) Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu kısmın davacılardan Bekir için 772,58 TL, İbrahim için 38,33 TL, Keziban için 294,91 TL, Kadriye için 1.225,84 TL olarak hesaplanmasına rağmen, mahkemece raporun bu kısmının hükme esas alınmadığını, manevi tazminatta yapılan %62,5 lik indirimin fahiş olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu, davacılar ve davalılar yönünden hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin hatalı olduğunu, mahkemece tüm maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacıların açtığı davanın %24,94 oranında haklı bulunarak kısmen kabul edildiği ve yargılama giderlerinin bu orana göre paylaştırdığı hususunun hüküm fıkrasının 3 üncü bendinde açıklandığını, ancak ilk dava açma gideri olan toplam 3.510,18 TL' den bu indirimin yapılmadığını, davalının bu orana göre 875,43 TL ödemesi gerekirken, 2.634,75 TL fazla ödemesi sonucunu doğuracak şekilde yargılama giderine hükmedildiğini, maddi ve manevi tazminat talepli eldeki davada dört adet davacı bulunduğunu, davanın kısmen kabul edildiğini, hüküm fıkrasının 8 inci bendinde;

her bir davacıya kabul edilen manevi tazminat nedeniyle ayrı ayrı 4.080,00’er TL vekalet ücreti ödenmesine karar verilmişken, hüküm fıkrasının 10 uncu bendinde davalılara davacıların tek bir vekalet ücreti 4.080,00 TL ödemesine karar verildiğini, her bir davacının davalı tarafa reddedilen manevi tazminat talepleri sebebiyle aynı oranda vekalet ücreti ödemesi gerektiğini, neticenin meydana gelmesine tek başına müvekkilin eyleminin sebep olmadığını, davacı ...'in kaza tarihi itibariyle iki senelik ehliyete sahip olduğunu, kaza yaptığı aracın 1994 model emanet araç olduğunu, davacı ...'in kazadan önce araçta yaptığı frende etkisiz kaldığını,

hızını azaltmadığını beyan ettiğini, bilirkişi raporlarına göre davacı ...'in kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen olayda davacı ...'in de kusurlu bulunması göz önüne alınarak manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini, diğer davacılar ile davacı ...'e aynı miktarda manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 02.06.2005 tarihinde davalıların sürücüsü, maliki, işleteni, zorunlu trafik sigortacısı oldukları araçların karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 57, 58 ve 323 üncü maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 45 ve 47 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, kusur dağılımının isabetli olduğu, aktüer bilirkişi tarafından yapılan tazminat hesabının usul ve yasaya uygun olduğu, olay tarihi, olayın oluş şekli, tarafların kusur oranı, davacıların kazada vefat edene yakınlığına göre takdir edilen manevi tazminat miktarlarında isabetsizlik olmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kararın hüküm fıkrasının 3 üncü bendinde davacıların açtığı davanın %24,94 oranında haklı bulunarak kısmen kabul edildiği, yargılama giderlerinin bu orana göre paylaştırdığı hususunun açıklandığı, ancak 3.510,18 TL tutarındaki ilk dava açma giderinde söz konusu haklılık oranı kadar indirim yapılmadan, bu miktarın tamamından davalı ...'in sorumlu tutulduğu, oysaki tarafların haklılık oranına göre davalı ...'in 571,43 + 875,44=1.446,87 TL tutarındaki yargılama giderinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, 6100 sayılı Kanun'un 323 üncü maddesi gereğince yargılama giderlerinin tarafların haklılığı oranında paylaştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hükmedilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki, belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, mahkeme kararının, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

3. 6100 sayılı Kanun’un “İhtiyari dava arkadaşlığı” başlıklı 57 nci maddesinde; birden çok kişinin kanunda sayılan hallerde birlikte dava açabilecekleri gibi aleyhlerine de birlikte dava açılabileceği hususunun düzenlendiği, “İhtiyari dava arkadaşlarının davadaki durumu” başlıklı 58 inci maddesinde ise ihtiyari dava arkadaşlığında, davaların birbirinden bağımsız olduğu, dava arkadaşlarından her birinin, diğerinden bağımsız olarak hareket edeceği hüküm altına alınmıştır. Somut davada, ihtiyari dava arkadaşlığı mevcut olup vekalet ücretinin de ayrı ayrı takdir edilmesi gerekir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10. maddesinde, manevi tazminat davalarında avukatlık ücretinin, hüküm altına alınan miktar üzerinden bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceği, davanın kısmen reddi durumunda ise karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği düzenlenmiştir.

Mahkemece, her bir davacı lehine kabul edilen manevi tazminat miktarları üzerinden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edildiği halde, davalı ... için her bir davacı yönünden reddedilen miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, tek vekalet ücreti takdir edilmesine dair verilen karar usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekir.

Ne var ki, belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, mahkeme kararının, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 3. bendine "(Davalı ...'in hükmedilen yargılama giderinin 1.446,87 TL'sinden sorumlu tutulmasına, 1.446,87 TL yargılama giderinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine)" ibaresinin eklenmesine,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 10. bendinde yer alan "Manevi tazminat yönünden Davalılar ..., Es-Mar Oto Kiralama Tur.

Tic. ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden A.A.Ü.T 10/3 maddesi uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine," ibaresinin hükümden tamamen çıkarılarak yerine "Manevi tazminat yönünden davalılar ..., Es-Mar Oto Kiralama Tur. Tic. ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden A.A.Ü.T'nin 10/2 ve 10/3 maddeleri uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılardan Es-Mar Oto Kiralama Tur.

Tic. ve ...'e verilmesine, davalı ... yönünden ise davacılardan ... için 4.080,00 TL, ... için 4.080,00 TL, Kadriye ... için 4.080,00 TL, ... için 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine," ibaresinin yazılmasına,

4. Kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'e iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,