Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26443 K.2022/3464

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 20/10/2020 - 2020/İHK-21898 sayılı kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı (başvuran) vekili; 15/08/2013 günü davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının ağır yaralandığını, meslekte kazanma gücü kaybı oluştuğunu, başvuruya rağmen davalı sigortanın ödeme yapmadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak açılan davada, fazlaya dair hakları saklı kalarak şimdilik 10,00TL sürekli iş göremezlik, 10,00TL geçici iş göremezlik, 10,00TL bakıcı gideri ve 1.416,00TL rapor ücretinin davalıdan tahsili isteminde bulunmuş, yargılama sırasında bedel artırım dilekçesiyle talebini 101.235,72TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını belirterek, başvurunun usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; 94.580,07 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.214,72TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.043,00TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 99.837,79TL tazminatın 19/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiş; davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine, itiraz hakem heyetince, itirazın kısmen kabulü ile vekalet ücreti yönünden düzeltme yapılarak, diğer itirazların reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, itiraz hakem heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi, indirim yapacak ise de Dairemizin uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı vekili, davacının sigortalı araçta hatır için taşındığı savunmasında bulunarak, bu sebeple tazminattan indirim yapılmasını talep etmiş; İtiraz Hakem Heyeti tarafından, hatır taşıması yapıldığına dair herhangi bir belge ya da bilgi mevcut olmadığı gerekçesiyle kanıtlanamayan hatır taşımasına yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı ve tanıkların, soruşturma aşamasında alınan ifadelerinde; arkadaşları ...’ın sevk ve idaresindeki araçla ... Üniversitesi Sosyal Dinlenme tesisleri yolundan ana yolu doğru seyir halindeyken kazanın meydana geldiğini beyan ettikleri, sürücü ...’ın da kendi sevk ve idaresindeki aracıyla ... Üniversitesi piknik alanından ana yola doğru seyir halindeyken kazanın meydana geldiğini belirttiği anlaşılmaktadır.

Araçtaki kişilerin araçta bulunma sebepleri konusunda ifadelerde somut veri bulunmamakla birlikte, taşımanın ticari amaçla (davacı tarafından bir bedel ödenerek) ya da sürücünün bir işinin görülmesi maksadıyla yapıldığına dair de veri yoktur. Sürücü ile arkadaş davacının taşımada bir yararı olduğu ve karine olarak davacı yararına hatır taşıması bulunduğunun kabulü hayatın olağan akışına uygun görünmektedir.

Bu nedenle de; karineden yararlanan ve taşımanın hatır için yapıldığını savunan davalı taraf ispatla mükellef olmayıp, hatır taşıması bulunmadığını ispat yükünün davacı yanda olduğu gözetilerek değerlendirme yapılması gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bu durum itiraz hakem heyeti kararının bozulmasını gerektirmiştir.