Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26477 K.2023/4010

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararı davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 21.01.2012 tarihinde davalı ... şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı, davalı ...’nin maliki ve davalı ...’ın sürücüsü olduğu halk otobüsünün yolcu indirirken davacılar desteği ...'un bir ayağı otobüsün içerisinde iken, otobüsün hareket etmesi sonucu yerde sürüklenerek ağır yaralanmasına ve daha sonra ölümüne neden olduğunu,

davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün de halk otobüsü sürücüsünü seçme ve çalışmasını denetleme yükümlülüğünü yerine getirmemek nedeniyle sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tüm davalılardan tahsilini, davalı eş ... için 50.000,00 TL, diğer davacılar her bir çocuk için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

... ve ...’den müşterek ve müteselsil tahsilini dava ve talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 31.441,12 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; kendisi yönünden davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, zira durakta yolcu indirmek için durduğu sırada müteveffanın otobüsten tam olarak indiğini ve kendisinin de otobüsün kapılarını kapadığını, hareket ettikten kısa süre sonra, sağ dikiz aynasından baktığında merhumenin yere düştüğünü görünce otobüsü durdurup yardımına koştuğunu ambulans çağırdığını, ölüm nedeninin epikriz raporuna göre solunum, böbrek yetmezliği ve kardiyak arrest sonucu gerçekleştiğini, davacının manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı İETT vekili cevap dilekçesinde ; müvekkilinin aracın işletici vasfı bulunmadığını zira aracın özel halk otobüsü olduğunu ve sahibi tarafından kendi nam ve hesabına işletildiğini savunarak davanın husumet yönünden reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; ...'nin maliki olduğu otobüsün kaza dönemini kapsayan tarihte müvekkili sigorta şirketine trafik sigortası ile sigortalı olduğunu savunarak ceza dosyasının celbini ve davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.07.2016 tarihli ve 2014/521 Esas, 2016/585 Karar sayılı kararıyla; toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporlarına göre, maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacı eş ... için hesaplanan 16.768,60 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş.’den tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne davacı eş ... için 5.000,00 TL, davalı her bir çocuk için 2.500,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü, ..., ...’den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 15.10.2019 tarihli, 2017/602 Esas ve 2019/9410 karar sayılı kararı ile davalı İETT vekilinin tüm, davacıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek “...O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacı ...'un, eşi ...'nın ölümü nedeniyle duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının ölene olan yakınlığı nedeniyle duyacakları elemin derinliği gözönünde tutularak,

olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, adı geçen davacı için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, düşük miktardaki manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre maddi tazminat istemine yönelik davacı ... talebi ve davacılardan ... dışındaki davacıların manevi tazminat istemine yönelik talepleri hakkında mahkemece verilen karar bozma kapsamı dışında bırakılmakla kesinleşmiş olduğundan bu hususlarda yeniden hüküm tesisine yer olmadığına, davacı ...’un manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili; manevi tazminatın müteveffanın kusur durumu dikkate alınmadan yaşı nedeniyle çalışmasının mümkün olmadığı dikkate alınmadan davacının evlenip evlenmediği araştırılmadan belirlendiğini, bu hâli ile hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu belirterek ve re’sen görülen sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 21.01.2012 tarihinde davalıları, işleten, sürücü ve trafik sigortası olan halk otobüsünün dahil olduğu trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle davacı eş için hükmedilen manevi tazminatın miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu' nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu' nun 85 ve 90 ıncı maddeleri

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,