Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26535 K.2023/5396

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.08.2020 tarihinde davacının yolcu olduğu davalıya trafik sigortalı aracın karıştığı çift taraflı kazada davacının yaralanarak malul kaldığını beyanla, 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 165,00 TL rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 186.816,72 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyete itiraz ederek hatır ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aktüer bilirkişice tazminatın usulünce hesaplandığı, meydana gelen olayda hatır taşıması bulunduğu ve kafa bölgesinden yaralanan davacının kask takmadığından müterafik kusurlu olduğu gerekçesiyle, başvurunun kısmen kabulü ile 112.090,04 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 14.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, bakiye talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kaza tespit tutanağı ile davacının kask takıp takmadığı belirsiz olup ispat kurallarına aykırı olarak müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olmadığını, hatır taşımasının unsurlarının var olup olmadığı araştırılmadan hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, yapılan indirim oranının da fazla olduğunu, maluliyet oranının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik ölçülerine göre belirlenen alternatif olan % 17,2 maluliyete göre belirlenmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; usule uygun olmayan maluliyet raporu ile başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun şekil ve esas bakımından kaza tarihinde geçerli mevzuata göre düzenlenmediğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, rapor ücretinin teminat dışı olduğunu, avans faizinin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

... yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafın itirazlarının incelenmesinde, maluliyet raporunun kaza ile illiyeti açıklayıp geçerli mevzuata göre düzenlendiği, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu progresif rant yöntemine göre yapılmasının Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, rapor ücretinin TTK 1426 ncı maddesine göre davalı tarafın sorumluluğunda olduğu, vekalet ücretinin kanun ve tarifeye göre uygun olduğu, kazaya neden olan araç ticari işletmeye ait olmadığından avans faizinin yerinde olmadığı, davalı vekilinin anılan yöne ilişkin itirazlarının yerinde olduğu,

davacı vekilinin itirazlarının incelenmesinde, davacı kafasından yaralanmış maluliyetin belirlenmesinde beyin hasarının etkili olduğu bu sebeple müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olduğu, sürücü ile davacının arkadaş oldukları, Yargıtay içtihatları doğrultusunda hatır indirimi yapılmasının yerinde olduğu, yine indirim oranlarının da Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kabulü ile hakem kararının 5.Karar.1 kısmında yer alan avans faizi ifadesinin yasal faiz şeklinde değiştirilmesine, hakem kararının diğer hükümlerinin aynen infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlere ek olarak avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerden faiz türü hariç olmak üzere, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve adli rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyizine gelince; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Somut olayda. İtiraz Hakem Heyetince, meydana gelen kazada davacının kafa bölgesinden yaralandığı ve arkadaşının aracında yolcu olduğu, buna göre olayda müterafik kusur ve hatır taşıması bulunduğu gerekçesiyle, benimsenen aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 186.816,72 TL üzerinden % 20 oranında müterafik kusur, % 20 oranında hatır taşıması indirimi olmak üzere toplam % 40 oranında indirimin aynı anda yapıldığı anlaşılmıştır.

Oysa, hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indirimi farklı kaideler olup, her olayda bir arada bulunmayabilir. Daire uygulamalarına göre; davacının hatır için taşınması durumunda önce % 20 oranında, müterafik kusuru olması durumunda da daha sonra %20 oranında indirim yapılması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre.

İtiraz Hakem Heyetince, aktüer bilirkişi tarafından belirlenen 186.816,72 TL tazminat üzerinden, önce %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması, daha sonra bulunan miktar üzerinden % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması suretiyle tazminatın belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde %40 indirimin toptan hüküm verilmiş olması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

3. Davalının diğer temyizi yönünden, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2. maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nisbi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacı ile davalıya iadesine,