Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26550 K.2024/740

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen dava davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dava davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacıya zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı aracın 16.06.2018 tarihinde çift taraflı trafik kazasına karıştığını sigortalı aracın sürücüsü ...'in ehliyetsiz olarak aracı kullandığını, karşı şeride geçerek kazaya sebebiyet verdiğini, kazada yolcu konumundaki ...'ın yaralandığını, ...'a 26.11.2019 tarihli aktüerya raporu uyarınca 147.217,60 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı ödendiğini rücuya konu alacağın takibe konulduğunu belirterek davalının İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2019/48215 sayılı takip dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; aynı kazada yolcu konumundaki dava dışı ...'ın da yaralandığını, aktüerya raporu uyarınca başvurucu ...'a 35.942,12 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı ödendiğini, bu ödemenin de rücu edildiğini davalının yine takibe itiraz ettiğini belirterek davalının takip dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde.

İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün 2019/48215 sayılı takip dosyası üzerinden başlatılan icra dosyasında vekil kaydı bulunduğu halde, aynı zamanda arabuluculuk toplantılarına katılınmasına rağmen, davacı tarafından açılan davada davalı asilin bildirildiğini, itirazın iptali davalarında asile çıkarılan tebligatın usulsüz olduğunu, kaza ile ilgili Konya 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/224 E. sayılı dosysındaki yargılamanın devam ettiğini, kaza mahalline gelen kolluk kuvvetleri tarafından tutulan kaza tespit tutanağındaki sürücü ...'in kusurlu olduğu,

...'ın kusursuz olduğuna ilişkin belirlemeyi kabul etmediklerini, kusur durumunun Asliye Ceza Mahkemesince yeterince araştırılmadığını, mahkemenin takdir ettiği taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet verme suçunun unsurlarının oluşmadığı itirazları ile dosyayı istinaf aşamasına taşıdıklarını, polis bilirkişiden alınan raporun hükme esas alınamayacağını, ceza yargılamasında dinlenen tanıklar Hüseyin Sonkur ve Himmet Akar'ın beyanlarının da müvekkilini destekler nitelikte olduğunu, sürücünün "ağır kusur veya kast" içerir davranışları olup olmadığına yönelik denetime elverişli açık ve net rapor alınması gerektiğini,

bu sebeplerle davacı ... şirketinin başlatmış olduğu haksız icra takibine karşılık davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Birleşen davaya yönelik davalı vekili cevap dilekçesinde; Konya 17. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/224 Esas sayılı dosyasındaki yargılamanın devam ettiğini, kusura ilişkin belirlemeyi kabul etmediklerini, davacı tarafın haksız ve kötüniyetli bir şekilde alacağın likit olduğundan bahisle icra inkar tazminatı talebinde bulunduğunu, ancak taleplerinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...'na ait aracın davacı şirket tarafından 260139881/0 numaralı 16.02.2018 - 16.02.2019 başlangıç ve bitiş tarihli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, 16.06.2018 tarihinde dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki sigortalı aracın seyir halinde olduğu esnada, karşı şeride geçerek ... sevk ve idaresindeki araca ön kısımlarından çarparak maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasına sebebiyet verdiği, kaza mahallinde tutulan kaza tespit tutanağına göre, ...'in ehliyetsiz olarak sigortalı aracı kullandığı,

kaza tarihine ilişkin trafik tescil müdürlüğü kayıtlarında ...'in ehliyetsiz olduğu belirlenmiş olmakla birlikte ...'in 16.06.2018 tarihli...Polis Merkezi Amirliği ifadesinde de ehliyetsiz araç kullandığını ikrar ettiği, kazaya karışan...plakalı araç sürücüsü ...'ın yaralı olarak...

Üniversitesi Tıp Fakültesinde tedavi altına alındığı, yine aynı araçta yer alan ...'ın da yaralandığı, davacı şirket tarafından ...'a 26.11.2019 tarihli aktüerya raporu uyarınca 147.217,60 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı ödendiği, yine meydana gelen kaza sonucunda yaralanan ...'ın da sürekli iş gücü kaybı tazminatının 35.942,12 TL olarak ödendiği, 03.03.2021 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; sürücü ...'in bu kazanın oluşumunda kusurlu olduğu,

karşı araç sürücüsü ...'ın kusurunun bulunmadığı,...için Konya 17. Asliye Ceza Mahkemesi 2018/224 E. sayılı dosyasında Adli Tıp Raporunda maluliyet tespiti yapıldığı ancak oran belirtilmediği davacı tarafça %18'lik maluliyeti bulunan...için ödenen 147.217,60 TL'nin tamamının davalıdan talep edilebileceği, ... için de Konya 17. Asliye Ceza Mahkemesi 2018/224 E. sayılı dosyasında maluliyet oranı belirtilmediği,

davacı tarafça %5'lik maluliyeti bulunan ... için ödenen 35.942,12 TL'nin tamamının davalıdan talep edilebileceği görüş ve kanaatinin bildirildiği gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kısmen kabul - kısmen reddine, davalının İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün 2019/48215 sayılı takip dosyasına bildirdiği itirazın asıl alacak miktarı olan 147.218,00 TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın % 20'si olan 29.443,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

birleşen dava yönünden davanın kısmen kabul-kısmen reddine, davalının İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3443 sayılı takip dosyasına bildirdiği itirazın asıl alacak miktarı olan 35.942,00 TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın % 20'si olan 7.188,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dava davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; asıl ve birleşen dosyalara konu icra dosyalarında vekil kaydının bulunmasına ve ara buluculuk görüşmeleri ve diğer tüm dava öncesindeki işlemlere de vekil olarak katılmalarına rağmen asile tebligat çkartılmasının usulsüz olduğunu, dosyada tanık ifadeleri alınmaksızın dosyanın bilirkişiye tevdi edildiğini, bu durumun da usulü bir eksiklik olduğunu, esasa yönelik ise;

ceza dosyasının istinaf aşamasından sürmekte iken Yerel Mahkemece kusura ilişkin detaylı inceleme ve araştırma yapılmaksızın verilen kararın kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu kazada sürücünün hiç bir kastının veya ağır bir kusurunun bulunmadığını, bu nedenle ilgili tutarın müvekkilinden rücu edilmesinin kabul edilemeyeceğini, Yerel Mahkemece hükme esas alınan raporun tek taraflı, teknik bilgiden uzak, görüş ve yoruma dayalı olduğunu, denetime elverişli olmadığını beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kazanın meydana gelmesinde davalıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, hukuk ve ceza yargılamasındaki kusurların örtüştüğü ve kaza tespit tutunağı ile de uyumlu olduğu,

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesine göre vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılacağı, davacı ... vekili, zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemenin sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle akidi olan sigorta ettirenden rücuen tahsili için eldeki itirazın iptali davasını açtığı, dava dışı sürücünün ehliyetnamesinin olmadığı yönünde bir ihtilaf bulunmadığı davalının aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimse tarafından sevk edilmesine sebebiyet verdiği, bu halde B.4.b madde gereği rücu imkanı olduğu gerekçesiyle

davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dava davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... nezdinde sigortalı aracın neden olduğu kazada yaralanan dava dışı kişilere ödenen tazminatın, araç sürücüsünün ehliyetinin olmamasına dayalı olarak araç malikinden rücuen tazmini için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67 nci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1481 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90, 91 ve 95 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre birleşen dava bakımından temyize konu edilen miktar (icra takibine konu alacak miktarı) 35.942,12 TL olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, ödenen miktara göre değil zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir. Maluliyete ilişkin yapılacak ödemelerde ise, maluliyet oranının kaza tarihine göre yürürlükte olan mevzuat dahilinde belirlenmesi gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 16.06.2018 tarihinde meydana gelmiştir.

Somut olayda; davalı tarafça dosya kapsamına sunulan 25.10.2019 tarihli Dokuz Eylül Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen raporda dava dışı ...'ın Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %18 oranında malul olduğu belirtilmiş ve bu rapor hükme esas alınmıştır.

Bu durumda mahkemece; davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek dava dışı ...'ın kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz isteminin miktar itibariyle REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin asıl davaya yönelik diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

4. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,