Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26640 K.2024/7987

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı banka tarafından davalının müştereken ve müteselsil kefaletiyle kredi verildiğini, borçlarının ödenmemesi üzerine asıl kredi borçlusu Şehir Mobilyaları Taah. San. Tic. Ltd.

Şti. ve müteselsil kefiller ... ve Emre Paslanmaz aleyhine İstanbul 34. İcra Müdürlüğünün 2016/23718 esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalılar adına bulunan malların borcu karşılamayacak durumda olduğundan takibin semeresiz kaldığını, ancak davalı ...'un adına kayıtlı olan Muğla ili, Bodrum ilçesi, Gündoğan Mah, Kızılburun Mevkii, 507 Parsel numaralı 30 BB numaralı dubleks mesken vasfındaki taşınmazın tamamını 15.01.2015 tarihinde 116.000,00 TL bedelle eşi Emine Coşkun'a, Emine Coşkun'un 18.12.2015 tarihinde davalı ...'a ve ...'ın da 19.01.2017 tarihinde tekrar davalı ...

Coşkun'a devrettiğini, Emine Coşkun'un boşanma sebebiyle soyadının Düzgün olduğunu, yapılan devirlerin mal kaçırma kastı ile muvazaalı yapıldığını belirterek İİK 277 ve devamı maddeleri ile TBK 19.maddesi gereğince iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalıların daha önceden yapılan protokolü Aile Mahkemesine sunarak boşandıklarını, davalı ...'un alkol problemi olduğunu, bundan dolayı eşine baskı ve şiddet eğilimli olduğunu, bu nedenle boşandıklarını, eski eşi adına kayıtlı sadece bir tane taşınmaz olduğunu, diğer davalı ...'a verilen gayrimenkulün teminat olarak verildiğini, sonrasında teminata konu borcun ödenmesinden dolayı iade edilmesinde bir sakıncanın olmadığını, müvekkili ile eski eşinin artık görüşmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... Coşkun (Düzgün) vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın boşanmadan önce de müvekkili adına kayıtlı olduğunu, müvekkili ile diğer davalının anlaşmalı boşanmadan dolayı tek celse de boşandıklarını, müvekkili ile diğer davalının boşanma sebebinin eşinin alkol problemi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

3.Davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı borçlu tarafından eşi ...'e yapılan satış ve daha sonrasında ...'ün de vekaleten İsmail Beyazpınar aracılığı ile ...'a yapmış olduğu satışların ve sonrasında ...'ın tekrar aynı taşınmazı ...'e satış göstermek suretiyle yaptığı satışların, bedeller arasında bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere aşırı orantısızlıkların olduğu ve borcun doğumundan sonra yapılan bu satışların ve tasarrufların iyi niyetli yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile,

davalı Cemalettin Coşkun adına kayıtlı Muğla ili, Bodrum ilçesi, Gündoğan Mah. Kızılburun mevki 507 parsel 30 nolu bağımsız bölümlü dubleks mesken vasıflı taşınmazın 15.01.2015 tarihinde davalılardan ... (Coskun), ...

(Coskun) tarafından 18.12.2015 tarih 25069 yevmiye nolu işlem ile diğer davalı ...'a yönelik satış işlemlerinin muvazaalı olması nedeniyle tasarrufların iptaline, davacı tarafa İstanbul 34 icra müdürlüğünün 2016/23718 esas sayılı icra takip dosyasında alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere taşınmaz üzerinde satış ve cebri icra yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili ... ile eski eşi diğer davalı ...'ün, aralarında anlaşarak ve yapmış oldukları protokolü aile mahkemesine sunarak boşandıklarını, Yerel Mahkeme tarafından verilen kararın davalı ...'ü mağdur etmekten başka bir işe yaramadığını ve aile mahkemesinin itibarını da zedelediğini, davalı ...'e verilen taşınmazın davalı ...'e ait olduğunu, müvekkilinin kendisine ait olan gayrimenkulleri davalıya devretmediğini, diğer davalının taşınmazı satın aldığını, davalı ...'a taşınmazı satmadığını, aldığı borç karşılığında teminat olarak devrettiğini,

borcunu ödedikten sonra tekrar taşınmazı devraldığını, müvekkili ile diğer davalı ...'ün görüşmediklerini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu taşınmazın boşanma sonucunda müvekkiline 116.000,00 TL karşılığında verildiğini, müvekkilinin davalı (borçlu) ...'un kredi sözleşmesinden haberi olmadığını, evin devir işleminin, kredi sözleşmesi imzalandıktan sonra bir ay dahi geçmeden yapıldığını; müvekkilinin maddi olarak zor duruma düşmesi nedeniyle davalı ...'dan aldığı borca karşılık olarak taşınmazı, teminat amaçlı olarak davalı ...'a devrettiğini, müvekkili tarafından boşanma neticesinde elde edilen dava konusu taşınmazın, elinden alınmasının anayasal düzene aykırılık oluşturduğunu, mahkeme kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı (borçlu) ... ile davalı ...'ün eski eş olmaları ve 07.07.2015 tarihinde boşanmaları, davalı (borçlu) ...'un 19.01.2017 tarihli tasarruf işleminde davalı ...'e vekaleten hareket etmesi, taşınmazın resmi senetlerde belirtilen değerleri ile tasarruf tarihlerindeki rayiç değeri arasındaki fark ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalılar arasında gerçekleştirilen tasarruf işlemlerinin, malvarlığı borçlarına yetmeyen davalı (borçlu) ...'un alacaklılarına zarar verme kastı ile yapıldığı,

borçlunun içinde bulunduğu mali durumun ve zarar verme kastının diğer davalılarca bilindiği; bir başka deyişle İİK'nın 280/1.maddesinde tasarrufun iptaline karar verilebilmesi için aranılan bütün koşulların somut uyuşmazlıkta gerçekleştiği gerekçesiyle davalı ... Çoşkun vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde,tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Yine tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için borcun, iptali istenen tasarruftan önce doğması dava ön koşulu olup mahkemece res'en araştırılmalıdır. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz.

Somut olayda davacının İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün 2016/23718 E. sayılı takip konusu alacağı 21.09.2015 tarihli kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup dava konusu tasarruf 15.01.2015 tarihinde yapıldığından tasarrufun bu borçtan önce yapıldığı görülmektedir. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince borcun doğumu tasarruf tarihinden sonra olduğundan davanın ön koşul yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ...'e iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,