Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26701 K.2023/7908

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 13.06.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacılar vekili Avukat ... geldi, davalı adına gelen olmadı. Davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 13.06.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; zorunlu trafik sigortası olmayan aracın 17.10.2020 tarihinde karıştığı tek taraflı kazadan dolayı davacıların kızı olan yolcu desteğin vefat ettiğini, davacıların destekten yoksun kaldığını, yapılan ödemenin yeterli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacı ... için 2000 TL, ... için 3050 TL destekten yoksun kalma tazminatının 08.01.2021 tarihinden avans faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini davacı ... için 85.528,05 TL'ye, ... için 123.076,95 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm sorumluklarını yerine getirdiklerini, bakiye zarar bulunmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesap edilen tazminattan ayrı ayrı müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimleri yapıldığında yapılan ödemenin yeterli olduğunun tespit edileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tazminata ilişkin alınan bilirkişi raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, alınan rapor ile davalı tarafından yapılan ödemenin yeterli olmadığının belirlendiği, araçta bulunan yolcuların alınan ifadeleri değerlendirildiğinde yolcuların, sürücünün ehliyetinin olup olmadığına dair bilgilerinin bulunmadığının anlaşıldığı bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılamayacağı gerekçeleriyle başvurunun kabulü ile davacı ... için 123.076,95 TL ve ... için 85.528,05 TL olmak üzere toplam 208.605,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 19.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm sorumluklarını yerine getirdiklerini, bakiye zarar bulunmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesap edilen tazminattan ayrı ayrı müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapıldığında yapılan ödemenin yeterli olduğunun tespit edileceğini, destek ehliyetsiz sürücünün sevk ve idaresindeki araçta yolcu olduğundan müterafik kusur indirimi ile hatır yolcusu olduğundan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; desteğin zorunlu trafik sigortası olmayan araçta yolcu iken gerçekleşen tek taraflı kazada vefat ettiği, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, destek iş yerinin servisinde yolculuk yaptığından hatır taşıması indirimi ve sürücünün ehliyetsiz olduğunu bildiği hususu davalı tarafından ispatlanamadığından müterafik kusur indirimi yapılamayacağı, ... tarafından davacılar lehine AAÜT'ye göre vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm sorumluklarını yerine getirdiklerini, bakiye zarar bulunmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesap edilen tazminattan ayrı ayrı müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapıldığında yapılan ödemenin yeterli olduğunun tespit edileceğini, destek ehliyetsiz sürücünün sevk ve idaresindeki araçta yolcu olduğundan müterafik kusur indirimi ile hatır yolcusu olduğundan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, olay iş kazası niteliğinde olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödeme varsa tenzil edilmesi gerektiğini,

davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; zorunlu trafik sigortası olmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle desteğin zorunlu trafik sigortası olmayan aracın sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu bildiğine dair somut delil olmadığından müterafik kusur indirimi yapılmayacağına, hükme esas alınan hesap raporunun gerekçeli ve denetime uygun olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamında mevcut ifade ve beyanlardan, desteğin, çalışmış olduğu şirketin servis aracında yolculuk yaptığı esnada kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na yazı yazılarak, davaya konu kazada, desteğin ölümü nedeniyle iş kazasına dayalı herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği (iş kazası sigorta kolundan yapılıp yapılmadığı) ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, rücuya tabi ödeme bulunması halinde ilk peşin sermaye değeri tutarlarının indirilmesiyle tazminatın hesaplanması için ek rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,