Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26974 K.2023/5087

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 06.12.2017 tarihinde davalı tarafından sorumluluğu temin edilen trafik sigortasız aracın yaya konumundaki davacıların desteğine çarpması sonucunda desteğin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL tazminatın avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle taleplerini davacı ... yönünden 143.008,00 TL'ye, davacı ...yönünden 106.040,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; desteğin ailesine maddi destek sağlama olanağı bulunmaması sebebiyle başvuru sahiplerinin destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesine yönelik taleplerinin reddi gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini belirterek başvurunun reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %75 oranında kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği; TRH Yaşam Tablosu esas alınarak düzenlenen aktüer raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı" gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 143.008,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 05.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı anne ...’a ödenmesine, 106.040,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 05.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı baba ...’a ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; Atatürk Devlet Hastanesi tarafından hazırlanan 13.06.2017 tarihli raporda desteğin %50 oranında zihinsel engelli olduğunun tespit edildiğini, zihinsel engelli bir bireyin ailesine destek olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hükme esas alınan kusur raporunun hatalı olduğunu, tarifeye göre hesaplanacak vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "....Somut olayda, davacılar, kendileriyle birlikte yaşayan 1986 doğumlu ortak çocukları ...’un, “Trafik Sigorta Poliçesi” bulunmayan aracın sebebiyet verdiği kazada ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş ise de destek ...’un, Atatürk Devlet Hastanesi tarafından hazırlanan 13.06.2017 tarihli rapora göre % 50 zihinsel engelli olduğu, dosya kapsamında olay tarihine kadar ailesine maddi ya da manevi destek verdiğine ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı,

desteğin engellilere sağlanan sosyal yardım dışında bir gelirinin de olmadığı ve kaza tarihine kadar ailesine destek olmadığı gibi istikbalde de destek olma ihtimali bulunmadığı, belirtilen nedenlerle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep etme haklarının bulunmadığı " gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı tarafından destek ...'un zihinsel engelli olması sebebiyle çalışmayacağı ileri sürülmüş ise de müteveffanın çalışamayacağına dair dosyaya somut bir rapor, belge vs sunulamadığını, bu sebeple ispat yükü yerine getirilememiş olup farazi olarak desteğin çalışmayacağı beyanına dayanılarak verilen kararın hatalı olduğunu, destek ... yaşıyor olsa idi, Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik uyarınca kamuda dahi çalışabileceğini, dolayısıyla gelir sağlayarak müvekkillerin destekte bulunabileceğini,

desteğin bedensel olarak bir engeli mevcut olmayıp yalnızca %50 zihinsel engeli bulunduğunu, bu sebeple ... kararının gerekçesinde belirtilen nedenlerle başvurunun reddedilmesinin hatalı olduğunu belirtip ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı bulunmayan tarafından sorumluluğu temin edilen ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmeleri için muhtaç oldukları paranın ödettirilmesidir. Yani, haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, TBK'nun 53 üncü maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçek1eşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir.

İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir.

Ancak, ölenin sadece mali olarak değil bakım ve hizmet etmek suretiyle anne babasına destek olabilmesi için de, her şeyden önce kendi sağlık durumunun bu bakım ve hizmeti sağlamaya elverişli olması gerekir.

Somut olayda; olay sebebiyle vefat edenin davacıların desteği olduğu ve hafif zeka geriliği nedeniyle %50 engel oranının bulunduğu anlaşılmaktadır. Kazada vefat edenin engel oranının ve sebebinin belirlenmesi, gerek mali olarak gerekse bakmak ve hizmet etmek suretiyle davacı anne ve babasına destek olup olamayacağının tespitinde önem arz ettiği için hakem heyetinin bu konudaki araştırması yetersizdir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi olgular karşısında hakem heyetince; davacıların ölen kızlarının engelliliğine yol açan sağlık sorununun ne olduğunun ve engel oranının saptanması bakımından, ölene ait tıbbi belgelerin ilgili yerlerden getirtilmesi; ölenin engellilik oran ve sebebi konusunda gerekirse Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Ana Bilim Dalı bölümlerinden rapor alınması; engellilik sebep ve oranına göre davacılara destek olma imkanı olup olmadığı değerlendirilmek suretiyle, oluşacak sonuca göre davacıların maddi tazminat istemleri hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı yükletilmesine,