Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/468 K.2021/2040

Taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşmeye dayalı tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 20/10/2020 gün ve 202/515-2020/3530 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili; müvekkillerinin işleteni ve sürücüsü olduğu aracın, davalıların murisinin sürücüsü olduğu araca çarpması sonucunda davalılar murisinin vefat ettiğini, davalılar tarafından Dinar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/46 E. sayılı dosyasında dava açıldığını, yine bilirkişi raporundaki fazla miktar için 2003/601 E. sayılı dosyasında davalılar tarafından açılan davanın da asıl davayla birleştirildiğini, tazminat davasında verilen ihtiyati haciz kararına istinaden Dinar İcra Müdürlüğünün 2003/260 sayılı dosyasında takip başlatıldığını,

bu takipten sonra ve yargılamada nihai karar verilmeden önce 16/04/2004 tarihinde maddi tazminat tutarını faiz ve masrafları ile birlikte 27.401,00 TL olarak ödediklerini, yargılama dosyasının Yargıtayca bozulmasından sonra 2008/78 esasını alan davada verilen kararın Dinar İcra Müdürlüğünün 2010/2414 sayılı takip dosyasıyla takibe konularak hükmedilen manevi tazminatın ödenmesinin talep edildiğini, sigorta şirketinin ise icra dosyasına 18.855,00 TL ödeme yaptığını, davalıların hem müvekkilleri hem de sigorta şirketinden tahsilat yaptıkları gibi hükmedilen manevi tazminatın tahsili için de takip başlattıklarını,

davalıların iki kez tahsilat yaparak sebepsiz zenginleştiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların sigorta şirketinden tahsil ettikleri 18.855,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili; davacı yanla 16/04/2004 tarihli anlaşma protokolünün yapıldığı tarihte henüz tazminat davasının sonuçlanmadığını ve protokolün yalnızca maddi tazminatı kapsadığını, anlaşma protokolünün sigortayı kapsayan bir hüküm içermediği gibi, sigorta şirketinin manevi zarara yönelik bir sorumluluğu bulunmadığını, sigorta şirketinin davacılara yönelik bir rücu talebinin de olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiş.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/03/2013 tarihli ve 2013/5588 esas, 2013/7885 karar sayılı ilamı ile “taraflar arasında görülen Dinar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/78 esas sayılı dosyasında verilen hüküm uyarınca davacılar ile dava dışı sigorta şirketinin davalılara müştereken ve müteselsilen ödemekle sorumlu oldukları destekten yoksun kalma tazminatı ve davadan kaynaklanan fer’ilerin belirlenerek davacılar tarafından davalılara mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiş, davalılar vekilinin karar düzeltme istemi reddedilmiş;

mahkemenin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda 30/10/2014 tarihinde ve 2014/131 esas, 2014/399 karar sayılı kararla verdiği davanın kısmen kabulü ile 14.880,95 TL nin 22/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine,

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23/11/2015 tarihli ve 2015/174 esas, 2015/12623 karar sayılı ilamı ile “Dinar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/78 esas sayılı tazminat dosyasında bozma ilamı sonrası davanın kısmen kabulüne dair verilen ve kesinleşen ilamın infazı için icraya konulup konulmadığı araştırılarak, taraf vekillerinin eldeki davada yapılan hesaba yönelik itirazlarını da karşılayacak şekilde denetime açık ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiş;

mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile benimsenen bilirkişi raporunda mükerrer ödeme olarak belirtilen 10.713,31 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline dair verilen kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine ise, Dairenin 20/10/2020 tarihli ve 2020/515 esas, 2020/3530 karar sayılı ilamı ile “davalılara yapılan ödemenin davalılar tarafından açılan davada verilmiş olan mahkeme kararına dayalı olduğu ve ödeme anında sebepsiz zenginleşmeden söz edilemeyeceği,

dolayısıyla davalıların dava dışı sigorta şirketinden almış olduğu tazminatın davalılar lehine sebepsiz zenginleşme oluşturmayacağından davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği” gerekçesiyle hükmün davalılar yararına bozulmasına karar verilmiş olup, davacılar vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dava, sebepsiz zenginleme nedeniyle iade istemine ilişkindir.

Her ne kadar davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Dairemizce bozulmuş ise de, davacılar vekilinin karar düzeltme istemi üzerine yeniden yapılan incelemede; eldeki davada davacılar tarafından trafik kazası sonucu davalılar desteğinin ölümü nedeniyle dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme sonucu davalıların sebepsiz zenginleşmesi nedeniyle iade isteminde bulunulduğu, sürücü ve işleten olan davacılar ile davalılar arasında yapılan 16/04/2004 tarihli anlaşma protokolü gereği tarafların tazminat davasında yargılama devam ederken maddi tazminat yönünden ibralaştıkları ve 27.401,00 TL ödemenin yapıldığı,

ancak dava dışı sigorta şirketinin de bu anlaşmadan sonra bozmadan sonra Dinar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/78 esas sayısını alan tazminat dosyasında nihai kararın verilmesinden ve bu kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesince onanmasından sonraki aşamada icra dosyasına 10/02/2005 tarihinde 18.855,00 TL ödeme yaptığı, 2008/78 esas sayılı dava dosyasında 25/09/2008 tarihinde verilen kararda hükmedilen manevi tazminat alacağının ise davalılar tarafından Dinar İcra Müdürlüğünün 2010/2414 sayılı dosyasında 12/11/2010 tarihinde takibe konu edildiği,

davacıların bu dosyaya icranın geri bırakılması amacıyla 16.703,00 TL yi teminat olarak yatırdıkları, eldeki sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade davasında bu paranın alacaklılara ödenmemesi amacıyla 01/12/2011 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiği,

eldeki davada bozmadan sonra yargılamada alınan 02/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda ise davacılar ile maddi zarardan poliçe limiti dahilinde olmak üzere müştereken ve müteselsilen sorumlu olan sigorta şirketinin yaptığı ödemelerin de birlikte değerlendirilmesi sonucu yapılan hesaplamada davalıların davacılardan maddi tazminat alacaklarının olmadığının belirlendiği gibi, yapılan mahsup sonucunda davacıların böylece maddi tazminat ve ferilerine ilişkin davalılara 10.713,31 TL fazla ödemenin yapılmış olduğu saptanmıştır.

Şu durumda; davanın hem davacılar tarafından yargılama sırasında, hem de davacılarla birlikte maddi zarardan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve

müteselsilen sorumlu olan dava dışı sigorta şirketi tarafından tazminat hükmünün verilmesinden sonra yapılan ödemeler nedeniyle davalıların sebepsiz zenginleştiği olgusuna yönelik olduğu, davalıların maddi zararın tazmini için sigorta şirketi tarafından yapılan mükerrer ödeme sebebiyle hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen miktarda fazla ödeme almış oldukları anlaşılmakla; davacılar vekilinin karar düzeltme istemi kabul edilmeli, Dairemizin 20/10/2020 tarihli ve 2020/515 esas, 2020/2530 karar sayılı bozma kararı kaldırılmalı ve yerel mahkeme kararı açıklanan nedenlerle onanmalıdır.