Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/6973 K.2021/9889

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 16/07/2020 tarih ve 2020/İHK-12021 sayılı kararın, süresi içinde davalı ... şirketleri vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda, 18/08/2018 günü meydana gelen kazada yolcu konumunda bulunan davacı ...’in yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketlerine yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 15.000,00 TL maluliyet zararının temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini ayrıca 472,00 TL rapor ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslahla iş göremezlik zararı talebini 49.941,97 TL olarak belirlemiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne, 49.941,97 TL’nin 29.08.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyeti’nce davalı ... vekillerinin itirazlarının reddine dair verilen karar davalı ... ... Sigorta A.Ş vekili ile davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... şirketleri vekillerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat belirlemesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği belirtilmiş; "Tazminatın İndirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya

kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.

Yolcunun istiap haddi aşılarak seyahat etmesi sürüş ve trafik akışı kusurlarından olmayıp, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilecek hususlardandır.

Davalı ...Ş. vekilinin temyizinde belirttiği üzere, kazaya sebebiyet veren araçta sürücü dahil en fazla 5 kişi olması gerekirken meydana gelen kaza anında sürücü dışında 9 yolcunun bulunduğu, kaza tespit tutanağına göre, arkasına yarı römork takılı çekicinin sağ ön kısmı ile geri geri giden özel araca arkasından çarptığı, ...

1. Ağır Ceza Mahkemesi trafik kusur bilirkişi raporunda, çekici sürücüsüne önünde seyreden ya da geri manevra yapan araca çarpmadan önce hızını azaltmamak, kendine ait şeridi iyi kullanmamak, tek yönlü yolun sol tarafındaki şeride manevra yapmamak, çarpmadan önce fren yapmamak kurallarını ihlal ettiği için asli kusur, davacının bulunduğu otomobil sürücüsüne KTK Yönetmeliğinde belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmenin yasak olduğu,

bu manevrayı yaparken karayolunu kullanan sürücüler için tehlike yaratılmaması gerektiği, ayrıca 5 kişilik araca 10 kişi binmiş olmasından dolayı tali kusur verildiği anlaşılmakla, bu kapsamda istiap haddinin aşıldığının kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalının bu yöndeki itirazı kabul edilerek %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, bu hususun gözetilmemiş olması doğru görülmemiştir.

3-Davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve karara esas kabul edilen 12.09.2019 tarihli aktüer raporunda; davacının aktif çalışma devresi olarak kabul edilen sürenin tamamı için AGİ dahil edilmiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı görülmektedir. Asgari geçim indirimi bedeli, fiili çalışmanın karşılığı olan bir ödeme olup, fiilen çalışmayan kişiler için efor kaybı tazminatı hesaplanırken ücrete dahil edilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla; davacı için kaza tarihinden itibaren tazminat hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, kaza tarihinde 14 yaşında olan ve gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan davacı için işgücü kaybı (efor kaybı) tazminat hesabı yapılırken, fiilen çalışmaya başlayacağı 18 yaşına kadar AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden ve 18 yaştan sonraki aktif devre içinse AGİ bedeli dahil edilmiş asgari ücret üzerinden hesap yapılması gereklidir.

Bu yönü gözetmeyen rapor hatalıdır.

Açıklanan nedenlerle; davacının 14-18 yaş aralığındaki dönem için AGİ dahil edilmemiş net asgari ücret üzerinden ve 18-60 yaş arasındaki aktif dönem içinse AGİ bedeli dahil edilmiş asgari ücret üzerinden tazminat hesabının yapılması (pasif dönem hesabının kök rapordaki gibi yapılması) için rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4-İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikin 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi, ancak hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretin altında kalması nedeni maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı ... şirketleri lehine bozulmasına karar vermek gerekmiştir.