Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/716 K.2023/5314

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin asıl dava ile mirasın hükmen reddine ilişkin birleşen davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davalı ... ve birleşen dava davacıları tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince asıl davada davalı ... vekilinin başvurusunun esastan reddine, birleşen davada davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar aleyhine ...

2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/4545 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak icra takibinin davalıların itirazı neticesinde durduğunu, bu icra takibinin dayanağının 29.11.2012 tarihinde davalılardan ...'e ait ve diğer davalıların desteği ...'ın sürücüsü olduğu zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı kaza sonucu desteğin vefat etmesi nedeniyle davacı ... tarafından yapılan 312.616,52 TL ödemeye ilişkin olduğu,

davalı ...'in araç maliki olarak yaptırmakla yükümlü olduğu zorunlu trafik sigortasını yaptırmaması ve diğer davalılar ...ve çocukları ... ve ...'ın kazaya sebebiyet veren araç sürücüsünün mirasçıları olması nedeniyle sorumlu olduklarını belirterek ...

2. İcra Dairesi'nin 2016/4545 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini, haksız itiraz nedeniyle davalılar aleyhine % 20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi olan ...'ın 29.11.2012 tarihinde vefat ettiğini, murisin vefat tarihinde terekesinde herhangi bir mal varlığı olmadığını, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/4545 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin kaynağının davacıların mirasçılık sıfatından kaynaklandığını, davacıların aldığı 312.616,52 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaynağının ise destekten yoksun kalan 3. kişi sıfatı olduğunu ve bu hakkın devredilemez olup miras yoluyla geçen bir hak olmaması sebebiyle de ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/4545 Esas sayılı dosyası açıldığı anda ve öncesinde terekenin borca batık olduğunu belirterek mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davalılar aleyhine açılan ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/4545 Esas sayılı dosyasına yaptıkları itirazın kabulü ile davalıların borçlu olmadıklarının tespiti gerektiğini, haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle alacağın % 20'si oranında tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı ...'nın üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Asıl davada davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

3. Birleşen davada davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden; ...'ın zorunlu trafik sigortası olmayan araç ile % 100 kusuru sonucu sebebiyet verdiği kazada ölmesi nedeniyle davacı ...'nın ödediği 312.616,52 TL bedelin, aracın işleteni olan davalı ...'den ve sürücü ...'ın mirasçıları olan davalılar ..., ..., ...'dan murisin ölüm tarihinde terekenin borca batık olmaması şartıyla istenebileceği,

birleşen dava yönünden ise destekten yoksun kalma tazminatı ödemesinin tereke ile ilgisi olmaması nedeniyle ... bu birleşen davada husumetin davalı ...'na yöneltilemeyeceği gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile ...

2. İcra Müdürlüğünün 2016/4545 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptali ile 312.616,52 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, 312.616,52 TL olan asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, icra inkar tazminatı talebinin reddine ve birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili ve birleşen dava davacıları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davalı ...'e usulüne uygun tebligat yapılmadığından davaya cevap verme ... tanınmadığını, diğer davalılar ..., ... ve ...'ın desteklerinin asli ve tam kusurlu olduğu ... taraflı kaza nedeniyle tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, kazaya karışan aracın davalı ...'in iradesi dışında rızası olmadan kullanıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen dava davacıları vekili istinaf dilekçesinde; destek ...'ın ölüm tarihinde terekenin borca batık durumda olması nedeniyle mirasın hükmen reddinin gerektiğini, ... 2.İcra Müdürlüğünün 2016/4545 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin kaynağının davalıların mirasçılık sıfatından kaynaklandığını, ...'nın rücu hakkının hangi sıfattan davalılara yöneltildiği hususunun tartışılmadan yazılı gerekçelerle hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davada davalı ...'e dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, ancak anılan davalının süresi içinde davaya cevap vermediği, kazaya karışan aracın davalı ...'in rızası dışında kullanıldığına ilişkin somut delil gösterilemediğini, birleşen dava yönünden İlk Derece Mahkemesince davanın ...'na karşı açılamayacağına karar verilmiş ise de murisin kusurlu eylemi ile sebep olduğu zararın tereke borcu kapsamında olup ...'na karşı dava açılabileceği, bu nedenle davanın reddine karar verilmesinin yerinde görülmediği,

murisin terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile birleşen davada davacıların, murisin mirasını hükmen reddettiklerinin tespitine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davada davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, birleşen davada davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile ...

2. İcra Müdürlüğünün 2016/4545 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptali ile 312.616,52 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, 312.616,52 TL olan asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, icra inkar tazminat talebinin reddine, birleşen dava yönünden davanın kabulü ile terekenin borca batık olduğunun ve bu nedenle davacılar ..., ... ve ... yönünden mirasın hükmen reddedildiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, savunma hakkının kısıtlandığını, kazaya karışan aracın rıza dışı alındığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; asıl davada yönünden davacı ...'nın desteğin ölümü sebebiyle davalılar ..., ... ... ve ...'a ödediği destek tazminatının, desteğin mirasçıları olan aynı şahıslardan ve araç maliki olan davalı ...'ten rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali, birleşen dava yönünden ise davacılar ..., ... ... ve ...'ın terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun 605 inci maddesi, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 49, 50 ve 53 üncü maddeleri, Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesi ve ... Yönetmeliği'nin 16 ıncı maddesi, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 16, 21 ve 25 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, asıl davada davalı ...'e dava dilekçesi ile kusur raporunun ve aktüer bilirkişi raporunun usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesine, kazaya karışan aracın davalı ...'in rızası dışında kullanıldığının ispatlanamamasına göre Bölge Adliye Mahkemesi kararı usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ... sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,