Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/7575 K.2022/859

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 17/05/2019 tarih, 2019/İHK-5301 sayılı itirazın reddine dair kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 27/06/2016 tarihinde müvekkillerinin yaya murisine davalı tarafından ... ile sigortalanan aracın çarpması neticesinde vefat ettiğini belirterek HMK 107. maddesi gereği belirsiz alacak istemli her bir davacı bakımından 2.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş, 22/02/2019 tarihli dilekçe ile taleplerini davacı ... bakımından 60.014,50 TL ve ... bakımından 136.193,12 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulü ile ... bakımından 60.014,50 TL ve ... bakımından 136.193,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının 30/10/2017 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Destekten yoksun kalma zararının hesabında, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu/olacağı yardımın miktarı doğru şekilde belirlenmelidir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; kaza tespit tutanağında davacılar murisinin siyah renkli kıyafetli olduğu, aydınlatması olmauan yerde ve kendi gidiş yönüne göre sol banket dışında yürümesi sebebiyle dava dışı sürücünün kusursuz olduğunun belirtildiği, ceza soruşturmasında alınan 30/11/2016 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda iki ihtimalli olarak değerlendirme yapılarak dava dışı sürücünün kendi yolunda gitmesi halinde davacılar murisinin kusursuz olduğu, dava dışı araç sürücüsünün kendi şeridi dışında gitmemesi ihtimalinde ise davacılar murisinin tali, sürücünün asli kusurlu olduğu yönünde belirleme yapıldığı,

hakem heyeti tarafından alınan 04/02/2019 tarihli Makine Mühendisi ... tarafından tanzim edilen raporda ise aracın sağ kısmının bir şeye çarpmış olması sebebiyle kazanın gerçekleştiği ve bankete yaya yolunun ayrılmadığı yerde yayaların da kullanım hakkının olabileceğinden dava dışı sürücünün %75 ve davacılar murisinin %25 kusurlu olduğu tespitinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Şu halde; dosya kapsamında yer alan kusur tespitine ilişkin incelemeler arasında çelişki bulunduğu aşikardır.

O halde, İtiraz Hakem Heyetince, soruşturma dosyası ve varsa ceza mahkemesi dosyası da, dosya içerisine alınarak, dosyanın Adli Tıp Kurumu, İTÜ Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile kaza tespit tutanağı ve eldeki davada alınan bilirkişi raporunun birlikte irdelenerek tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2- Dairemizce kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir.

Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir.

Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine çok uygun düşmektedir.

Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir.

Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak ve eşin evlenme ihtimali de değerlendirilerek tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır.

Somut olayda; 15/02/2019 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda davacıların murisin eşi ve annesi olması dikkate alınması karşısında, murisin babasının ve çocuklarının olması/olma ihtimalinin ve davacı eşin evlenme ihtimalinin değerlendirilmesi neticesinde pay oranlarının tespit edilip edilmediği anlaşılamamaktadır. Buna göre; İtiraz Hakem Heyetince yukarıdaki açıklamalar ve eşin evlenme ihtimali de dikkate alınarak denetime elverişli davacıların talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.