Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/7851 K.2022/819

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonucunda Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen başvurunun kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince verilen 20/02/2019 tarih 2019/İHK-1990 karar sayılı itirazın kabulü ile başvurunun reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda, 19/05/2018 tarihinde davacının eşi Hatice'nin yolcu olduğu davalıya trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı kazada Hatice'nin vefat ettiğini beyanla belirsiz alacak olarak 15.001,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılamada talebini 86.492,41 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili, meydana gelen olayda hatır taşımacılığı mevcut olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık hakem heyetince tüm dosya kapsamına göre; başvurunun kısmen kabulü ile 80.351,76 TL tazminatın 12/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine itiraz hakem heyetince; davalı vekilinin itirazının kabulü ile uyuşmazlık hakem heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi ile başvurunun reddine karar verilmiş; itiraz hakem heyeti kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nin 43. (6098 sayılı TBK'nin 51. md.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu

kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi, indirim yapacak ise de Dairemizin uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerekmektedir.

Somut olayda, dosya kapsamındaki kolluk beyanlarına göre davacının eşi destek Hatice'nin yolcusu olduğu araç sürücüsü Abdulsamet Kansu'nun davacının dayısının oğlu olduğu ve kazanın taziye dönüşü meydana geldiği anlaşılmaktadır. Bu hususlar göz önüne alındığında, ahlaki görevin ifası niteliğinde olan söz konusu taşımanın hatır taşıması olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu itibarla, meydana gelen olayda hatır taşıması mevcut olmadığı gibi Dairemizin yerleşik içtihatları ile de hatır taşımacılığı indirim sebebi olup teminat dışı hal olarak değerlendirilmemesine göre itiraz hakem heyetince davalı vekilinin anılan yöne ilişkin itirazının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.