Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/951 K.2021/1547

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 15/04/2014 gününde verilen dilekçe ile ehliyetsizlik ve muvazaa nedeniyle tapu iptal tescil istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23/10/2020 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

-KARAR-

Dava, ehliyetsizlik ve muvazaa nedeniyle tapu iptal tescil istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davalılardan ...’in müvekkilinin annesi, davalılardan ...’ın müvekkilinin kardeşi, diğer davalı ...’in ise annesi olan davalılardan ...’in akrabası olduğunu, dava konusu Bursa ili Osmangazi ilçesi, Çirişhane mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davalılardan ... adına kayıtlı olduğunu, davalılardan ... tarafından müvekkili aleyhine haksız işgal nedeniyle tahliye davası açılması üzerine,

müvekkili tarafından da ... aleyhine mülkiyetin tespiti davası açıldığını, mülkiyetin tespiti davasında müvekkili tarafından birtakım imalatların yapıldığının tespit edildiğini, bunun üzerine dava konusu taşınmazın davalılardan ... tarafından davalılardan ...’e satıldığını, kısa bir süre sonra da taşınmazın davalılardan ...’a intikal ettiğini, bu satış işlemlerinin muvazaalı ve hukuka aykırı olduğunu, davalılardan ...’in satış işlemi sırasında kısıtlı olup fiil ehliyetinin bulunmadığını,

ayrıca taşınmazı satın alan davalılardan ...’in davalılardan ...’in akrabası olduğunu ve taşınmazı satın aldıktan yaklaşık 1 hafta sonra davalılardan ...’a sattığını, müvekkilinin dava konusu taşınmaza imalatlar yaptığının anlaşılması üzerine satış işlemlerinin gerçekleştiğini, her iki satışın da müvekkilinden mal kaçırmaya yönelik olup muvazaalı işlemler olduğunu belirterek dava konusu Bursa ili Osmangazi ilçesi, Çirişhane mahallesi, 1725 ada 29 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davalılardan ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekili, yapılan işlemlerin gerçek satış işlemi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar ... ve ... davaya cevap vermemiş; duruşmalara da katılmamışlardır.

Mahkemece, davacının husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine dair verilen ilk kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/02/2019 tarihli 2016/8970 esas ve 2019/1270 karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davalılardan ...’in maliki olduğu taşınmazı 25/12/2012 tarihinde davalılardan ...’e sattığı, davalılardan ...’in, davalılardan ...’in ablasının gelini olduğu, davalılardan ... tarafından da 03/01/2013 tarihinde taşınmazın davalılardan ...’a satıldığı, davalılardan ...’in satış tarihinde kısıtlı olduğu, dava konusu taşınmazın davalılardan ...’a devredilmek amacıyla davalılardan ...’e devrinin yapıldığı, her iki işlemin de muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava, mirasçılık sıfatına dayalı olarak ehliyetsizlik ve muvazaa hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Her iki hukuki sebep yönünden de davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Şöyle ki; ehliyetsizlik nedeniyle tapu iptal ve tescil davası, dava konusu taşınmazın önceki kayıt maliki, önceki kayıt malikinin kısıtlı olması halinde vesayet makamından izin alınmak suretiyle vasi ya da kayıt malikinin ölümü halinde yasal mirasçıları tarafından açılabilir. Eldeki davada önceki kayıt maliki ... halen sağ olduğundan mirasçı sıfatına dayanarak davacının ehliyetsizlik nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açmakta henüz hukuki yararı bulunmamaktadır.

Muvazaa iddiası yönünden ise; kural olarak muvazaa nedeniyle hakları zarara uğratılanlar, tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilirler. Çünkü, danışıklı olan bir hukuki işlem haksız eylem niteliğindedir. Muvazaalı muamele (danışıklı işlem) ile hakkın zarar gördüğünün benimsenebilmesi için danışıklı işlemde bulunandan bir alacağın olması ve bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla danışıklı işlemin yapılması gerekir. Satışın danışıklı olduğu kanıtlanırsa davacı, satışa konu edilen maldan alacağını almak için yararlanabilecektir.

Öte yandan medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasıdır. Bu çıkarın da karar verilene kadar sürmesi gerekir. TBK’nın 19. maddesine göre davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olması için davalıdan bir alacağının olması gereklidir.

Eldeki davada ise davacı, davalılardan ...’ten alacaklı olduğunu hüküm altına aldırmış olmadığı gibi hak sahibi de değildir. Davacı tarafından mülkiyetin tespiti istemi ile açılan Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/456 esas ve 2013/408 karar sayılı dosyasında da davanın reddine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği gözetildiğinde, eldeki davanın bu aşama da reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.