Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/9953 K.2023/1720

Taraflar arasındaki destekten yoksun kalma sebebiyle tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... vekili, Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; davalılar Halk Sigorta A.Ş vekili ve davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekilinin davacılar ... ve ... yönünden temyiz isteminin kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön incelemesi sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

16.09.2015 tarihinde Halk Sigorta A.Ş.'ye ... poliçesi ile sigortalı kamyon ile seyir halinde iken park halinde bulunan ...'ne ... ile sigortalı minibüsü tamir etmek için gelen Sompo Sigorta A.Ş.'ye ... ile sigortalı otomobilin far ışığının davacıların desteği sürücünün yolu görmesini engellemesi sonucu ölümlü yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacıların desteğinin vefat ettiğini, desteğin ölümü nedeniyle davacıların maddi açıdan mağdur olduklarını belirterek şimdilik 1.000,00 TL (eş ... için 700,00 TL, çocuk ... için 100,00 TL çocuk ...

100,00 TL çocuk ... için 100,00 TL olmak üzere) maddi tazminat bedelinin 07.12.2015 temerrüt tarihinden işleyecek temerrüt faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde müteselsil sorumluluk hükümleri uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili tarafından 24.01.2017 havale tarihli dilekçe ile dava değerinin arttırılarak rapor doğrultusunda müddeabihin toplam 301.117,72 TL'ye çıkarılarak bu miktarın her bir 290.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili mahkemenin aksi kanaatte olma ihtimali nedeniyle terditli olarak 301.117,72 TL'nin kusur oranlarına göre davalılardan tahsilinin talep edildiği, arttırılan talep miktarı yönünden eksik peşin harcın mahkeme veznesine yatırılmış olduğu anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Japon Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; minibüsün tamiri için olay mahalline gelen aracın davalı nezdinde ... ile teminat altına alındığını, davalı sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, kusur oranlarının tespiti bakımından Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna dosyanın sevki gerektiğini, davalının sigortalısının kusuru oranında sorumlu olacağını, hatır taşıması var ise tenzili gerektiğini, davacıların gerçek zararı ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; arıza nedeniyle olay yerinde park halinde bulunan aracın(minibüsün) davalı tarafından 16.09.2015-2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının sorumluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilecek kusur ile sınırlı olduğunu, tarafların kusur oranı ile ilgili müteveffanın müterafik kusurunun tespiti gerektiğini, sigortalı araca atılı kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; 16.09.2015 tarihli kazaya karışan davacıların murisi yönetimindeki aracın davalı nezdinde ... kapsamında sigortalandığını, sigorta şirketi olarak sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, gelir durumuna ilişkin sunulan belgeleri kabul etmediklerini, ceza dosyasının akıbetinin sorulması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 88. maddesinde; bir motorlu aracın katıldığı kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil olarak sorumlu tutulacağı ve TBK 163 maddesi uyarınca alacaklı, müteselsil borçluların tümünden veya sadece birisinden, alacağının tümünün veya bir kısmının ödetilmesini isteyebileceği" gerekçesiyle, davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü, diğer davacılar yönünden davanın kabulü ile;

davacı ... için 207.146,77 TL, davacı ... için 4.144,02 TL, davacı ... için 25.939,46 TL, davacı ... için 96.025,46 TL olmak üzere toplam 333.255,71 TL tazminatın 07.12.2015 temerrüt tarihinden itibaren, davalı ... yönünden yasal faiz, diğer davalılar yönünden avans faizi işletilmek suretiyle ve tüm davalılar yönünden 290.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmaları kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davacı ... yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili, Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; kabul edilen kusur paylaşımını kabul etmediklerini, bu hususta dosya kapsamındaki itirazlarının değerlendirilmesi ve kusur tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, müteveffanın pazarcı olarak çalıştığını gösterir somut hiçbir delil bulunmadığını, ...'in kaza tarihinde 18 yaşından büyük olduğu için Yargıtay içtihatları gereğince destek kapsamından çıktığını, raporda davacının açıköğretim öğrencisi olması gerekçe gösterilerek 22 yaşına kadar destek alacağının kabul edilmesi ve pay oranlarının hatalı olduğunu ileri sürmüşlerdir.

Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacıların murisinin davalı şirket tarafından ... kapsamında sigortalı olan aracın şoförü konumundayken dava konusu kazanın meydana geldiğini, 12.01.2017 tarihinde kusur ve hesap yönünden bilirkişi heyeti raporu alındığını, davacıların bu rapora her hangi bir itirazda bulunmadığını, 17.01.2017 tarihli dilekçeleri ile rapor doğrultusunda davalarını ıslah ettiklerini, kendilerinden sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur nispetinde 105.391,20 TL tazminat talep ettiklerini, rapora taraflarınca itiraz edildiğini,

tazminat hesabında müteveffanın belgelendirilmiş ve vergilendirilmiş gelirinin esas alınması gerekmediğini, rapora sadece taraflarınca itiraz edildiğini, sosyal ekonomik durum araştırmasına göre fahiş miktarda gelir üzerinden tazminat hesabı yapıldığı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müteveffanın sosyal durum araştırmasında geliri 2.000,00 TL olarak belirlenmişken raporda 2.750,00 TL üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... Japan Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; kabul edilen kusur paylaşımını kabul etmediklerini, bu hususta dosya kapsamındaki itirazlarının değerlendirilmesi ve kusur tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, raporda sigortalı araç sürücüsünün yalnızca far ışıklarını amacı dışında kullanması nedeniyle asli kusurlu bulunduğunu, emniyet şeridinde duran bir aracın sadece far ışıkları açık olduğu için kazaya asli olarak sebebiyet verdiği yönünde bir tespitin doğru olmadığını, destek paylarının hatalı hesaplandığını, aracın hususi araç olarak kullanması nedeniyle avans faize hükmedilmesinin mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davacıların sigorta şirketleri karşısında zarar gören 3. kişi konumunda olduklarını, kusur durumlarının konusunda uzman bilirkişi tarafından hükme esas alınan rapor ve ek raporda usulüne uygun şekilde belirlendiği, kusur oranlarının kazanın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun bulunduğu, desteğin gerçek gelirinin tespiti hususunda yapılan araştırma ve incelemenin yeterli bulunduğu, müteveffanın kamyonu ile pazarcılık yaptığının sabit olduğu, hatta kazanın dahi aracı ile bir başka yerden aldığı sebzelerle Dinar'a seyrederken meydana geldiği,

desteğin Dinar Sebzeciler Pazarcılar odasına kayıtlı olduğu, destek paylarının doğru belirlediği" gerekçesiyle davalı ... A.Ş. vekili, Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekilinin yerel mahkeme kararına yönelik istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçeleri ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Davalılar Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekilinin davacılar ... ve ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve bilirkişi tarafından belirlenen temyize konu edilen davacı ... yönünden hükmedilen maddi tazminat 25.939,46 TL ve davacı ... yönünden hükmedilen maddi tazminat 4.144,02 TL olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 72.070,00 TL'nin altında kalmaktadır.

2.Davacılar ... ve ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, destek paylarının içtihatlara uygun belirlemesine, davacıların 3. kişi sıfatı ile tazminat talep etmelerinin poliçe tarihi itibariyle mümkün olmasına,

desteğin gelir araştırmasının usulünce yapıldığına, ceza dava dosyası ve elde ki dosyada alınan kusur raporlarının aynı yönde olmasına ve kazanın oluşuna uygun tespitlerde bulunmasına göre davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilinin tüm ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıda yer alan bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davalı ...Ş.'nin davacılar ... ve ... yönünden diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; davalı ... şirketine sigortalı aracın kaydında hususi otomobil olmasından dolayı tazminata ticari faiz yürütülemeyeceğinden, yasal faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozma nedeni ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmeyeceğinden hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzelterek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar Halk Sigorta A.Ş. vekili ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekilinin davacılar ... ve ... yönünden temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilinin tüm ve davalı ... Japan Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin davacılar ... ve ... yönünden temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “davalı ... yönünden yasal faiz, diğer davalılar yönünden avans faizi” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalılar ... ve Sompo Sigorta A.Ş. yönünden yasal faiz, diğer davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden avans faizi” ibaresinin eklenerek hükmün bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,