Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10109 K.2025/15463

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte gelen davacı vekili Avukat ... geldi, davalı adına gelen olmadı. Davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 18.11.2025 tarihinde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 04.11.2018 günü KPSS sınavına girecek olan eşini sınava götürmek amacıyla yola çıktığını, sınav yeri olan okulun önüne geldiğinde ... isimli sürücünün davacı ile yol tartışmasına girdiğini, davacının olayın büyümemesi ve eşinin sınava geç kalmaması için yoluna devam ettiğini ancak ...'ın seyir halindeyken davacıyı taciz ettiğini,

davacının eşini sınav yerine bıraktıktan sonra trafikte yaşanan olayın büyümemesi için konuşmak amacıyla aracından inerek ... sevk ve idaresindeki davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı araca doğru yürüdüğünü fakat ...'ın gaza yüklenerek davacıyı aracın altına alarak 10-15 metre ezerek sürüklediğini ve olay yerinden uzaklaştığını, soruşturmanın devam ettiğini, davacının ağır bir tedavi süreci geçirdiğini, fiziksel engeli nedeniyle ekonomik geleceğinin de etkilendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL geçici iş göremezlik,

100,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL SGK tarafından karşılanamayan tedavi giderleri, 100,00 TL bakıcı gideri, 100,00 TL ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklı olmak üzere toplam 500,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile;

geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararını 17.985,34 TL'ye, bakıcı giderinden doğan maddi zararını 22.036,56 TL'ye, fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararını 5.000,00 TL'ye, sürekli iş göremezlik nedeni ile uğradığı maddi zararını 833.229,17 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı şirkete başvuru esnasında ibrazı zorunlu evrakın eksik olduğunu, bu nedenle yeterli değerlendirme yapılamadığından davacıya ödemenin yapılmadığını, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile; davacının talebi olan sürekli iş göremezlikten doğan tazminat talebi olan (tekerrüre esas olmamak ve sigorta limitiyle sınırlı olmak üzere) 360.000,00 TL'nin davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının uğramış olduğu kazadan dolayı tedavi giderlerinden doğan tazminat alacağı olarak (tekerrüre esas olmamak ve sigorta limitiyle sınırlı olmak üzere) 5.000,00 TL'nin davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının trafik kazasından kaynaklanan bakıcı giderlerinden doğan tazminat alacağı olarak (tekerrüre esas olmamak ve sigorta limitiyle sınırlı olmak üzere) 22.036,56 TL'nin davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının kazadan dolayı uğradığı geçici iş göremezlik tazminat alacağı olarak (tekerrüre esas olmamak ve sigorta limitiyle sınırlı olmak üzere) 17.985,34 TL'nin davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayın dava dışı ...'ın aracını silah olarak kullanarak davacıyı kasten öldürmeye teşebbüs etmesi şeklinde meydana geldiği, bu haliyle dava dışı ...'ın yaralama eylemi, "bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazası" niteliğinde bulunmamakta;

dava dışı ..'ın aracının işletilme kavramından bağımsız ve silah olarak kullandığı kasıtlı bir eylem vasfını taşımakta olup, 2918 sayılı Kanun kapsamına girmediğinden davalı sigortanın sorumlu tutulma imkanı bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davacının sürekli iş göremezlik, tedavi gideri, bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; özel kanun niteliğinde KTK'nın emredici hükümleri değerlendirildiğinde kasten verilen zararların teminat dışında olduğunu söylemenin imkan dahilinde olmadığını, kasti hareketin ancak rücu sebebi sayılabileceğini, yine hareket halinde aracın neden olduğu kazanın trafik kazası olduğunu ve olayın aracın motor gücünden faydalanılarak meydana gelmesinden dolayı işletilme halinde olduğunu, yine KTK'nın 95/1. maddesi uyarınca sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğinin düzenlendiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının maddi tazminat talebine ilişkindir.

Karayolları Trafik Kanununun 86. maddesine göre; işleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı B.4-a maddesine göre "Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise," rücu edilebileceği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamından. Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/245 Esas-2019/548 Karar sayılı dosyanın incelenilmesinde, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı araç sürücüsü sanığın, eldeki dosyada davacı katılana davalı şirkete trafik sigortalı araç ile çarparak kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş, ve hükmün Yargıtay'ca onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Ceza yargılamasında, sigortalı araç sürücüsünün davacıya aracı ile kasten çarparak kasten öldürmeye teşebbüs ettiği sübut bulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafça hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; sigortacının, sigortalının sorumluluk konusu olayı kasten gerçekleştirmesinden doğan zararlardan sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davaya konu kaza, Karayolları Trafik Kanunu'nun 86. maddesinde sayılan mücbir sebep, zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklanmamış, aracın işletilme halinde olması, zarar verici fiil, zarar ve uygun illiyet bağı sorumluluk için aranan şartların mevcut olduğu,

davalı araç sürücüsünün kasıtlı eylemi teminat dışı hallerde düzenlenmeyip rücuya tabi hallerde düzenlenmiş olmasına göre; işletenin sorumluluğu ortadan kalkmayacağından ve zarar teminat dışı olmamasına göre davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olduğu gözetilerek davalı ... şirketi vekilinin bu yönden istinaf istemi reddedilerek diğer istinaf sebepleri incelenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmiş olması isabetli olmamıştır.

VI. KARAR