Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10148 K.2023/7688

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl davada; davacıların desteğinin meydana gelen kazada öldüğünü, davalıların malik, işleten, sürücü ve trafik sigortacısı olarak zarardan sorumlu olduklarını açıklayıp davacılar için toplam 1.000,00 TL maddi tazminat ile desteğin geride kalan eşi için 20.000,00 TL manevi tazminatın, diğer davacılar için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili birleştirilen davada; asıl davada davacılar için 333,33 TL'ye karar verildiğini, dava açılırken fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunu, bakiye zararlar için eldeki davanın açıldığını açıklayıp ... için 22.497,22 TL, ... için 9.901,75 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini Mevhibe ... için 24.578,00 TL'ye, ... için 43.764,54 TL'ye, ... için 11.360,16 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Gülmüş Nakliyat Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; hatır taşıması olduğunu, kazaya karışan aracın Erdek Belediyesi'ne kiralandığını, davalı şirketin herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... cevap dilekçesinde; kusuru olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların murisinin kendi kusuru ile ölümüne sebebiyet verdiğinden taleplerin haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.02.2015 tarih, 2011/216-2015/60 sayılı kararıyla; davanın kabulüne, her bir davacı için 333,33 TL maddi tazminat ile davacı ... ... için 20.000,00 TL, ... ve Hasan ... için 15.000,00'er TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Gülmüş Nakliyat Ltd. Şti. vekili ile davalı ... ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.05.2018 tarih, 2015/10492 esas, 2018/5191 karar sayılı ilamı ile; davalı Gülmüş Nakliyat Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazları, davalı ... ...'ın sair temyiz itirazları reddedilerek davacı ... ... yönünden tazminat hesabında evlenme ihtimali indirimi hesaplanırken davacının rapor tarihindeki yaşının değil olay tarihindeki yaşının esas alınması gerektiği ve SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın davalı ... Belediyesi yönünden reddine, davacı ... ... yönünden asıl davanın kısmen kabulü ile 8.639,14 TL maddi tazminatın diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... ... için 20.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, Hasan ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve davalı ...

Belediyesi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılar ... ve Hasan ... için asıl ve birleştirilen davanın kabulü ile davacı ... için 11.360,16 TL maddi tazminatın, davacı ... için 43.764,54 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleştirilen davanın davalı ... yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Groupama Sigorta AŞ vekili, davalı Gülmüş Şti vekili, davalı ... ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Groupama Sigorta AŞ vekili; asıl ve birleştirilen dava yönünden ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğini, desteğin anne babasına da pay ayrılması gerektiğini, hatır taşıması nedeni ile indirim yapılması gerektiğini, usuli kazanılmış haklara aykırı davranıldığını, birleştirilen davanın sadece desteğin geride kalan çocukları için açıldığını, asıl davada 333,33 TL'nin kesinleştiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Gülmüş Şti vekili temyiz dilekçesinde; asıl ve birleştirilen dava yönünden ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğini, kaza nedeni ile kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını, usuli kazanılmış haklara aykırı davranıldığını, birleştirilen davanın sadece desteğin geride kalan çocukları için açıldığını, asıl davada 333,33 TL'nin kesinleştiğini, bozmanın sadece davacı ... ... yönünden yapıldığını, diğer davacılar yönünden kararın kesinleştiğini, hatır taşıması nedeni ile indirim yapılması gerektiğini, reddedilen miktar yönünden lehlerine vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... vekili; davalının meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, davacının yargılama sırasında evlendiğini ve destek alacağının bu tarihte son bulduğunu, birleştirilen davanın feragat nedeni ile reddine karar verildiği halde davalı lehine vekalet ücretine karar verilmediğini, birleştirilen davada aleyhine açılan dava reddedildiği halde yargılama gideri ve harçlardan sorumluluğuna karar verilmesini hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; meydana gelen kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 inci vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 26, 52, 53, 56 ıncı maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13 üncü maddesi

3. Değerlendirme 1.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Davalılar Groupama Sigorta AŞ ve davalı Gülmüş Şti'nin temyiz itirazı yönünden yapılan incelemede,

Davacılar vekili meydana gelen kazada desteğin öldüğünü açıklayıp destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece bozma ilamından önce 24.02.2015 tarihli karar ile davanın kabulü ile her bir davacı yönünden 333,33 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiş, hükmün davalılar İsmail ... ve davalı Gülmüş Şti tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm davalılar yararına, davacı ... ... yönünden hesaplamanın hatalı olduğu gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma ilamından önce yapılan yargılamada alınan aktüer bilirkişi raporunda davacı ... ...'ın destekten yoksun kalma zararının 145.172,64 TL, ...'ın destekten yoksun kalma zararının 22.830,55 TL, Hasan ...'ın destekten yoksun kalma zararının 10.235,08 TL olduğu belirlenmiştir. Anılan rapora karşı davacılar tarafından itirazda bulunulmamış davalılar İsmail ... ve Gülmüş Şti. tarafından itiraz edilmiştir. Mahkemece davalıların itirazları reddedilerek anılan rapor hükme esas alınarak her bir davacı için 333,33 TL maddi tazminatın tahsiline, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiştir. Anılan hükmün davalılar İsmail ... ve davalı Gülmüş şti tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, davacı ... ... için yapılan hesaplama yönünden bozulmuştur.

Bozma ilamından sonra davacılar vekilince 20.07.2015 tarihli dava dilekçesi ile davacılar ... ve ... yönünden birleştirilen dava açılmış, davacılar ... yönünden 22.497,22 TL, davacı ... yönünden 9.901,75 TL maddi tazminatın tahsili talep edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra yapılan yargılamada yeniden bilirkişi raporu alınmış, raporda davacı ... ... yönünden evlendiği tarihe kadar hesaplama yapılarak zararının 8.639,14 TL, davacı ...'ın zararının 11.360,16 TL, davacı ...'ın zararının 43.764,54 TL olduğu belirlenmiştir. Bunun üzerine davacılar vekili ıslah dilekçesi ile talebini davacı ... ... için 24.578,00 TL'ye, ... için 43.764,54 TL'ye, ... için 11.360,16 TL'ye yükseltmiş, mahkemece de davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacı ... ... için 8.639,14 TL'ye, ... için 43.764,54 TL'ye, ... için 11.360,16 TL'ye karar verilmiştir.

Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Öncelikle mahkemenin ilk hükmü davacılar tarafından temyiz edilmeyerek davacılar ... ve ... yönünden 24.02.2015 tarihli karara esas alınan tazminat miktarları (15.01.2015 tarihli raporda belirlenen ... için 22.497,22 TL, ... için 9.901,75 TL) yönünden kesinleşmiştir. Bu nedenle usuli kazanılmış haklara aykırı olacak şekilde bozma ilamından sonra adı geçen davacılar yönünden yeniden rapor alınarak ıslah edilen miktarların kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Kaldi ki Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.05.2018 tarih, 2015/10492 esas, 2018/5191 karar sayılı bozma ilamı yeniden tazminat hesabı yapılmasını gerektirir nitelikte değildir. Bozma ilamı doğrultusunda yapılacak iş sadece davacı ... ...'ın evlenme ihtimalinin belirlenmesinden ibarettir.

Açıklanan nedenlerle birleştirilen davada usuli kazanılmış hakların ihlal edilerek karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3.Hukuk Muhakemeleri Kanunun 26 ıncı maddesinde "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre birleştirilen davada davacı ... ... yönünden usulüne uygun ve harcı yatırılarak açılmış bir dava bulunmadığı halde adı geçen davacı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4. Davalı Gülmüş Nak.İnş.Taah.Tur.Tic.San.Ltd. Şti. vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 13. maddesinde davanın kısmen veya tamamen reddi halinde davalı yararına hükmedilecek vekalet ücreti düzenlenmiştir. Buna göre davacı ... ... aleyhine, davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde olumlu, olumsuz bir karar verilmemiş olması da doğru görülmemiştir.

5. Davalı ... ... vekilinin vekalet ücreti ve yargılama giderine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; davalı ... ... aleyhine açılan davanın feragat nedeni ile reddine karar verildiği halde davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi ve adı geçen davalının birleştirilen davanın yargılama gideri, harç ve vekalet ücretlerinden sorumlu tutulması da doğru değildir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı Gülmüş Nak.İnş.Taah.Tur.Tic.San.Ltd. Şti. vekilinin, davalı Groupama Sigorta AŞ vekilinin ve davalı ... ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı Gülmüş Nak.İnş.Taah.Tur.Tic.San.Ltd. Şti. vekilinin, davalı Groupama Sigorta AŞ vekilinin, (4) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı Gülmüş Nak.İnş.Taah.Tur.Tic.San.Ltd. Şti. vekilinin, (5) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalılar İsmail ..., Gülmüş Nak. İnş. Taah. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. ve Groupama Sigorta AŞ'ye iadesine,