Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10377 K.2022/16236

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı... Servis Eğitim Tic. A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Kalkan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili dilekçesinde, 12.09.2011 tarihinde davalı... Servis A.Ş.'ye ait Anadolu Sigorta A.Ş.'ye sigortalı bulunan ve ...'ın kullandığı 34 BJ 9717 plakalı otobüsün davacıların oğlunun yolcu olarak bulunduğu ve diğer davalı ... Kalkan'ın kullandığı 34 AY 0497 plakalı motorsiklete çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini maddi tazminat bakımından sürekli ve geçici iş göremezlik durumunun saptanarak olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 3000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 02.02.2015 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 21.237,52 TL'ye yükseltmiş, 20.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ile benimsenen bilirkişi raporuna göre, 19.113,76 TL geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, bu miktara davalı ...Ş. bakımından 19.01.2012 tarhinden itibaren diğer davalılar yönünden ise, olay tarihi olan 12.09.2011 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, manevi tazminat yönünden ıslah dilekçesi ve birleştirme talepli ek dava kabul edilerek,

küçük için duyulan elem ve ısdırabın bir nebze tesellisi bakımından 10.000 TL manevi tazminatın sigorta hariç geri kalan davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, bu miktara olay tarihi olan 12.09.2011 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalı... Servis Eğitim Tic. A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesinde, davalı olarak diğer davalılar ile birlikte ...'ın gösterilmesine rağmen karar başlığında adı geçen davalının adının yazılmaması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görüldüğünden bozma nedeni yapılmamıştır. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... Kalkan'ın tüm temyiz itirazının reddi gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Ceza mahkemesi kararlarının, hukuk mahkemesine etkisi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 74. maddesinde düzenlenmiş olup hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında esas bakımından ilke olarak bağımsız kılınmıştır.

TBK’nın 74. maddesi uyarınca hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz.

Bununla birlikte; hukuk hâkimi kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de hem öğretide hem de kökleşmiş yargı kararlarında ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hâkimini bağlayacağı kabul edilmektedir.

Somut olayda, mahkemece alınan 12.11.2015 tarihli kusur raporuna göre karşı araç sürücüsü olan davalı ...'ın kazada %30 kusurlu olduğunun tespit edildiği, yolcu konumunda olan davacının müşterek müteselsilen talebinin olduğu gözetilerek hüküm kurulmuştur.

İstanbul Anadolu 31. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2011/961 Esas sayılı dosyasında yapılan ceza yargılaması sonunda şüpheli ...'ın cezalandırılmasına ilişkin kararın davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2015/1957 Esas sayılı kararında motosikletin aniden yola çıktığı, otobüs sürücüsünün aracı görmesi ile yolun soluna doğru direksiyonunu kırdığı, motosikletin otobüsün sağ ön kısmına çarparak iniş eğimli yolda otobüsle birlikte sürüklendiği, otobüsün hızının 30 km civarında olduğuna ilişkin anlatımlar dikkate alınarak, sanığın meydana gelen kazada kusurunun olmadığı gözetilerek atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerektiği belirtilerek ceza mahkemesi kararı bozulmuştur.

Bozma ilamı sonrası İstanbul Anadolu 31. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/44 Esas-2016/300 Karar sayılı 17.05.2016 günlü kararı ile önceki kararında direnilmesi üzerine direnme kararı Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/12-716 Esas-2021/375 Karar sayılı 09.09.2021 günlü kararı ile konusunda uzman bilirkişiler tarafından olay mahallinin özelliklerinin dikkate alınarak,

sanığın kullandığı aracın çarpma noktasından durma noktasına kadar kat ettiği mesafe ile katılanların çarpma neticesinde sürüklenerek düştükleri yerin değerlendirilerek aracın mekanik hız tespitinin hesaplanmasından sonra sanığın yasal hız sınırının üzerinde seyredip seyretmediğine ve kavşağa yaklaşırken hızını azaltıp azaltmadığına göre kusur ve buna bağlı olarak hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulduğu gerekçesiyle İstanbul Anadolu 31. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.05.2016 tarihli ve 44-300 sayılı direnme kararına konu hükmün,

sanık hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

Şu durumda; TBK’nın 74. maddesine göre ceza mahkemesi kararı hukuk hâkimini bağlamaz ise de somut olayın özelliği bakımından maddi olayın varlığının veya yokluğunun, fiilin hukuka aykırılığının ve davalıların sorumluluğunun tespiti açısından ceza mahkemesi kararı hukuk hâkimini bağlayacağından İstanbul Anadolu 31. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/44 Esas-2016/300 Karar dosyasının sonucu önem arz etmektedir. Belirtilen ceza davası dosyasının sonucu eldeki davayı etkileyeceğinden, sonucu beklenmeli ve ceza dava sonucuna göre yapılacak değerlendirme ile karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı... Servis Eğitim Tic. A.Ş. vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.