Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10525 K.2023/2314

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; verilen kararın temyizi üzerine hükmün bozulmasından sonra bozmaya uyan mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

15.12.2009 tarihinde davacıların eşi/babası ...'nın idaresindeki davalı ... nezdinde trafik sigortalı araç ile diğer davalıların sürücü, malik ve trafik sigortacısı olduğu iki aracın daha karıştığı trafik kazası sonucunda davacıların desteği olan ...'nın vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek eş ... için 20.000,00 TL, davacı çocukların her biri için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ayrıca müteveffanın örf ve adete göre 2.500,00 TL tutarındaki defin giderinin davalıların tamamından, davacı eş için 60.000,00 TL,

davacı çocukların her biri için 30.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Zürich Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; tüm kusurun destek sürücüde olduğunu, desteğin aylık net kazandığı tutarla ilgili iddiaları kabul etmediklerini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin görevsiz olduğunu, dava konusu tazminat alacağının zamanaşımına uğradığını, haksız fiile dayalı davada avans faizi talep edilemeyeceğini, murisin tam kusurlu olduğunu tazminatın teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Güneş Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketinin temmerüde düşmediğini ancak dava tarihinden ve yasal faiz istenebileceğini, vefat eden davacılar murisinin emniyet kemeri takmaması sebebi ile müterafik kusurunun tazminattan düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kusurun müvekkilinde olmadığını, hakkında kesinleşmiş bir ceza hükmünün bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar Mar Tüketim Mad. İhr. İth. San. Ve Tic. A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07.05.2015 tarihli ve 2013/457 Esas, 2015/404 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacılardan ... için belirlenen 78.883,00 TL maddi tazminatın, davacılardan ... için belirlenen 26.745,00 TL maddi tazminatın ve davacılardan ... için belirlenen 20.330,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketleri açısından dava tarihinden itibaren işleyecek, diğer davalılar açısından olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan (davalı ...-sigortacısı Anadolu Anonim Sigorta Şirketi %70, davalı ...-sigortacısı Güneş Sigorta, davalı ...-sigortacısı Zürich Sigorta ve aracın işleteni Mar Tüketim Mad.

İhr. İth. %15 kusurlu) kusur oranları dahilinde müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılar verilmesine, davacılardan ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın, davacılardan ... ve ... ’nın her biri için 10.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... A.Ş vekili, davalı ... vekili, davalılar ... ve Mar Tüketim Mad.İhr. İth.San. ve Tic. A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 28.06.2018 tarihli ve 2015/12385 Esas, 2018/6505 Karar sayılı kararı ile; "hükmolunan maddi tazminat tutarlarının davalılardan müştereken ve müteselsilen veya davalıların kusurları oranında olarak hangi seçenekten sorumlu tutulduğunun infazda tereddüte yol açacak ve çelişkili şekilde belirtilmesinin isabetli olmadığı, HMK 297/2 nci maddesine uygun düşmeyecek şekilde infaz kabiliyeti bulunmayan hüküm tesisinin bozmayı gerektirdiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 30.05.2019 tarihli ve 2018/1152 Esas, 2019/651 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 78.883,00 TL, davacı ... için 20.330,00 TL, davacı ... için 26.745,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketleri açısından dava tarihi olan 03.10.2013 tarihinden, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 15.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı çocukların her biri için 10.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan kaza tarihi olan 15.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen (ilk bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalılar ... ile Mar Tüketim Mad. İhr. İth. San. ve Tic. A.Ş vekili ile davalı ...vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 07.07.2021 tarihli ve 2021/14820 Esas, 2021/4300 Karar sayılı kararı ile; "davacılar için takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu görüldüğü ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.04.2022 tarihli ve 2021/748 E Esas, 2022/353 Karar sayılı kararı ile; davacıların destekten yoksun kalma tazminatı yönünden karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için 12.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 7.000,00 TL manevi tazminatı, davacı ... için 7.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihi olan 15.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ikinci bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarlarının Yargıtay bozma ilamının amacını aşar şekilde çok düşük kaldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların sürücü ve işleteni olduğu araçlar ile destek idaresindeki aracın karıştığı çok taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına; özellikle, manevi tazminatın takdirinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmiş olmasına göre davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,