Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10676 K.2023/1468

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; verilen kararın temyizi üzerine hükmün bozulmasından sonra bozmaya uyan mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Bereket (Işık) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

05.05.2011 tarihinde davalı ... şirketine trafik sigortalı araç ile davalı ...’nın kullandığı diğer davalı ...’a ait trafik sigortasız aracın çarpışmasıyla meydana gelen çift taraflı kaza sonucu davalı ... şirketine sigortalı araçta yolcu davacıların murisi ... ’ın vefat ettiğini belirterek fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydı ile müteveffanın anne ve babası için ayrı ayrı 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, davacılar İmdat için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL,

... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş. 26.06.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini toplam 26.960,16 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya neden olan aracın motorlu bisiklet olması durumunda Güvence Hesabının sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; kazada tedbirsiz yolculuk yapan murisin de müterafik kusuru olduğunu, ayrıca murisin söz konusu araçta ücret mukabili taşınmadığı açık olduğundan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.01.2014 tarihli ve 2011/267 Esas, 2014/37 Karar sayılı kararı ile; davacı ... için 13.070,26 TL, davacı ... için 15.889,90 TL maddi tazminatın davalı ...’dan ve davalı ... şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... yönünden davanın reddine, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 2.000,00 TL, davacı ... Korkmaz için 2.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 01.12.2016 tarihli ve 2014/13383 Esas, 2016/11069 Karar sayılı kararı ile; " Davalı ... şirketinin hatır taşıması savunması üzerinde durulmadan ve karar yerinde tartışılmadan karar verilmesinin hatalı olduğu; davalı ... şirketinin 51 DV 287 plakalı aracın KTK 103. maddesinde sayılan arçalardan olmayıp trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğuna ilişkin iddiasının araştırılmadan karar verilmesinin hatalı olduğu,

o halde, mahkemece, bu aracın tespiti ile araç üzerinde gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olup olmadığı belirlenmeli, trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davacıların davalı ...'ndan da talep hakkının bulunduğu yönünde tespit hükmü oluşturulmak üzere hükmün davalı ... A.Ş. yararına bozulması gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 05.03.2019 tarihli ve 2017/92 Esas, 2019/175 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 11.763,24 TL maddi tazminatın, davacı ... için 14.300,91 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken tahsiline, davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 2.000,00 TL, davacı ... için 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen (ilk bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı Bereket (Işık) Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 24.12.2020 tarihli ve 2019/4444 Esas, 2020/9018 Karar sayılı kararı ile; "51 DV 287 plaka sayılı karşı aracın tedavüllerini ve silindir hacmini de gösteren trafik kaydının temini ile bozma ilamımızda vurgulandığı üzere gerekirse araç üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak bu aracın KTK 103. maddesinde sayılan trafik sigortası yapılması zorunlu araçtan olup olmadığının tespiti ve sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği; kabule göre de, Dairemizin, 01.12.2016 gün ve 2014/13383 E. 2016/11069 K. sayılı ilamı ile tespit mahiyetinde hüküm kurulması işaret edilmesine rağmen mahkemece icrai şekilde davalı ... Hesabının sorumlu tutulmasının doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.11.2021 tarihli ve 2021/245 Esas, 2021/969 Karar sayılı kararı ile;davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 11.763,24 TL maddi tazminatın, davacı ... için 14.300,91 TL maddi tazminatın davalılar sigorta şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ilk bozma öncesi ... yönünden davanın reddine karar verildiği,

iş bu kararın temyiz edilmeden kesinleştiği anlaşıldığından davalı ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, ancak davalı ... yönünden verilen red kararının davalılar ve ... arasındaki rücu hakkını ortadan kaldırmadığının tespitine, davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 2.000,00 TL, davacı ... için 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen ( ikinci bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalı Bereket (Işık) Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Bereket (Işık) Sigorta A.Ş. vekili; hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, vekil aracılığı ile takip edilen işlerde tebligatların vekile yapılması gerektiğini, asıla yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, bu dosyada da gerekçeli kararın tebliğinin asıla yapıldığını, hak kaybına yol açmamak adına süresinde temyiz başvurusunda bulunduklarını, denetime elverişli olmayan, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulduğunu, kazanın meydana geliş şekli sebebiyle tazminat talebinin teminat kapsamında bulunmadığını, davalı ... şirketinin kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olabileceğini,

kusur incelemesi yapılması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşımasına ilişkin yeterli inceleme yapılmadığını, SGK'dan rücuya tabi ödeme alınıp alınmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, faize ilişkin olarak ıslah sonrası tutara ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan desteğin yolcusu olduğu araç ile trafik sigortasız aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 53 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı Bereket (Işık) Sigorta A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı Bereket (Işık) Sigorta A.Ş.'ye yükletilmesine,