Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10797 K.2022/16594

Taraflar arasındaki tahkim davasının yapılan yargılaması sonunda; ... ... tarafından verilen kararın, süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, çift taraflı trafik kazasında davalı ... şirketinin trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını iş gücü kaybına uğradığını belirterek ıslah dilekçesiyle birlikte 109.028,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

... Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma,toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; başvurunun kabulü ile 109.028,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 21.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz yoluna başvurulması üzerine ... İtiraz Hakem Heyetince, davacı vekilinin itirazlarının reddine, davalı vekilinin vekalet ücreti dışındaki itirazlarının reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklı bedensel zarar sürekli iş göremezlik maddi tazminatı istemine ilişkindir.

Sürekli iş göremezlik zararının hesabında davacının maluliyeti nedeniyle uğradığı iş göremezlik nedeniyle oluşan kazanç kaybının tespitinde davacının gelirinin net bir şekilde tespiti önemlidir. Öncelikle kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilip, kişinin herhangi bir işi yoksa, gelirinin asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır.

Eğer gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun davacı tarafça ispat edilmesi gerekir. Davacı asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia etmiş ise SGK'dan trafik kazasının olduğu tarihteki ücret ve gelirlerini gösterir tüm belgeler getirtilmelidir.

Kişi belirli bir iş yerine bağlı olmaksızın belirli bir meslek icra eden kişilerden ise SGK kayıtları olup olmadığı da araştırılarak ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında o meslek odasından o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibarı ile ortalama ücretleri sorulmalıdır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacının kollukta verdiği ifadelerdeki aylık gelirine ilişkin beyanlarından asgari ücret bandında gelir elde ettiği, davacının SGK kayıltarının da dosyada olmadığı, bu nedenle gelirin asgari ücret olarak belirlendiği, davacının sunduğu kdv beyannamelerinin ise kaza tarihini kapsamadığından geliri belirlemede esas alınmadığı belirtilerek sürekli iş göremezlik zararının asgari ücret üzerinden hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu rapora davacı tarafça itiraz edilmiş olmasına rağmen Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacının geliri net bir şekilde belirlenmeden denetime elverişli olmayan aktüer bilirkişi raporu hükme esas alınarak eksik inceleme ile karar verilmiştir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; muhasebeci olduğu belirtilen davacının kaza tarihi dikkate alınarak SGK hizmet dökümü ile bağlı olarak çalıştığı işyerinden en son gelirlerine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışmaları söz konusuysa, ilgili vergi dairesinden kazançlarına ilişkin belgelerin getirtilmesi, bu suretle temin edilen resmi belgelerdeki net kazançları dikkate alınarak tazminat hesabına esas gelirin net biçimde belirlenmesi gerekir.

Davacının ifade olunan biçimde saptanan geliri üzerinden tazminatın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, herhangi bir belge ve bilgiye dayalı olmayan kazanç tespiti ve tespit edilen hesap üzerinden eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.