Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10992 K.2022/13597

Taraflar arasındaki kasko sigorta poliçesine dayanan tazminat davası üzerine Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne dair verilen karara davalı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın itirazının reddine dair verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, davalı ... şirketine “ayrıcalıklı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi” ile sigortalı aracın tek taraflı kazada hasara uğradığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın temerrüt tarihinden yasal faizi ile beraber davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah ile talep 50.000,00 TL’ye yükseltilmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; davanın kabulü ile 50.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş; davalı tarafın itirazı üzerine ... tarafından, itirazın reddine karar verilmiş, ... kararı davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortasının teminat kapsamını belirleyen KSGŞ A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler ve fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütünü sigortanın teminatı kapsamındadır.

Diğer taraftan, poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ../...

ve TTK'nın 1446/2. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer. Uyuşmazlık, rizikonun belirtilen şekilde meydana gelip gelmediği, dolayısıyla rizikonun teminat dışı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosya kapsamından. 10/05/2020 tarihinde, davacının sevk ve idaresinde olup davalı tarafından “ayrıcalıklı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi” ile sigortalı aracın tek taraflı kazada hasara uğradığı, davacı tarafından kazanın ihbar edilmesi üzerine aynı tarihte düzenlenen kaza tespit tutanağında “ ...

21.30 da davacı sürücünün aniden yola fırladığını iddia ettiği çocuğa çarpmamak için direksiyonu sola kırdığı ve ara sokakta bir eve aracın ön kısmıyla çarptığı ancak aracın sağ arka tampon kısmındaki mavi boyalı darbenin kaza mahalli ile ilgisinin olmadığı,

sürücünün çelişkili beyanları, motorun soğuk olması nedeniyle kazanın o noktada gerçekleşmediği kanaatinde oldukları..” şeklinde tespitlerde bulunulduğu anlaşılmıştır. ... tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kazanın ihbar edilen yerde gerçekleşmediğine dair somut delil olmadığı yönünde görüş bildirilmiş ise de bu raporun, kaza tespit tutanağının aksine görgüye dayalı olay yerinde düzenlenmediği; eldeki dosyada, polislerce düzenlenen 10/05/2020 tarihli kaza tespit tutanağının aksini ispata yarar somut delil olmadığı anlaşılmıştır.

Şu durumda kaza tespit tutanağı ve dosyada bulunan belgeler bir arada değerlendirildiğinde, hasarın kaza ile uyumlu olmadığının anlaşılmasına göre, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir. 2-Bozmanın kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

KARŞI OY

Dava; davalı ... tarafından "Ayrıcalıklı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile teminat altına alınan davacının 18 yaşından küçük oğluna ait aracın, tek taraflı kazada zarar görmesi nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 1409 uncu maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2 nci fıkrasına göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK'nın 1446 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Uyuşmazlık; rizikonun belirtilen şekilde meydana gelip gelmediği, dolayısıyla rizikonun teminat dışı olup olmadığı ve ispat yükünün hangi tarafta olduğu noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacının sevk ve idaresinde olup davalı ... tarafından “Ayrıcalıklı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi” ile sigortalı aracın 10.05.2020 tarihinde gerçekleşen tek taraflı kazada ön tarafından hasar gördüğü; olayın davacı tarafından kolluğa bildirilmesi ile aynı tarihte kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının yeterli sürücü belgesine sahip olduğu ve kazadan 15 dakika sonra alınan raporda alkolsüz olduğunun belirlendiği,

davacı tarafından dava konusu kazaya ilişkin olarak düzenlenen trafik kazası tespit tutanağı ve diğer belgelerin davalı ... şirketine bildirilmesinden sonra davalı ... tarafından sigorta teminatının ödenmemesi üzerine eldeki davanın açıldığı, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeye göre doğru ihbar yükümlülüğünü ihlal niteliği taşıyan bir davranışı olmayan davacının hasarın teminat kapsamında olduğunu ispat yükü altında olmadığı,

davaya konu hasarın teminat dışı olduğunu ispat yükü altında olan davalı sigortacının bu ispatı sağlayacak somut delil ortaya koyamadığı bu anlamda zararın teminat kapsamında olduğu anlaşılmakla İtiraz Hakem Heyetince verilen kabul kararında bu yönüyle isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi gereğince vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilerek onanması kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyorum.