Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11191 K.2024/8401

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sürücüsü olduğu motorsiklet ile davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında, davacının yaralandığını, davadan önce sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alamadıklarını, bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak olarak ikame ettikleri davada şimdilik 5.100,00 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 244.087,80 TL sürekli iş göremezlik ve 11.639,69 TL geçici iş göremezlik tazminatı olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesap yapılması gerektiğini, sigortalı aracın kusurunun tespiti gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödemelerin mahsubu gerektiğini, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi giderlerinden sorumluluklarının bulunmadığını, vekalet ücretinin tam verilemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının başvuruda sunduğu raporda belirlenen %12 oranındaki sürekli iş göremezliğine göre, davalının kazadaki %75 kusuru ve TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant esası ile belirlenen tazminatın hükme esas alındığı gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 255.457,00 TL’nin 31.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ... vekili itiraz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, hesaplamanın hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, davacının müterafik kusurlu olduğunu ve vekalet ücretinin nispi ücretin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet, kusur ve hesap raporunun hükümde benimsenmesinde ve diğer hususlarda hata edilmediği belirterek kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; itirazında bildirdiği sebepleri yinelemiş ve kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Sözkonusu belirlemenin ise, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak başvuruda sunulan Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 13.07.2021 tarihli raporunda, kaza tarihinde yürürlükte olmayan yönetmeliğe göre davacının sürekli iş göremezliğinin %12 olduğu tespit edilmiştir. Hakem Heyetince işbu rapor hükme esas alınarak belirlenen tazminata hükmedilmiştir.

Ne var ki kaza tarihinde (13.05.2017) Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetveller yürülükte olup davacının yaralanmasına bağlı maluliyet oranının bu yönetmeliğe göre belirlenmesi gerekir.Yukarıda belirtilen maluliyet raporuna göre karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle; davacının kazadaki yaralanmasına ilişkin olup da dosya kapsamında yer almayan tüm tedavi belgelerinin toplanması; daha sonra, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından, kaza ile illiyet bağı kuracak şekilde Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetvellere göre yetkili Sağlık Kuruluşundan davacının maluliyetini belirleyen denetime elverişli rapor alınması ve oluşacak sonuca göre davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak (yeni maluliyetin yüksek çıkması halinde, önceki maluliyet oranı ve eski hesap verileri kullanılarak) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Dava konusu kazaya ilişkin olarak kaza tespit tutanağında, motorsiklet sürücüsü ...'ün (davacı) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a maddesinde düzenlenen "a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmama kuralını" ihlal ettiği, karşı araç sürücüsü Ali Ayaz'ın kazada kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Hakem yargılaması sırasında alınan 02.04.2022 tarihli trafikçi bilirkişi raporunda ise davacıya %25, davalıya sigortalı araç sürücüsüne %75 kusur atfedilmiştir. Hakem Heyetince bu rapora itibar edilerek davalının kazadaki %75 kusuruna göre belirlenen tazminata hükmedilmiştir. Ancak, hükme esas alınan kusur raporu ile kaza tespit tutanağı çelişmektedir. Bu hali ile eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, soruşturma dosyasının tümü (bir kısım belgeler dosyada) getirtilerek, kaza tespit tutanağı, Hakem yargılamasında alınan trafikçi bilirkişi tarafından tanzim edilen kusur raporu irdelenmek suretiyle, İstanbul Teknik Üniversitesi Ulaştırma Ana Bilim Dalından oluşturulacak Heyetten, kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

4. Hükme esas alınan hesap raporunda davacının 9 aylık geçici iş göremezlik süresi hesaplanırken 01.01.2018-13.02.2018 tarihleri arasında %100 malul olduğu gözetilerek hesaplama yapılması gerekirken %200 malul olduğu değerlendirlerek, buna göre sonuca gidilmiş, hakem heyetince hatalı hesaba göre Geçici iş göremezliğe hükmedilmiştir. Oysa ki belirtilen tarih aralığında geçici iş göremezliğinin %100 olduğu kabul edilip dönemsel gelirinin bulunması gerektiğinden bu husus dikkate alınmadan hüküm tesisi hatalı olnmuştur.

5. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine ,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3), (4), (5) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,