Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11230 K.2023/5489

Taraflar arasında görülen 6183 sayılı Yasa'ya dayalı olarak açılan muvazaalı sözleşmeler nedeni ile alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili, davalı .... vekili ve davalı ... İnş. Gıda A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı idareye vergi borcu bulunan ...'ın, Barak Yeminli Mali Müşavirlik Ltd.Şti.'nin ve Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Mali Müşavirlik Ltd.Şti.'nin % 99, hisseli ortağı ve şirket müdürü olduğunu, 07.12.2012 tarihinden itibaren de...vergi numarasında kayıtlı bulunan Uzmanlar Anonim Şirketinin hisseli ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı olduğunu, Barak Yeminli Mali Müşavirlik Ltd.Şti'nin 30.07.2013 tarihi itibariyle 550.581,20 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğunu, şirketin borcunu ödememesi nedeniyle mal varlığı araştırması yapıldığını, ancak şirketin herhangi bir malvarlığının tespit edilemediğini,

yine Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Mali Müşavirlik Ltd.Şti.'nin de 30.07.2013 tarihi itibariyle 1.602.001,54 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğunu, anılan şirketlerin borçlarını karşılayacak menkul ve gayrimenkul malvarlığına rastlanılmadığından şirketlerin borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanunun 79. maddesine istinaden kendilerine haciz bildirisi tebliğ edilen Uzmanlar YMM A.Ş. ile muhtelif sözleşmeler imzaladığı göz önüne alınarak 6183 sayılı A.A.T.U.H.K'nun 24 ile 31. maddeleri uyarınca haciz bildirimi tarihinden sonra akdedilen sözleşmelerle ilgili olarak Has Hateks Enerji Üretim İnş.Gıda A.Ş'ye ödenen YMM Sözleşme bedellerinin

borçlu şirketlerin borçlarına mahsup edilmek üzere iptaline ve vergi borçlarına istinaden davacı kuruma ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; davacı kuruma borcu olan kişinin dava dışı borçlu şirketin ortağı ve sorumlu müdürü...olduğunu, müvekkili şirketin borçlu şirketlerle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, davacı idarenin taleplerinin alacak davası niteliğinde olmayıp, 6183 S. AATUHK 24-31. maddelerine dayalı tasarrufun iptali davası olduğunu bu bağlamda da ortada tasarrufun iptalini sağlayacak nitelikte bir işlem bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Üretim A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava değerinin gösterilmediğini, davacı tarafından mükerrer davaların açıldığını, müvekkil şirketin davalı sıfatının olmadığını, davalı ...'nin tüzel kişi olduğunu, sözleşme tüzel kişi ile yapıldığından ...'ın şahsı ile bir ilgisinin olmadığından davanın her yönden yersiz ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.10.2014 tarihli ve 2013/417 Esas, 2014/781 Karar sayılı kararı ile; davalı ....'nin dava dışı borçlu şirketlerden tamamen ayrı bir tüzel kişilik olduğu, dava dışı borçlu şirketlerin birleşme, devralma, bölünme ya da tür değiştirme yoluyla davalı şirkete devrolmamış olduğu, bu sebeple şirket ortağının vergi borcundan kaynaklanan alacaktan dolayı davalı şirket tüzel kişiliğinin ve davalı özel kişinin de sorumlu tutulamayacağı, asıl borçlu şirketlerin taraf olmadığı, davalı ... Üretim A.Ş. ile .... arasındaki hizmet alım sözleşmesinin iptalinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 26.03.2018 tarihli ve 2015/14761 Esas, 2018/3266 Karar sayılı ilamı ile; "...Davacı tarafından Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Müşavirlik Ltd. Şti'nin hissedarı olan ...'ın, davalı ....'nin vergi borcunu ödememek için muvazaalı olarak kurduğu borçlu şirketin hizmet verdiği şirketlerle sözleşmeleri iptal ederek muvazaalı olarak kurulan şirketle sözleşme yapıldığı ve ödemelerin bu şirkete yapıldığını iddia etmektedir. Konusu aynı olan bir çok dosya Dairemizde incelenmiştir.

Dosya içerisinde bulunan 20.12.2013 tarih, 8219 sayılı ticaret sicil gazetesinden ....'nin 07.12.2012 tarihinde tescil edilerek kurulduğu, kurucusunun...olduğu, 23.12.2013 tarih, 8470 sayılı ticaret sicil gazetesinden de şirketin tek ortaklı bir anonim şirket olduğu, hissedarının da sadece davalı...olduğu anlaşılmıştır.

Borçlu Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Müşavirlik Ltd. Şti.'nin hissedarı olan davalı ..., yeni kurulan davalı ....'nin de sorumlusu ve hissedarı olması nedeni ile iki firmanın hissedarı ve faaliyet alanları aynı olan iki firma arasında organik bağ mevcuttur.

Davalı ... İnş. Gıda A.Ş. Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti.'nden hizmet alırken, aralarındaki sözleşme iptal edilerek davalı ... İnş. Gıda A.Ş. tarafından yeni kurulan ve hissedarı...olan ....'den hizmet alınmaya başlanması sebebi ile davacı tarafından davalı ... İnş. Gıda. A.Ş.'ye 20.12.2012 tarihinde haciz ihbarnamesi gönderilmiş, 20.12.2012 tarafından verilen cevapta “Barak Yeminli Mali Müşavirlik” firmasının herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda davalı ....'nin ve Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Müşavirlik Ltd. Şti.'nin hissedarının...olması, iki şirketin faaliyet alanının aynı olması, davacının davalı ... Ltd. Şti.'nin muvazaalı kurulduğu iddiası olması sebebi ile hakimin davayı nitelendirme ve aydınlatma ödevi gereğince; taraflar arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere dahili davalı Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti. ile davalı ... İnş.

Gıda A.Ş. firması arasındaki ve davalı .... ile Hateks Enerji Üretimi İnş. Gıda A.Ş. firması arasındaki sözleşmelerin, davalı ... İnş. Gıda A.Ş.'nin ve davalı ... firmasının ticari sicil kayıtlarının, ticari defterlerinin, dosya arasına alınarak, dahili davalı Barak Denetim Danışmanlık ve Barak Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti. firmasının davalı ... İnş. Gıda A.Ş. firmasından davalı ... İnş.

Gıda A.Ş. ile Uzmanlar arasında imzalanan sözleşme tarihinde ve sözleşme tarihinden önce alacağı olup olmadığının belirlenmesi, var ise bu borcun akıbetinin ne olduğu, ... tarafından yeni kurulan .... firmasına aktarılıp aktarılmadığı, aktarılmış ise ödemelerin yeni şirkete yapılıp yapılmadığı, tarihlerinin ne olduğu, konularında ayrıntılı, denetime elverişli uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Barak Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti. ile Barak Denetim Danışmanlık ve Yeminli Mali Müşavirlik Şirketinin 15.01.1999 - 31.12.2011 arasındaki dönemi kapsayan borcun ödenmesinin beklenildiği, Akdeniz Vergi Dairesi Müdürlüğünün 25.02.2022 tarihli yazıları ile belirtilen dönemi kapsayan borcun ödendiğinin bildirildiği, dava konusu borcun ödendiği gerekçesiyle konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre davalıların davanın açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle davalılar aleyhine harç, vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı .... vekili ve davalı ... İnş. Gıda A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece, 15.01.1999 - 31.12.2011 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan vergi borçlarının baz alındığını, oysa haciz ihbarnamesinin ve davanın açılma tarihinin dikkate alınması ve bu tarihler itibariyle borcun varlığının araştırılması gerektiğini, dava konusu vergi borcunun tamamının ödenip ödenmediğinin etraflıca araştırılmadığını ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı .... vekili temyiz dilekçesinde; diğer davalıya haciz ihbarnamesinin tebliği tarihinde ne Barak firmasının ne de Uzmanlar firmasının diğer davalı ...Ş.'den alacağı bulunmadığını, iptali istenilen tasarrufun diğer davalı ile müvekkili arasında düzenlenen 2013 yılı tam tasdik hizmet sözleşmesi olduğunu, davanın değerinin belirlenmediğini, davalı aleyhine açılan çok sayıda dosya olduğunu, tüm dosyalar yönünden tek vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... İnş. Gıda A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili şirket lehine yapılmış bir tasarruf bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, diğer davalı ... YMM A.Ş.' ye bir borcu olmadığını, müvekkili şirketin almış olduğu hizmet bedellerini hizmetin verildiği tarihlerde ödediğini, davanın açılmasına sebep vermediğinden aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6183 sayılı Yasa'ya dayalı olarak açılan muvazaalı sözleşmeler nedeni ile alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 24 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı Hatay Vergi Dairesi Başkanlığı Akdeniz Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 13.01.2022 tarihli cevabı yazısında dava dışı borçluların vergi borçlarının tamamını ödediklerini ve söz konusu dönem ile ilgili bakiye borçlarının da bulunmadığının belirtildiği anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili, davalı .... vekili ve davalı ... İnş. Gıda A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Yasası’nın 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı .... ve davalı ... İnş. Gıda A.Ş.'ye yükletilmesine,