Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11355 K.2023/617

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.05.2016 tarihinde müvekkilinin destek eşinin, davalı ... şirketi nezdinde zorunlu trafik sigortalı traktörün kasasında yolcu olarak bulunduğunu; desteğin, belirlenemeyen bir sebeple hareket halindeki traktörden düşerek vefat ettiğini, yapılan ödemenin zararı karşılamaktan uzak olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.050,00 TL destek tazminatının temerrüt tarihinden avans faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah ile talebini 170.719,16 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm zararın karşılandığını, sorumluluklarının olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla başvurunun kabulü ile 170.719,16 TL maddi tazminatın 10.10.2018 tarihinden yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 17.06.2019 tarihli ve 2019/İHK-7001 sayılı kararıyla; desteğin yolcu taşımaya uygun olmayan traktör kasası/sepetinde yolculuk yaptığı ve müterafik kusuru olduğu gerekçesi ile itirazın kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, %20 müterafik kusur indirimi yapılarak başvurunun kısmen kabulü ile 128.934,00 TL destek tazminatının 10.10.2018 tarihinden yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 22.12.2021 tarihli ve 2021/7120 Esas ve 2021/10906 sayılı kararı ile "......

İtiraz Hakem Heyetinin; davalı tarafa, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan hesap raporuna itirazın değerlendirilmesi yönünden, yeniden hesap raporu alınması için belirlenen bilirkişi ücretinin 5 günlük kesin süre içerisinde yatırılması ihtaratını içeren 21.05.2019 tarihli ara kararının, davalı vekilinin e-posta adresine gönderildiği ancak; dosyada e-postanın davalı vekiline teslim edildiğine dair bilgi olmadığı ve davalı vekilinin bu ara kararın kendilerine teslim edilmediğini beyan ettiği görülmekle;

dosyada ara kararın tebliğine ilişkin e-postanın davalı vekiline tebliğ edildiğine dair belge bulunmamasına rağmen, davalı tarafın süresi içerisinde kesin sürenin gereğini yerine getirmediği gerekçesi ile hesap raporuna yönelik itirazın reddine dair ... kararı hatalı olup, İtiraz Hakem Heyetince, 21.05.2019 tarihli ara kararın davalı vekiline e-tebligat yolu ile usulüne uygun tebliğ edilerek, hesap raporuna yönelik itirazın değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile PMF yaşam tablosu ve prograsif rant formülü ile düzenlenen 04.07.2022 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gerekçesi ile belirlenen tazminat miktarından %20 müterafik kusur indirimi yapılarak başvurunun kısmen kabulü ile 127.313,77 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 10.10.2018 tarihinden yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, %20 oranında hatır ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücreti ve faiz başlangıcının hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 29.05.2016 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen ... kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan ... kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

18.01.2023 gününde Başkan ... ve Üye ...'nın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 29.05.2016 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır taşıması def’inde bulunulmuştur. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyasında destekten yoksun kalan davacı ve sürücü, desteğin kendi tarlasına domates ekmek amacıyla sigortalı aracın sürücüsünün sevk ve idaresindeki traktörde yolcu olarak bulunduğunu ayrı ayrı beyan etmişlerdir.

Destek ile sürücünün aile dostu olduğu, aralarında bir akrabalık bağı olmadığı, desteğin kendi tarlasını ekmek amacıyla yolculuk yaptığı, sigortalı aracın sürücüsünün taşımada bir menfaatinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle kararın bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun onama gerekçesine katılmıyoruz.