Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11514 K.2025/784

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (.............) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kazada karşı araçta yolcu olan davacıların kızı ............... 'un vefat ettiğini ve davacıların kızları mütevveffa ... ..............'un desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca 5.100,00'er TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında bedel artırım dilekçesi ile talebini davacı anne...yönünden 74.955,42 TL'ye ve davacı baba ... yönünden 91.216,31TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, mütevveffanın eş ve çocuklarının talebi üzerine % 100 kusur oranına göre kaza tarihinde kişi başı teminat miktarı olan 200.000,00 TL tazminatın eş ve çocuklarına ödenerek ibraname alındığını, ödeme tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde başvuru yapılmadığı için başvurunun reddedilmesi gerektiğini, aksinin kabulü halinde ödeme tarihindeki veriler baz alınarak ödenen tutarın tenzil edilmesi gerektiğini, davalı şirketin sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, tarafların kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini,

mütevveffanın başvuru sahiplerine destek olduğu hususunun ispatlanması gerektiğini, başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini ve davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... tarafından diğer hak sahiplerinin pay miktar ve oranları gözetilmeden müteveffanın eş ve çocuklarına toplamda 178.298,00 TL ödeme yapıldığı, diğer hak sahipleri gözetilmeden yapılan fazla ödemeler sonrasında meydana gelen eksilmeden başvuru sahiplerinin sorumlu tutulamayacağı ve tazminat tutarının garameten taksim uyarınca destekten yoksun kalma tazminatının davacı...yönünden 74.955,42 TL, davacı ... yönünden 91.216,31 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı...için 74.955,42 TL ve davacı ... için 91.216,31 TL olmak üzere toplam 166.171,73 TL tazminatın 03.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekili tarafından ödemeye ilişkin dekontlar dosyaya sunulmuş olup başvuru öncesi poliçe teminat limitinin tüketildiğinin görüldüğü, davalı ... poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olup teminat limiti dışında olan ve teminat limiti üstünde kalan kısım yönünden herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararını kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... tarafından tazminat hesabında müteveffanın anne ve babasının destek payının göz önünde bulundurulmadığını, anne ve babaya destek payı ayrılmadan müteveffanın gelirinin tamamının eş ve çocuklara paylaştırıldığının cevap dilekçesinde açıkça belirtildiğini ve hataya düşüldüğünün ikrar edildiğini, bu durumun basiretli tacir ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin içtihatları uyarınca tazminat ödemesi yapılırken tüm hak sahiplerinin hakkının gözetilmesi gerektiği konusunda ihtilaf bulunmadığını, bu durum gözetilmeden yapılan ödeme ile limitin tüketilmesinin davalı ... şirketini sorumluluktan kurtarmayacağını ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine, Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine, 16.01.2025 tarihinde Başkan ... ve Üye ...'in karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacılar, destekleri olan kızlarının ölümü nedeniyle tazminat talep etmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davanın kabulüne ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalının diğer hak sahiplerine yaptığı ödemeyle poliçe limitinin tükendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, sayın çoğunlukça karar onanmıştır.

Davacılar desteğinin ölümü üzerine ölenin eş ve çocukları tarafından davalı sigortacıya yapılan başvuru üzerine garame hesabı yapılıp diğer hak sahiplerinin payı ayrılmadan poliçe teminat limitinin tamamının dava dışı eş ve çocuklara ödendiği dosya kapsamı ile sabittir. Oysa, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96. maddesi gereği, sigorta teminatına giren bir zararın oluşmasından sonra hak sahipleri tarafından yapılan başvuru üzerine, sigortacının basiretli bir tacir gibi hareket edip olay nedeniyle zarar görenlerin tamamının paylarını dikkate alarak gerekli ödemeleri yapması zorunludur.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın tazminat ödemelerinde istenecek belgeleri düzenleyen Ek 6 maddesinde, ölüm halinde istenecek belgeler arasında "desteğin anne babasını da gösteren güncel nüfus kayıt örneği" sunulması zorunlu belgeler arasında sayılmıştır. Bu düzenleme gereği de sigortacının, ölenin eş ve çocuklarının başvurduğu bir durumda, desteğin anne baba kaydını içerir nüfus kayıt örneği belgesini temin edip anne baba paylarını ayırarak eş ve çocuklara ödeme yapması gerekeceği açıktır. Bu yönleri gözetmeyen İtiraz Hakem Heyeti kararı yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle; davalı sigortacının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/2. maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen "başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme" ve "iyiniyetle ödeme yapma" şeklindeki şartları sağlayamadığı;

basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde ölenin eş ve çocuklarına garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalının kusurlu eylemi nedeniyle hak sahibi davacıların tazminat alacaklarının azaltılamayacağı, davalının düzenlediği poliçedeki kişi başına ölüm teminat limiti üzerinden garame hesabıyla davacıların talep edebileceği tazminatların belirlendiği gözetilerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyoruz.