Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11538 K.2025/1684

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... geldi. Davalı adına gelen olmadı. Davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 04.02.2025 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirkete ait 34 ... 979 plakalı aracın 25.06.2019 tarihinde Fransa'nın ... Limanında park halinde iken alev aldığını ve araçta yangın çıktığını, tutanak altına alındığını ve davalı şirkete ihbarda bulunulduğunu, tüm ısrarlara rağmen Fransa kolluk makamları tarafından resmi tutanak tutulmadığını, ... destek talep edildiğini ancak herhangi bir sonuç elde edilemediğinden aracın Türkiye'ye getirildiğini ve yetkili servis ...

Otomotiv Servis ve Tic.

A.Ş tarafından onarımın yapıldığını, davalı şirket tarafından, yurtdışı hasarlarında resmi tutanak şartının olduğu, konu dosyada ise bunun yerine getirilmediği belirtilerek hasar talebinin reddedildiğini, oysa kasko poliçesine göre yurtdışı hasarlarının teminat dahilinde olduğunu, aynı şekilde "Teminat Dışı Haller"in de tahdidi olarak sayıldığını beyan ederek 45.544,13 TL tutarındaki hasar onarım bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yurtdışında meydana gelen zararların hangi şartlar çerçevesinde teminata dahil edildiğinin taraflar arasında akdedilen poliçenin 4.sayfasında "Yurtdışı Kasko Teminatı Klozu" altında düzenlenmiş olduğunu, kazanın meydana geldiği ülkenin resmi makamlarınca düzenlenmiş kaza raporu, alkol muayene raporu ve şirketin kaza ile ilgili olarak isteyeceği diğer belgelerin, tercüme ettirilerek kaza mahalline en yakın Türk resmi makamlarına onaylatmak suretiyle şirkete ibraz edilmesi şartıyla teminata dahil edildiğini, başvuru sahibi tarafından, başvuru konusu olay ile ilgili resmi nitelikli bir tutanak ibraz edilmemiş olduğundan söz konusu hasarın, poliçe teminatı kapsamında olmadığını belirterek talebin reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirkete ait araca ilişkin düzenlenen Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde yer alan "Yurtdışı Kasko Teminatı Klozu" başlıklı maddesinde, "Yurtdışı Kasko Teminatı 16.11.2018 - 16.11.2019 tarihleri arasında geçerlidir.

Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4-4.1 maddesinde belirtilen Türkiye sınırları dışında meydana gelen zararlar aşağıda yazılı şartları dahilinde teminata dahil edilmiştir.

Sigortalı aracın yurtdışında hasarlanması halinde: Kazanın meydana geldiği ülkenin resmi makamlarınca düzenlenmiş kaza raporu, alkol muayene raporu ve şirketin kaza ile ilgili olarak isteyeceği diğer belgeler, tercüme ettirilerek kaza mahalline en yakın Türk Resmi makamlarına onaylatmak suretiyle şirkete ibraz edilir.'' ifadelerine yer verildiği, dosyada kapsamında yer alan araç sürücüsünün imzasını taşıyan tutanak içeriğinden ve başvuru sahibinin beyanından dava konusu 34 ...

979 plakalı aracın 25.06.2019 tarihinde Fransa'nın ...

Lİmanında park halinde iken alev aldığı ve araçta yangın çıktığı, ancak Fransa kolluk makamları tarafından düzenlenmiş resmi tutanak tutulmadığının anlaşıldığı, araç hasarına ilişkin olarak, yukarıda belirtilen Kasko Sigortası Özel Şartları gereği, Fransa kolluk makamları tarafından düzenlenmiş resmi tutanak tutulmadığı, alkol muayene raporu ve şirketin kaza ile ilgili olarak isteyeceği diğer belgelerin, tercüme ettirilerek kaza mahalline en yakın Türk resmi makamlarına onaylatılarak davalı şirkete ibraz edilmediği ve ihtilafa konu hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından, Fransız makamlarının tutanak tutma prosedürü olmadığının ve Türk Konsolosluğundan yardım talep edildiği ve fakat alınamadığı belirtilerek fiili imkansızlığın söz konusu olduğunun ileri sürüldüğü, başvuru evrakları incelendiğinde, davacının çalışanlarının kendileri tarafından tutulan tutanak ve fotoğraflardan başka belgenin olmadığı,

Fransa'da kaza hallerinde tutanak tutulmamasına yönelik iddianın hayatın olağan akışına aykırı olmakla beraber Fransa'da yangın gibi bir hasar halinde tutanak tutma uygulamasının olmaması halinde dahi, kaza/yangınları kayıt altına alan başka bir sistemin olabileceği, kaldı ki davacının itirazında belirttiği Türk Konsolosluğundan yardım talebine rağmen destek alınmaması veya Fransa'dan belge düzenleme âdeti olmadığına yönelik bir belge sunulmadığı,

yardım talebi ve tutanak tutulmama uygulaması hakkında da Türk Konsolosluğu ve Fransız yetkili makamlarından alınıp sunulan bir yazının da dosyada bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olayın müvekkil şirketin çalışanı tarafından Fransız kolluk makamlarına derhal bildirildiğini ve tutanak tutulmasının istendiğini, ancak yetkililerin sadece trafik kazası vb. bir olay ile ilgili tutanak tutulabileceğini, böyle bir durumda kendi ülkelerinin mevzuatları gereği tutanak tutulmadığını beyan ettiklerini, hal böyle olunca Fransız kolluk güçlerinin kendi ülkelerinin mevzuatını gerekçe göstererek tutanak tutmamaları halinde bu makamları harekete geçirmek için müvekkili şirketin herhangi bir güç ve yetkisinin bulunmadığını, bu sebeple araçta meydana gelen yangın,

müvekkili şirketin sürücüleri tarafından söndürüldükten sonra araç sürücüsü ... ve müvekkili şirketin diğer çalışanları ... ve ... tarafından durumun tutanak altına alındığını ve davalı ...Ş.'ye hasar ihbarında bulunulduğunu, ... destek talep edildiğini ancak herhangi bir yardım alınamadığını, her ne kadar yurtdışı teminat klozunun geçerli olabilmesi için tutanak şartı getirilmiş ise de yabancı bir ülkede bunun gerçekleştirilmesinin mümkün olmaması durumunda ne yapılması gerektiğinin davalı şirket tarafından cevaplanmadığını, davacı şirketin faaliyet alanı gereği işbu poliçeye özel olarak yurtdışı teminat klozu eklettiğini,

ancak davalı ... şirketi tarafından bu klozun işlevsiz bir hale getirildiğini, poliçe kapsamında bulunan bir hasarın yalnızca resmi tutanak yokluğu sebebiyle teminat dışı bırakılmasında hukuka uygunluk bulunmadığını, davacı tarafından ... Başkonsolosluğu'na somut olayı açıklar bir mail gönderildiğini ve dava konusu olaya benzer durumlarda Fransız kolluk makamlarınca uygulanan işlemin ne olduğunun sorulduğunu ve ...

Başkonsolosluğu'ndan gelen mailde davadaki haklılığı ispatlar biçimde "Müvekkiliniz ...'nin Fransa'nın ... şehrinde aracında yangın sonucu doğmuş olan zararının sigorta tarafından, resmi tutanak tutulmadığı gerekçesiyle, giderilmediğini bildiriyorsunuz.

Fakat Fransız mevzuatı uyarınca herhangi bir şahsa zarar gelmeden, sadece maddi zararın meydana geldiği durumlarda kolluk makamları tarafından rapor veya tutanak tutulması zorunlu değildir." şeklinde cevap verildiğini, davalı ... şirketi tarafından tüm bu izah olunanlara rağmen poliçede esasında trafik kazaları için sevk edilmiş olan resmi makam tutanağının bulunmaması gerekçe gösterilerek hasar ödemesi yapılmadığını,

davalı ... şirketi tarafından esasa yönelik olmayan dayanaksız bir gerekçe ile müvekkili şirketin talebinin reddinin haksız ve hukuka aykırı olup talep konusu bedelin davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesi gerekirken aksi yönde davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait araçta yanma sonucu meydana gelen hasarın poliçede yer alan ''Yurtdışı Teminat Klozu'' kapsamında giderilmesi istemine ilişkindir.

1.Dosya içeriğinden, davacı şirkete ait aracın 25.06.2019 tarihinde Fransa'nın ... Limanında park halinde çıkan yangın sonucu maddi hasara uğradığı, davalı şirket tarafından düzenlenen Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde yer alan "Yurtdışı Kasko Teminatı Klozu" kapsamında davalı şirketten hasar talebinde bulunulduğu,

davalı şirket tarafından hasarın poliçede teminat dahilinde olması şartı olarak yer verilen ''Kazanın meydana geldiği ülkenin resmi makamlarınca düzenlenmiş kaza raporu, alkol muayene raporu ve şirketin kaza ile ilgili olarak isteyeceği diğer belgeler, tercüme ettirilerek kaza mahalline en yakın Türk Resmi makamlarına onaylatmak suretiyle şirkete ibraz edilir.'' şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle hasar talebinin reddine karar verildiği,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince dava konusu talebin poliçe teminat kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili; dava konusu olaya benzer durumlarda Fransız kolluk makamlarınca uygulanan işlemin ne olduğu sorulduğunda ... Başkonsolosluğu tarafından "...Fransız mevzuatı uyarınca herhangi bir şahsa zarar gelmeden, sadece maddi zararın meydana geldiği durumlarda kolluk makamları tarafından rapor veya tutanak tutulması zorunlu değildir." şeklinde cevap verildiğine ilişkin mail ve eklerini dosyaya sunmuştur.

Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile dava konusu hasarın ve hasar sonrası yapılan işlemlerin davacının ileri sürdüğü şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin değerlendirmelerin ve olayın oluş şeklinin geniş bir araştırma sonucu belirlenebileceği, davalı ... şirketinin hasarın teminat kapsamı dışında olduğuna ilişkin gerekçesinin ve dosyaya eklenen ...

Başkonsolosluğu'nun yukarıda yer verilen cevabına ilişkin değerlendirmelerin söz konusu araştırma sonucu aydınlatılabileceği, hakemlerin ise yalnızca kendilerine sunulan evraklar üzerinden değerlendirme yapabileceği, tüm delillerin adil yargılanma hakkına uygun şekilde toplanmasından sonra davalının zarardan sorumlu olup olmadığının belirlenebilmesi için yargılamanın genel yetkili mahkemeler huzurunda gerçekleştirilmesi gerekmekle, İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine dair karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR