Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/12639 K.2023/745

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... A.Ş. vekili ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın yaya olan müvekkiline çarpması sonucu müvekkilinin sağ bacağının dizinden kesildiğini, 8 ay kadar sürekli yatağa bağımlı olduğunu, başkalarının yardımı olmadan gündelik yaşamını devam ettiremez olduğunu, yaşadıklarından dolayı akli melekelerinde de bozulma yaşaması nedeniyle hakkında vesayet kararı alındığını, elem çektiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 11.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle sigorta şirketini maddi tazminatla sorumlu tutarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Bursa ve Havalisi Pastörize Süt ve Süt Mamülleri Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili, zamanaşımının dolduğunu, müvekkilinin ülke çapında süt ve süt ürünleri imal eden ve pazarlayan bir şirket olduğunu, belirlenen bölgelere dağıtım için her bir bölgede ayrı ayrı mono distribütörlük sözleşmesi imzaladığını, işleten sıfatı kalmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili, davacı ... için 13.672,63 TL maluliyet tazminatının 25.05.2010 tarihinde ödendiğini, müvekkilinin sorumluluğunun ortadan kalktığını, ayrıca tedavi giderleri için de Hastaneye 1.816,39 TL ve Sağlık Bakanlığına da 301,28 TL ödeme yapıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

Mahkemenin 22.05.2014 tarih ve 2011/122-2014/238 sayılı kararı ile; maddi tazminat talebinin kısmen 2.601,12 TL olarak kabulüne, davalı ... yönünden dava tarihi olan 28.02.2011 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 11.05.2009 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle beraber davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısma ilişkin talebin reddine, davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen 20.000,00 TL olarak kabulüne, olay tarihi olan 11.05.2009 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle beraber davalı sürücü ... ve ... Şirketi'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısma ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuş; Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 18.4.2017 tarih ve 2014/19627- 2017/4221 sayılı kararı ile araç maliki olan ... A.Ş.'nin aracını distrübütöre tahsis ettiğine göre taraflar arasında tanzim edilen adi yazılı sözleşmenin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir sözleşme olup olmadığı işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde.

12.03.2019 tarih ve 2017/299 E - 2019/135 K. sayılı kararı ile davalı ... dışındaki davalılar yönünden daha önce verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu davalılarla ilgili olarak yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı ...'a yönelen maddi tazminat talebinin kısmen 2.601,12 TL olarak kabulü ile 11.05.2009 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte haklarında verilen önceki karar kesinleşen davalılarla birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

davacı yanın manevi tazminat talebinin kısmen 20.000,00 TL olarak kabulü ile 11.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte hakkındaki daha evvel karar kesinleşen davalılarla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuş.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 10.11.2020 tarih 2019/3515-2020/6808 sayılı kararı ile davalının maddi tazminata yönelik temyiz dilekçesinin hükmün kesin olması nedeniyle reddine, manevi tazminat yönünden ise bozma kararının gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı ... dışındaki davalılar yönünden daha önce verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu davalılarla ilgili olarak yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı ...'a yönelen maddi tazminat talebinin kısmen 2.601,12 TL olarak kabulü ile 11.05.2009 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte haklarında verilen önceki karar kesinleşen davalılarla birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen davalı ...

Bursa ve Havalisi Pastörize Süt ve Süt Mamülleri Gıda San. ve Tic. A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine, davalı ... Bursa ve Havalisi Pastörize Süt ve Süt Mamülleri Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin kaza tarihinde araç üzerindeki fiili hakimiyetinin bulunmadığı, meydana gelen zarardan sorumlu tutulmamasının gerektiği anlaşıldığından davalı ... A.Ş. hakkında açılan manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; yapılan yargılamada sözleşmenin 3. kişileri bağlar mahiyette olduğu gerekçesiyle manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş iken İlk Derece Mahkemesi tarafından hatalı kurulan hüküm sebebiyle davalı aleyhine tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; imzalandığı iddia edilen adi sözleşmenin hukuken 3. kişileri bağlayan bir sözleşme olmadığını, aracın ...'a ait olduğunu, dağıtımın da onlar tarafından yapıldığını, manevi tazminata ilişkin ret vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; davalıların sorumluluğunda olduğu belirtilen aracın davacı yayaya çarpması neticesinde meydana gelen bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... A.Ş. vekili ve davacılar vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin ve davalı ... A.Ş. vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... A.Ş.'ye yükletilmesine,

Aşağıda yazılı 179,90 TL onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,