Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1266 K.2023/7143

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi zararın giderilmesi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.12.2015 tarihinde davacının yolcu olduğu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olmayan motosiklet ile başka bir aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında, davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı kuruma başvuru yapıldığını ancak davalı sigorta şirketi tarafından olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek, açtığı belirsiz alacak davası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 07.03.2019 tarihinde geçici iş göremezlik tazminatı talebini 10.410,22 TL’ye, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 108.510,22 TL’ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; somut olayda davacının yararlanmasına 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tescil belgesi almamış olan bir araç sebep olduğundan kurumun tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmamakta olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 10.410,22 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 108.510,22 TL sürekli iş göremezlik tazminatı toplam 118.920,44 TL maddi tazminatın 04.03.2016 tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince geçici iş görmezlik taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğunu, geçici iş göremezlik dönemi zararlarından Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumlu olduğunu, davacının, araç sürücüsünün sürücü belgesi olmadığını bilerek bu araçta seyahat etmesi, ortaya çıkabilecek zararı öngördüğü ve buna rağmen ehil olmayan kişinin kontrolündeki araçta seyahat etmesi anlamına gelmekle, hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hükmün söz konusu indirim yapılmadan kurulmuş olmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak yapılacak inceleme ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun somut uyuşmazlıkta davacı ile yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün arkadaş olduğu, her ikisinin de 18 yaşından küçük olduğu anlaşıldığına göre davacının sürücü olan arkadaşının ehliyetsiz olduğunu bilerek aracına binmesi nedeni ile belirlenen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçesi ile kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 8.328,17 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 86.808,17 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 95.136,34 TL tazminatın 04.03.2016 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tescil belgesi almamış bir aracın neden olduğu kazadan davalı ... Hesabının sorumlu olmadığını, araç sahibinin genel hükümlere göre sorumlu olduğunu, bu araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığını, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olmadığını, SGK’nın sorumluluğunda olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 14 yaşındaki davacının motosikleti kullanan 17 yaşındaki arkadaşı sürücünün ehliyeti olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olmadığını belirterek kararın bu yönden bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı yolcunun yaralanması nedeniyle bulunduğu aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi bulunmadığından davalı ... Hesabından sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesi, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları .

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355 inci maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre davacının tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2. Davalının diğer temyiz itirazına gelince;

Davacı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talep etmiş, İlk Derece Mahkemesi her iki talebin de kabulüne karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi "14 yaşından küçük davacının geçici iş göremezlik tazminatı alamayacağının" açıkça davalının istinaf dilekçesinde belirtilmediği, "geçici iş göremezlik tazminatı talebinin poliçe kapsamında olmadığı" gerekçesi ile istinaf yoluna başvurulduğu, bu başvurunun açıkça "18 yaşından küçük davacının geçici iş göremezlik alamayacağı" şeklinde olmamasından, davalının davacı yararına geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceğine ilişkin istinaf talebinin reddine karar vermiştir.

Oysa davalı geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında olmadığını belirtmek suretiyle geçici iş göremezlik tazminatının kabulünü hem Bölge Adliye Mahkemesine hem de temyize taşımıştır. Davalının davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceğine ilişkin temyiz itirazı incelenmelidir.

Bu bakımdan, davacı küçük kaza tarihi itibariyle 14 yaşında olup, çalıştığına ilişkin dosya kapsamında bir bilgi ve belgede bulunmamaktadır dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancı bulunmadığı anlaşılmakla geçici iş göremezlik zararı da doğmamıştır. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan ve gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilemeyen davacı hakkında geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan geçici iş göremezlik talebinin reddi yerine kabulü isabetli olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacının tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,