Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/12694 K.2023/2239

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 29.05.2019 gün, 2016/11199 E, 2019/7015 K. sayılı bozma ilamına uyularak, taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...'tan alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine Mersin 7. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3272 sayılı dosya ile takip yapıldığını, davalı borçlunun adına kayıtlı Ankara İli, Çankaya ilçesi, ... Mah. 25324 ada, 12 parselde 10 nolu bağımsız bölümün ma kaçırma gayesi ile davalı ...'ya devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek, davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; tasarrufun iptali davasının görülebilmesi için borcun tasarruf tarihinden önce doğmuş olması gerektiğini, davaya konu alacağın 12.12.2013 tanzim 15.03.2014 vade tarihli bonoya ilişkin olduğunu, tasarruf tarihinin 10.10.2013 olduğunu, borcun tasarruf tarihinden önce doğmadığını, müvekkilinin eşi ... ... ile davalı borçlu ...'ın 17 yıl boyunca ortak inşaat işleri yaptıklarını, 2005 yılında davalı ...'ın maddi sıkıntıya girdiğini, bu maddi sıkıntıdan kurtulmak için ... 'dan konut kredisi alabilmek için yardım istediğini,

... 'ın da buna karşılık dava konusu taşınmazı ...'a devrederek konut kredisi almasına yardımcı olduğunu, bu şekilde ... ... ve ...'ın ihtiyacı olan kredinin en az masraf ve en az faiz oranıyla temin edildiğini, devir nedeniyle alınan kredinin 1/3 'ini ... ...'ın, 2/3 'sini ise davalı borçlu ...'ın kullandığını, kredi ödemelerinin de bu oranlara göre yapılacağını, kredi ödemeleri bittikten sonra taşınmazın tekrar iade edileceğini kapsayan bir sözleşme yaptıklarını, ...'ın ... ... ile yaptığı anlaşmaya uygun davranarak tapuyu 10.10.2013 tarihinde ... ...'ın talimatıyla ... ...'ın eşi ...'a devrettiğini,

tasarrufun iptali davasının görülebilmesi için tasarrufa konu taşınmazın gerçekte borçluya ait olması ve alacaklının haklarını zarara uğratmak amacıyla görünürde üçüncü bir kişiye devredilmiş olması gerektiğini, böyle bir durum olmadığını, ... ... ile borçlu ... arasında yapılan işlemlerin 2005 yılında ihtiyaç duyulan kredinin temin edilmesi için olduğunu beyan etmiş davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin Ankara Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin taşınmazı satın aldığını ve bedelini ödediğini, satışın gerçek olduğunu, müvekkilinin taşınmaza karşılık 220.000 TL ödeme yaptığını, davalı borçlu ile müvekkilinin herhangi bir akrabalığı ve komşuluğu olmadığını, yapılan satış işleminin bağış olmadığını beyan etmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.03.2016 tarihli ve 2014/392 E., 2016/100 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 29.05.2019 tarihli, 2016/11199 E- 2019/7015 Karar sayılı ilamı ile; ".....Davacı tarafından dosyaya sunulmuş İİK'nin 105. maddesi anlamında geçici aciz belgesi niteliği taşıyan haciz tutanağı dosya içerisinde bulunmadığı, takip dosyası içerisinde de menkul haczinin de olmadığı, takip dosyası içeriğinden davalı borçlu adına iş makinesi, Merzifon ...

Köy içi mevkii 301 parsel, 256 parsel, Gazimahbupmup Mahallesi 203 ada, 14 parsel sayılı taşınmazların bulunduğu, bu durumda Mahkemece, uzman bir bilirkişiden rapor alınarak adı geçen taşınmazların kıymet takdirlerinin yaptırılıp kıymet takdirlerinin belirlenerek, öncelikle dava şartı olan borçlunun aciz durumunun belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi" gerektiği gerekçesi ile hükmün BOZULMASINA karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 05.07.2022 tarih, 2021/57 E., 2022/243 K. sayılı uyulan bozma kararı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde, davalı borçlunun adına kayıtlı gayrimenkullerin kıymet taktirlerinin yaptırıldığı, davalı borçlunun gayrimenkullerdeki hisse değerleri toplamının keşif tarihi itibari ile 86.129 TL olduğu, adına kayıtlı iş makinesi olduğu iş makinesinin değerinin de emsallerinin fiyatına göre yaklaşık 37.150 Euro olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre borçlunun aciz halinin sabit olmadığı borcu karşılayacak menkul ve gayrimenkulünün bulunduğu, eldeki dava yönünden dava koşulunun gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı borçlunun bilinen adresine menkul haczine gidildiğini, tutulan tutanağın İİK 105 kapsamında geçici aciz vesikası hükmünde olduğunu, bahsi geçen iş makinesinin muhafaza altına alınmadığını, nerede ve ne şekilde olduğunun da bilinemediğini, şu an mevcut olup olmadığının bile şüpheli olduğunu, farazi kıymetinin yapılmasının doğru olmadığını, beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'un 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Özellikle İİK.nun 278. maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. Araştırılmalıdır.

Keza İİK.nun 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279. maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Bozma ilamında davalı borçlunun acz halinin değerlendirilmesi talep edilmiştir. Mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda davalı borçlunun adına kayıtlı gayrimenkullerinin ve iş makinesinin bulunması sebebi ile acz halinde olmadığı belirtilmişse de varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Şöyle ki;

Dosya içerisinde yer alan bilgilere göre; davalı borçlunun adına kayıtlı bir kısım gayrimenkullerin bulunduğu, bu gayrimenkullerde de hissedarlığının bulunduğu ancak davalı borçlunun borcundan/borçlarından dolayı kayıtlarında çokça takyidatların olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca davalı borçlu adına kayıtlı olduğu belirtilen iş makinesinin satışı ile dava konusu borcun tahsil edilebileceği açıklanarak davalı borçlunun acz halinde olmadığı belirtilmişse de, bahsi geçen 34-07-20274 plakalı 2007 model new Holland marka E 385 tipli ekskavatörün davalı borçluya ait olmadığı, takip dosyası içerisinde adı geçen diğer borçluya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre davalı borçlunun bilinen adresinde yapılan 24.07.2015 tarihli haciz tutanağının İİK 105 kapsamında geçici aciz belgesi niteliğinde olduğu gözetilerek davalı borçlunun acz halinde olduğu kabul edilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,