Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1342 K.2022/10818

Taraflar arasındaki tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen kararın davacı vekili tarafından süresi içinde temyizi istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR

Mahkemece hükmüne uyulan Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 12/02/2018 tarih, 2015/4900 Esas ve 2018/809 Karar sayılı ilamında özetle; davacıya ait ticari defter ve kayıtlar ile muhasebe belgeleri de temin edildikten sonra,

davaya konu deprem olayında hasar gören bina, emtia ile demirbaşın niteliğine göre 2 mali müşavir, 1 sigortacı, 1 makine mühendisi, 1 kırtasiyeci, 1 inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden, davacının ticari defterleri ve muhasebe kayıtlarına göre hasar tarihinden önceki stok durumu ile demirbaş kayıtları, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ve davalının aldığı eksper raporundaki tespitler de dikkate alınarak,

davacının işyerinde hasar gören emtia ve demirbaşın miktarı, türü, zarar görme ve ekonomik amacını kaybetme nedeniyle bedellerinin ne olacağı, bina hasarının niteliği ve değeri konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 6.720,00 TL'nin 31/10/2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, deprem rizikosunu da teminat altına alan işyeri sigorta poliçesi gereği tazminat istemine ilişkindir.

Davaya konu deprem rizikosunun gerçekleşmesiyle, davacıya ait işyerinde oluşan hasar bedelinin tespiti için alınıp hükme esas kabul edilen bilirkişi heyeti raporu yetersiz olduğundan, mahkeme ilk hükmü bozulmuş ve hasar bedeli tespitinin nasıl yapılması gerektiği, önceki bozma ilamında detaylıca açıklanmıştır. Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, bozma ilamında belirtilen şekilde bilirkişi heyetinin oluşturulduğu ve bu heyetten alınan 31/05/2021 tarihli rapora göre karar verildiği görülmektedir.

Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi heyeti raporunda; demirbaş- emtia- dekorasyon hasarından oluşan toplam 18.300,00 TL'lik hasar bedeli hesap edilip, bu bedelden 7.920,00 TL. muafiyet bedeli ile 3.660,00 TL. sovtaj bedelinin düşülmesiyle sonuç tazminat belirlenmiştir. Anılan bilirkişi raporu, davacıya ait ticari kayıtları inceleyerek düzenlenmesi ve hasar gören herbir sigortalı mal grubu için ayrı ayrı hasar bedeli hesaplanması bakımından

bozmayı karşılamaktadır.

Ne var ki; davacının tam hasarlı olduğunu iddia ettiği 2 adet fotokopi makinesinin de hasar görüp görmediği ve onarımla çalışır hale getirilmiş olması halinde, bu onarım için gerekli giderin ne kadar olacağını değerlendirmeyen; hasar bedelinin belirlenmesi sırasında sovtaj bedeli olarak düşülen 3.660,00 TL'nin neye ilişkin olduğu (hangi emtia ya da demirbaş eşya için bu bedellerin belirlendiği ve sovtaj olarak değerlendirilme şeklinin ne olduğu) konularında gerekçelendirme yapmayan;

poliçede, her bir hasarda % 20 müşterek sigorta ve % 5 muafiyet hükmü bulunmakla birlikte, hesap edilen toplam hasar bedelinden yapılacak bu indirimler sonrası saptanacak tutarı aşar biçimde 7.920,00 TL. muafiyet bedeli saptayan rapor, yetersiz ve hatalı hesaplamalar içermektedir. Yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi, eksik inceleme niteliğindedir.

Tüm bu nedenlerle; yukarıda açıklanan biçimde demirbaş- emtia- dekorasyon hasar bedellerinin (onarımla kullanılır hale gelmişse, 2 adet fotokopi makinesinin onarım bedeli de hesapta dikkate alınıp) hesaplanması; hesaplanan toplam hasar bedelinden düşülmesi mümkün sovtaj bedeli varsa, sovtajı değerlendirilebilir malların ne olduğu ve hangi şekilde değerlendirilebileceği de gerekçelendirilip, saptanan sovtaj bedelinin düşülmesi; en son, poliçedeki % 20 müşterek sigorta ve % 5 muafiyet bedelinin, belirlenen toplam hasar bedelinden düşülmesiyle sonuç tazminatın hesaplanması konusunda, daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, oluşacak sonuca (davacı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar korunmak suretiyle) karar verilmesi gerektiğinden, hükmün bozulması gerekmiştir.