Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13453 K.2024/2666

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın davalı ASKİ Genel Müdürlüğü yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ASKİ Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; asıl davada dava dilekçesinde; davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, davalılardan Gündüzler Turzm.Nak.Servis İşl.İnş.Elek.San.Tic.Ltd.Şti adına kayıtlı aracın olay tarihinde davalı ASKİ tarafından kullanıldığını, tamirat nedeni ile bulunduğu olay yerinde davacı ...'a davalı sürücünün %100 kusurlu hareketiyle çarpması sonucu davacı ...'un ağır derecede yaralandığını belirterek asıl davada; davacı ... Demir için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; 76.600,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... beyan dilekçesinde; 15.10.2012 tarihinde çalıştığı kurum olan ASKİ'ye gelen arıza ihbarı üzerine olay yerine gidildiğini, olay yerinde yolun usulüne uygun olarak trafiğe kapatıldığını, bu nedenle hafriyat ve diğer atık malzemelerin yüklendiği kamyon ile gidiş istikametinin tersine seyrederken trafiğe kapatılan alandan orta refüjden yola çıkan davacı ...'e çarpmaya engel olamadığını, olayda iddia edildiği gibi tüm kusurun kendisinde olmadığını, davacının 18 yaş altında olması nedeniyle geçici iş göremezlik talebinde bulunamayacağını, manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verihmesi talep etmiştir.

Davalı Güneş Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMMS) poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, araç sürücüsünün kusurlu olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, ayrıca gerçek zararın ve maluliyet durumunun ispata muhtaç olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ASKİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalıya atfedilecek kusurun bulunmadığı ve kusursuz sorumluluk hallerinin söz konusu olmadığını, davacının maddi ve manevi tazminat talebinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

Davalı Gündüzler Turzm.Nak.Servis İşl.İnş.Elek.San.Tic.Ltd.Şti.vekili cevap dilekçesinde; davalıya ait aracın 06.05.2010 tarihli kiralama sözleşmesine istinaden dava dışı BEL-KA A.Ş.ye 730 günlüğüne kiralandığını, kira sözleşmesine istinaden aracın işleteninin kaza tarihi itibariyle BEL-KA A.Ş. olduğunu belirterek davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11.06.2015 tarihli 2012/523 Esas, 2915/272 Karar sayılı ilamıyla dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin talebi üzerine dosyanın nöbetçi ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25.12.2015 tarihli ve 2015/583 Esas, 2015/1062 Karar sayılı

ilamıyla; davacının maddi tazminat talebine ilişkin davasının kabulü ile 7.783,58 TL maddi tazminatın davalılar ASKİ ve ... yönünden 16.12.2010 olay tarihinden, davalı Güneş Sigorta AŞ yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ASKİ'den 16.12.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı Gündüzler Turizm. Nak. Servis İşl. İnş. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar Güneş Sigorta A.Ş. ve ASKİ Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 10.10.2019 tarihli ve 2016/20094 Esas 2019/8733 Karar sayılı ilamıyla; "mahkemece, davacı ...'ın, İmam Hatip lisesinde öğrenci olduğu tespit edildiğine göre, mezun olacağı tarihin araştırılarak, mezun olduğunda mesleğine göre emsal gelir araştırması yapılması, ilgili kamu kurumları ile meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirin ne kadar olduğu, mesleğine göre yılın tamamında çalışıp çalışamayacağı gibi hususların sorulması,

gerektiğinde bu hususta bilirkişi incelemesi yapılarak adı geçen davacının gerçek gelirinin tespiti ile sonucuna göre hesaplama yapılması gerekirken asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınması ve yetersiz araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." ve "Mahkemece kabulüne karar verilen manevi tazminata ilişkin vekalet ücretinden davalı ... şirketinin diğer davalılarla birlikte sorumlu olduğuna dair karar verilmesi de doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kısmen kabulü ile 7.783,58 TL maddi tazminatın davalılar ASKİ ve ... yönünden 16.12.2010 olay tarihinden, davalı .... (eski ünvanı: Sigorta A.Ş.) yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen tahsiline, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ASKİ'den olay tarihi olan 16.12.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının Nak.

Servis İşl. İnş.. San Tic. Ltd.

Şti. aleyhine açtığı dava hakkında verilen karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın kısmen kabulü ile davacının ASKİ aleyhine açtığı davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davacının maddi tazminat talebine ilişkin davasının kabulü ile 76.600,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden 16.12.2010 olay tarihinden, davalı .... (eski ünvanı: Sigorta A.Ş.) yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 27.01.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ASKİ Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı ASKİ yönünden zamanaşımı nedeniyle ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, birleşen davada davalı ASKİ yönünden nispi vekalet ücretine hüklmedilmesinin hatalı olduğunu, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin hatalı olarak belirlendiğini, dava tarihinin hatalı yazıldığını ileri sürerek ve re'sen ele alınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ASKİ Genel Müdürlüğü vekili; talebin zamanaşımına uğradığını, davalıya atfedilecek kusur bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ileri sürerek ve re'sen ele alınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ASKİ'nin işleteni olduğu, davalı ... şirketinin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 427 vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Asıl davada; Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Birleşen davada; a. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ASKİ Genel Müdürlüğü vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b.Mahkemece; davalı ASKİ Genel Müdürlüğü yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Karar tarihihde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin 4 numaralı fıkrasında "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Dosya kapsamından; AAÜT 13/4 uyarınca, mahkemece, davanın davalı ASKİ yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiğine göre, davalı ASKİ yararına Tarife'nin İkinci Kısım, İkinci Bölüm'üne göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

c.Dosyanın incelenmesinde; dava dilekçesi ile 76.600,00 TL maddi tazminatın davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece 76.600,00 TL'nin davalı ...'tan olay tarihinden, davalı ...Ş'den 27.01.2022'den itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Davalı ... yönünden birleşen davada hüküm altına alınan maddi tazminat yönünden faiz başlangıcı olarak 27.01.2022 kabul edilmiş ise de, davalının asıl dava ile temerrüde düştüğünün kabulü ile alacağa işletilecek faiz başlangıcı için asıl dava tarihi olan 05.10.2012 tarihinin esas alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru olmayıp bu husus bozmayı gerektirmiştir.

3.Mahkeme gerekçeli karar başlığında asıl dava tarihinin görevsizlik kararı veren asliye hukuk mahkemesine sunulan dava dilekçesinin kayıt tarihi olan 05.10.2012 olarak yazılması gerekirken bozmaya konu hükmü veren ticaret mahkemesine kayıt tarihi olan 16.09.2015 olarak yazılması mahalde düzeltilebilir maddi hata olarak görülmekle bozma sebebi yapılmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2.a) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle birleşen dava bakımından davalı ASKİ Genel Müdürlüğü vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (2-b-c) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,