Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14032 K.2023/11459

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili, davalılar ... ve Tuğran Enerji San. ve Tic. A.Ş. vekili ile davalı Dönkasan Dönüşen Kağıt Ham Mad. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 30.04.2013 tarihinde, davalıların sürücüsü ve işleteni oldukları araçların karıştığı kazada davalı ...'ın sevk ve idaresindeki aracın müvekkillerinin annesi ...'a kaldırımda yürürken çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıların her biri için 5.000,00'er TL maddi ve 100.000,00'er TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Dönkasan Dönüşen Kağıt Ham Mad. San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; firmalarına ait araç sürücüsü ...'ın kazada kusurunun bulunmadığını, davacı ...'ın çalışan biri olup müteveffanın ilk eşi olan babası ile birlikte yaşadığını, ...'ın ise evli olduğundan müteveffanın desteğinin bulunamayacağını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve davayı araç sigortacısı HDI Sigorta A.Ş.'ye ihbar etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacılar reşit olduklarından anneleri müteveffanın desteğine ihtiyacı olmadığını ve maddi tazminat isteyemeyeceklerini, talep edilen manevi tazminatın ise fazla olduğunu, ceza dosyası kesinleşmediğinden tarafların kusur oranlarının kesinleşmediğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalılar Veysel Sözlemez ve Tuğran Motor ve Transformotor San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıların maddi tazminat taleplerinin yerinde olmadığını, murisin vefatı nedeniyle destekten yoksun kaldıkları iddiasının kabul edilemeyeceğini, talep edilen manevi tazminatın fazla olduğunu, davalı ...'in maddi geliri düşük işçi olarak çalışan biri olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.03.2015 tarihli ve 2013/208 Esas, 2015/89 Karar sayılı kararıyla, "...1- Maddi tazminat talebinin REDDİNE, 2- Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, her bir davacı için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine..." karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı Dönkasan Dönüşen Kağıt Ham Mad. San. Tic. A.Ş. vekili ve davalılar ... ve Tuğran Motor ve Transformotor San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesinin 05.1.2018 tarihli ve 2015/19000 Esas, 2018/10114 Karar sayılı ilamıyla, "...Somut uyuşmazlıkta, yerel mahkemenin kısa kararında hükmedilen manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınmasına karar verilmiş iken gerekçeli kararda "dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte" kısmının yazılmaması HMK'nın 294/3. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas-1992/4 Karar Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderildiği bir hüküm kurulmak üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmişti. ..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 22.12.2020 tarihli ve 2019/7 Esas, 2020/340 Karar sayılı kararıyla, "...1- Maddi tazminat talebinin REDDİNE. 2- Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, her bir davacı için ayrı ayrı 3.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, ..." karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı Dönkasan Dönüşen Kağıt Ham Mad. San. Tic. A.Ş. vekili ve davalılar ... ve Tuğran Motor ve Transformotor San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29.11.2021 tarihli ve 2021/16870 Esas, 2021/9284 Karar sayılı ilamıyla, "...Mahkemece, manevi tazminat miktarı belirlenirken, davacıların annelerini kaza sonucu kaybettiklerinden duydukları üzüntünün dosyaya yeterli şekilde yansımadığı gerekçesiyle miktar düşük belirlenmiştir.

Olay tarihi, olayın gerçekleşme biçimi, meydana gelen kazada davacılar murisinin hiçbir kusuru bulunmaması, müteveffanın davacıların annesi olması, özellikle annelerinin henüz davacılar çok küçükken ilk eşinden ayrılması nedeniyle çok sık görüşememeleri, belki aralarına boşanma tarihinde küçük olan davacıların iradesi dışında konulan engeller nedeniyle alışılagelmiş bir iletişim geliştirememiş olmaları davacıların annelerinin vefatından üzüntü duymayacakları ya da mahkemenin gerekçesinde belirtildiği gibi yeterince üzülmedikleri anlamına gelmeyecektir.

Tüm bunlar yukarıda belirtilen ilkelerle birlikte gözetildiğinde, davacılar yararına daha üst seviyede manevi tazminata hükmedilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir ..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; "...bozma ilamında dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma gereğince karar verilmiş olmasına göre davalılar vekillerinin tüm, davacılar vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz konusu dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, bu haliyle manevi tazminat dışında kalan hususların kesinleştiği, bozma ilamında belirtildiği üzere davaya konu olay tarihi, olayın gerçekleşme biçimi, meydana gelen kazada davacılar murisinin hiçbir kusurunun bulunmaması, müteveffanın annesi olması, paranın alım gücü durumları birlikte değerlendirilerek,

her bir davacı için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, sair yönden tarafların temyize konu itirazlarının reddi ile kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına ..." gerekçesiyle "...1- Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, her bir davacı için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2- Maddi tazminat talebi yönünden mahkememizce verilen 2019/7 Esas 2020/340 Karar sayılı kararı Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 29.11.2021 tarihli, 2021/16870 Esas 2021/9284 Karar sayılı ilamında bozma kararına konu olmamasına göre kesinleşmemekle yeniden karar verilmesine yer olmadığına,..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalılar ... ve Tuğran Enerji San. ve Tic. A.Ş. (Eski Ünvanı: Tuğran Motor ve Transformotor San. ve Tic. A.Ş. vekili ile Dönkasan Dönüşen Kağıt Ham Mad. San. Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; paranın alım gücü gözetildiğinde manevi tazminatın çok az olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Dönkasan Dönüşen Kağıt Ham Mad. San. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu kaza tarihi 30.04.2013 olup, belirlenen manevi tazminat miktarının aradan geçen zaman da göz önüne alındığında, işleyecek faiziyle birlikte, manevi tazminat ölçülerinin çok üzerinde rakamlara ulaşacağını, sadece paranın alım gücü üzerinden tazminat belirlenmesinin, manevi tazminatın, bir tarafı zenginleştirip bir tarafı fakirleştirmemesi gereği ile çeliştiğini, verilen kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek bozulmsını talep etmiştir.

Davalılar ... ve Tuğran Enerji San. ve Tic. A.Ş. (Eski Ünvanı: Tuğran Motor ve Transformotor San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkillerinin tali kusuruna rağmen, asli kusurlu diğer davalılar ile aynı tazminat miktarı ile sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu ve manevi tazminatın çok yüksek belirlendiğini, verilen kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıların annesinin davalıların sürücüsü ve işleteni oldukları araçların karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6217 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici madde 3" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427, 428 ve 429 uncu maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu (mülga) 41, 45 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davacılar murisinin kusursuz olması ve ölümüyle sonuçlanan kazanın oluş şekli birlikte değerlendirildiğinde tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olmasına ve verilen kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Hüküm fıkrasının 2. bendinde "...maddi tazminat talebi yönünden mahkememizce verilen 2019/7 Esas 2020/340 Karar sayılı kararı Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 29.11.2021 tarihli, 2021/16870 Esas 2021/9284 Karar sayılı ilamında bozma kararına konu olmamasına göre kesinleşmemekle yeniden karar verilmesine yer olmadığına..." maddi tazminat yönünden hüküm kurulurken "kesinleşmekle" yerine "kesinleşmemekle" olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görülmekle bozma sebebi yapılmamıştır.

VI. KARAR

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılar ve davalı ... ile davalı şirketlere yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,