Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14639 K.2023/640

Davalı ... Day. Tük. Mal. Tur. İnş. Otom. Ltd. Şti. vekili Birleşen davada davacı vekili

İLK DERECE MAHKEMESİ

İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2016/85 E., 2018/188 K.

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince asıl davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı asıl dava davacısı vekili ve birleşen dava davacısı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, yeni hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava davacısı vekili, birleşen dava davacısı vekili ve asıl dava davalısı ... Day. Tük. Mal. Tur. İnş. Otom. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı BC Elektrikli Ev Aletleri Servis ve Montaj Hizm. Gıda Tur Tic. Ltd. Şti ve ... den alacaklı olduğunu, davalı borçlular aleyhine İzmir 17 İcra Müdürlüğü'nün 2016/203 sayılı dosya ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçluların acz halinde olduğunu, davalı borçluların adına kayıtlı malları diğer davalılara devrettiğinin tespit edildiğini, mal kaçırma saiki ile hareket ettiklerini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'den alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İzmir 10 İcra Müdürlüğü'nün 2016/4695 sayılı dosya ile takip yapıldığını, davalı borçlunun aciz halinde olduğunu, davalı borçlunun adına kayıtlı İzmir ili, Karabağlar İlçesi, Esenyalı Mah. 6364 ada, 51 parselde 10/232 arsa paylı, 1. bodrum kat, 1 nolu bağımsız bölümün mal kaçırma gayesi ile davalı ...'ye devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek, davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı BC Elektrik....Ltd. Şti, ..., ... Day...Tük. Malz. Ltd. Şti, ... ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde; geçerli bir aciz vesikası ibraz edilmediğini, bedel ödenerek yapılan bu satışların gerçek bir satış olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECESİ MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.04.2018 tarihli ve 2016/85 Esas ve 2018/188 Karar sayılı kararıyla; "Asıl davada davacının takip çıkışı itibariyle 62.924,17 TL'den temlik alacaklısı olduğu, birleşen davada; davacı bankanın ise takip çıkışı itibariyle 159.250,00 TL'den alacaklı bulunduğu, alınan bilirkişi raporlarına göre dava konusu taşınmazın ve iki adet aracın devir tarihi itibariyle satış bedellerinin piyasa rayiç değerleriyle uyumlu olduğunun belirlendiği, bedellerinin ödendiğine ilişkin fatura ve banka dekontlarının dosyada mevcut olduğu, davaya konu tasarrufların satışının gerçek satış olarak değerlendirildiği" gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davacısı vekili ve birleşen dava davacısı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı-borçlu ...'in kayden maliki bulunduğu Karabağlar İlçesi, Esenyalı mahallesi, 6364 ada, 51 parsel üzerinde bulunan 1. bodrum kat, 1 nolu mesken vasfındaki bağımsız bölümün davalı-3. kişi ...'ye yapılan devirde, taşınmazın devir tarihindeki gerçek değeri ile devir bedeli arasında misli ile fark bulunmasa da davalılar arasında yakın ilişkiler olması karşısında dava konusu tasarrufun iptalinin gerektiği taşınmazın mahallinde yapılan keşifte komşusunun taşınmazın malikinin ... olduğunu beyan ettiğini,

satış tarihinden itibaren 1,5 yıl gibi süre geçmesine rağmen taşınmazın halen borçlu ... tarafından kullanılmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığının satış bedelinin parça parça günler öncesinden ödenmesinin de hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu, borçlu şirketin 2014 yılı nizam kayıtlarına göre davalı ...'nin ortağı olduğu şirket ile borçlu şirketin arasında ticari ilişki bulunması nedeniyle ...'nin tasarruftan önce borçlunun durumunu bildiğinden tasarrufun iptalinin gerektiğini, tasarrufa konu araçları devralan davalı şirket ile davalı ... arasında da tasarruf tarihinden öncesine dayalı ticari ilişkinin bulunduğunu,

bu nedenlerle bu davalı-3. kişilerin de borçlu şirketin tasarruftan önce mali ve ekonomik durumlarını bildiklerini gözeterek araçlar hususunda yapılan tasarrufların da iptalinin gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı-borçlu ... ile yetkilisi olduğu borçlu şirket ile davalı ...'nin ortağı olduğu şirket arasında tasarruf tarihinden öncesine dayalı ticari ilişki bulunduğunu, taşınmazı halen davalı-borçlu ...'in kullandığını, taşınmaza ilişkin sunulan faturaların devir tarihinden öncesine ait olduğu gözetilerek ...'ye yapılan tasarrufun iptalinin gerektiğini ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Asıl dava yönünden; davalı-borçlu şirket ile, davalı-3. kişi ...'ın aralarındaki ticari ilişki nedeniyle, davalıların birbirlerini tasarruf tarihi öncesinden tanıdıkları, İİK'nın 280/1. maddesine göre de, davalı-3. kişi ...'ın, borçlunun mali durumunu ve alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastıyla hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalılar arasındaki ... plaka sayılı araca yönelik yapılan tasarruf iptale tabi olduğu, davalı-borçlu şirket ile, davalı-3. kişi ...

Dayanıklı Tük. Mal. Turz. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin aralarındaki ticari ilişki nedeniyle, davalıların birbirlerini tasarruf tarihi öncesinden tanıdıkları, İİK'nın 280/1. maddesine göre de, davalı-3. kişi ... Dayanıklı Tük. Mal. Turz. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin, borçlunun mali durumunu ve alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastıyla hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalılar arasındaki 35 P 3362 plaka sayılı araca yönelik yapılan tasarrufunun iptale tabi olduğu, asıl ve birleşen davaya konu davalı-borçlu ... ile davalı-3. kişi ... arasındaki İzmir İli, Karabağlar İlçesi, Esenyalı Mahallesi, 6364 ada, 51 parsel üzerinde bulunan 1. bodrum kat, 1 nolu, mesken niteliğindeki bağımsız bölüme yönelik satış bedelinin banka kanalı ve satıcının borcu nedeniyle taşınmaz üzerine konulan ipoteğin karşılığı bakiye kredi borcu ödenmek suretiyle ödendiği,

davalı-borçlu ...'in ortağı olduğu davalı-borçlu BC Elektrikli Ev Aletleri Servis ve Montaj Hiz. Gıda Turz. Tic. Ltd. Şti ile, davalı-3. kişi ... ve ...'nin ortağı olduğu ... Matbaacılık Amb. San. Tic. Ltd.

Şti arasında ticari bir ilişkiye rastlanmadığının bildirildiği, davalılar arasında herhangi bir yakınlık ilişkisinin bulunmadığı, nazara alındığında, davalılar arasındaki satışın gerçek bir satış olduğu, dolayısıyla bu tasarrufa ilişkin asıl ve birleşen dava yönünden mahkemece davanın reddine yönelik karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmediği anlaşıldığından;

a)Birleşen dosya davacısı Final Varlık Yönetim A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun reddine, b)Asıl davada davacı-alacaklı ... vekilinin istinaf başvurusununkısmen kabul ve kısmen reddi ile İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.04.2018 tarih ve 2016/85 Esas, 2018/188 Karar sayılı (13.06.2018 tarihli maddi hata düzeltim şerhini içerir) kararının, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesine, c) Esasa ilişkin aşağıdaki şekilde yeni hüküm tesisine. 1-Davacı ...

AŞ'nin 35 EN 134 ve 35 P 3362 plaka sayılı araçlara yönelik davasının kabulü ile a-Dava konusu. 35 EN 134 plaka sayılı aracın, davalı-borçlu BC Elektrikli Ev Aletleri Servis ve Montaj Hiz. Gıda Turz. Tic. Ltd.

Şti tarafından, davalı-3. kişi ...'a satışı ile ilgili, İzmir 13. Noterliğinin 14.10.2015 tarih ve 14484 yevmiye sayılı tasarrufun davacı yönünden iptali ile İİK'nın 283/1 maddesi uyarınca dava konusu araç üzerinde, İzmir 17. İcra Müdürülüğünün 2016/203 sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak kaydı ile davacıya cebri icra yetkisi tanınmasına, b-Dava konusu. 35 P 3362 plaka sayılı aracın, davalı-borçlu BC Elektrikli Ev Aletleri Servis ve Montaj Hiz.

Gıda Turz. Tic. Ltd. Şti tarafından, davalı 3. kişi ... Dayanıklı Tük. Mal. Turz. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne satışı ile ilgili, İzmir 13. Noterliğinin 30.12.2015 tarih ve 20052 yevmiye sayılı tasarrufun davacı yönünden iptali ile İİK'nın 283/1 maddesi uyarınca dava konusu araç üzerinde, İzmir 17. İcra Müdürlüğünün 2016/203 sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak kaydı ile davacıya cebri icra yetkisi tanınmasına, 2-Davacı ...

AŞ'nin, dava konusu yaptığı, İzmir İli, Karabağlar İlçesi, Esenyalı Mahallesi, 6364 ada, 51 parsel üzerinde bulunan, 1. bodrum kat, 1 nolu mesken niteliğindeki taşınmaza yönelik davalılar ... ve ... hakkındaki tasarrufun iptali davasının reddine, II-Birleşen İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/459 Esas, 2016/396 Karar sayılı dava yönünden.

1-Davacı Final Varlık Yönetim A.Ş'nin dava konusu yaptığı, İzmir İli, Karabağlar İlçesi, Esenyalı Mahallesi, 6364 ada, 51 parsel üzerinde bulunan, 1. bodrum kat, 1 nolu mesken niteliğindeki taşınmaza yönelik davalılar ... ve ... hakkındaki tasarrufun iptali davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili, birleşen davada davacı vekili ve asıl davada davalı ... Day. Tük....Ltd. Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı vekilinin temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; ...'ye devredilen gayrımenkulde halen davalı borçlu ...'in oturduğunun tespit edildiği, devrin üzerinden 1,5 yıl geçmesine rağmen borçlu tarafından kullanılmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, dava konusu taşınmazın 30.12.2015 tarihinde devredilmesine karşın davalıların beyanlarına göre ödemeler 24.12.2015 ve 25.12.2015 tarihinde gerçekleştiği, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 15.08.2016 tarihli yazı cevabına göre davalı borçlu BC Elektrikli Ev Aletleri ....

Ltd Şti’ne ait 2013-2014-2015-2016 yıllarına ilişkin BA-BS formları, mizan bildirimleri ve vergi levhası örneklerinin incelenmesinde; borçlu şirketin 2014 yılı mizan kayıtlarına göre, davalı ...’nin ortağı olduğu Sade Matbaacılık Ambalaj Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile borçlu şirket arasında ticari ilişki bulunduğu, dava dosyasına sunulan taraflara ait sosyal medya hesaplarına ilişkin görüntülerde de taraflar arasında arkadaşlık ilişkisi de bulunduğu belirtilerek kararın bozulması talep edilmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekilinin temyiz dilekçesinde; davalı borçlu ... ile ...'in yetkilisi olduğu borçlu BC Elektrikli Ev Aletleri Servis ve Montaj Hizmetleri Gıda Tur. Tic.Ltd. Şti ile diğer davalılar arasındaki ticari ilişkileri göz ardı ederek hüküm tesis edildiği, davalıların aralarında 2013 yılından bu yana devam eden ticari ilişki olduğu, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen yazı kapsamında; davalı ...'nin ortağı olduğu Sade Matbaacılık Ambalaj San. Tic. Ltd.

Şti ile davalı borçlu BC Elektrikli Ev Aletleri Servis ve Montaj Hizmetleri Gıda Tur. Tic.Ltd. Şti arasında 2014 yılından bu yana devam eden ticari ilişki içinde olduğu, taşınmazın davalı ... tarafından halen kullanılmaya devam ettiği, dava konusu taşınmaza ilişkin ödemelerin devir tarihinden önce yapıldığı, aralarında ... ilişkisi olmasa bu ödemelerin öncesinde yapılamayacağı belirtilerek kararın bozulması talep edilmiştir.

3. Asıl davada davalı ... Day. Tük. Mal....Ltd. Şti vekilinin temyiz dilekçesinde; araç satışı karşılığında ödenen bedelin rayiç bedel olduğu, muvazaaya dair somut delil olmadığı, müvekkilin davalı şirketin durumunu bilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek kararın bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, mahiyeti ve kapsamına göre uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 2004 sayılı İcra İflas Kanun'un 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere toplanan delillere göre asıl davada davalı ... Day. Tük. Mal....Ltd. Şti vekilinin tüm, asıl davada davacı vekilinin ve birleşen davada davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan ... bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerektiği, bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği,

özellikle İİK.nun 278. maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığının incelenmesi,

aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılması gerektiği, keza İİK.nun 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmeli, öte yandan İİK.nun 279. maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda; ilk derece mahkemesinde asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince; asıl dava yönünden istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, dava konusu ... plakalı ve ... plakalı araçlar yönünden hükmün düzeltilmesine yeniden hüküm kurulmasına, işbu araçlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Asıl davada ve birleşen davada iptali talep edilen davalı borçlu ... adına kayıtlı olan İzmir ili, Karabağlar İlçesi, Esenyalı Mah., 6364 ada, 51 parselde 10/232 arsa paylı 1 Bodrum kat, 1 nolu bağımsız bölümün ...'ye devredilmesi yönünden davacıların istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir. İşbu gayrımenkul yönünden varılan sonuç doğru görülmemiştir.

Şöyle ki; dosya içerisinde yer alan belgelere ve davalı borçlunun mizan kaydına göre davalı BC Elektrikli Ev Aletleri...Ltd. Şti, yetkilisi ... ve davalı ...'nin şirketi dava dışı ... Matbaacılık Ambalaj San Tic. Ltd.

Şti arasında ticari ilişki olduğu, davalı ... ve davalı ...'nin facebook sosyal platformunda arkadaşlık ilişkisinin bulunduğu, davalı ...'in halen dava konusu gayrımenkulde oturmaya devam ettiği ve kira adı altında düzenli olarak herhangi bir ödeme yapmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde davalı ...'nin şirketi olan dava dışı Sade Matbaacılık Ambalaj San Tic. Ltd.

Şti ve davalı borçlu şirketin ticari defterleri de incelenip, aralarındaki ticari ilişkinin dava konusu tasarruftan önceye dayalı olup olmadığı da belirlenerek İİK madde 280/1 hükmü değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dava konusu gayrımenkul yönünden ilk derece mahkemesince davanın reddine, bölge adliye mahkemesince bu konudaki istinaf itirazının reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle asıl davada davalı ... Day. Tük. Malz. ...Ltd. Şti vekilinin tüm, asıl davada davacı vekilinin ve birleşen davada davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle asıl davada davacı vekili ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Day. Tük. Mal. Tur. İnş. Otom. Ltd. Şti den alınmasına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde asıl dava davacısı ve birleşen dava davacısına iadesine,

HMK'nın 373/2 hükmü gereğince; dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,