Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14768 K.2025/4301

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 08.08.2020 tarihli çift taraflı trafik kazasında, karşı araç sürücüsü olan davacının yaralanıp maluliyetinin oluştuğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 750,00 TL adli rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile dava değerini 92.183,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa yeterli ödemenin yapıldığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, avans faizi talebinin reddi gerektiğini ve davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının %5 oranındaki maluliyeti ile davalının %100 kusuru üzerinden TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hesaplama yapıldığı, davacının kemer takmaması nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 73.746,40 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, hesap raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunduğu, ancak davacının yaralanması ile kemer takmaması arasında illiyet bağı bulunmadığından müterafik kusur indirimi uygulanmasının hatalı olduğu ve davacı lehine tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine, davacının itirazlarının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına,

davanın kabulü ile 92.183,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hükme esas alınan aktüer raporunun denetime elverişli olmadığını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı ile adli rapor gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesine ve tazminat hesaplama yönteminin doğru olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

a-Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda. 08.08.2020 tarihli kazaya ilişkin kolluk görevlilerince tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre otomobilde sürücü konumunda olan davacının, emniyet kemerinin takılı olmadığı tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı sürücünün emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasına karar verilmiş, ancak davacı tarafın itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince, davacının, geçirdiği trafik kazası nedeniyle oluşan yaralanmaları (sol göz dış tarafta cam kesisi, sol el ve sol ön kolda cam kesileri) ile emniyet kemeri takmayışı arasında illiyet bağı bulunmadığı gerekçesiyle müterafik kusur indirimine ilişkin itirazın kabulüne karar verilmiştir.

Bununla birlikte; dosyada bulunan mevcut deliller ve özellikle kaza tespit tutanağı incelendiğinde, davacının emniyet kemeri takmadığının sabit olduğu ve yaralanmasının niteliği ve derecesi dikkate alındığında davacının maluliyeti ile kemer takmayışı arasında illiyet bağının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Şu durumda; davacının kaza sırasında emniyet kemerini takmadığı ve bu durumun zararının artmasına neden olduğu anlaşılmakla Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken İtiraz Hakem Heyetince indirim yapılmamış olması doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

b-Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak:

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17., Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13. Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 . maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2-a) ve (2-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,13.03.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

1-Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 10.12.2021 tarihli maluliyet raporunda davacının trafik kazası sonrası yüz bölgesi ve vücudunda oluşan kalıcı yara izleri (hipertrofik skar ve keloid) nedeniyle sürekli iş göremezlik oranı %5 olarak hesaplanmış; Hakem Heyetince bu rapor esas alınarak karar verilmiş, davalı vekilinin maluliyet raporuna ilişkin temyiz itirazları sayın çoğunluk tarafından reddedilmiştir.

Davacının başvuru sırasında sunduğu işbu raporu düzenleyen heyetin bir adli tıp uzmanı ve iki ortopedi uzmanından oluştuğu; raporu düzenleyenler arasında plastik cerrahi uzmanının bulunmadığı görülmektedir. Bu itibarla; raporun konunun uzmanı olan plastik cerrahi doktorunun bulunmadığı bilirkişilerce düzenlendiği gözetildiğinde, bu rapora göre karar verilmesi mümkün olmadığından, davalı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazlarının kabulü yerine reddi doğru olmamıştır.

2-Davalı taraf, davacının emniyet kemeri takmayıp zararın doğmasına veya artmasına neden olduğunu, müterafik kusurlu sayılması gerektiğini savunmuş; İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davacının yaralanması ile emniyet kemeri takılmaması arasında illiyet bağı bulunmadığına ilişkin uzman bilirkişi heyeti raporu gereği davalı yanın bu savunmasına itibar edilmemiş ve indirimsiz tazminata karar verilmiş, sayın çoğunluk tarafından müterafik kusur indirimi yapılması için İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

Davacının emniyet kemerinin takılı olmadığı kaza tespit tutanağı ile belirlenmiş olmakla birlikte, İtiraz Hakem Heyeti tarafından 3 kişilik adli tıp uzmanı heyetinden alınan raporda davacının yüz ve vücudundaki cam kesilerine bağlı yara izleri nedeniyle oluşan maluliyeti ile emniyet kemeri takılmayışı arasında illiyet bağı bulunmadığının bildirildiği görülmektedir. Konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından kazanın oluş biçimi ile davacının yaralanma şekli de dikkate alınarak illiyet bağı bulunmadığı net biçimde tespit edilmiş olduğundan, müterafik kusura ilişkin davalı temyizinin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.