Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14786 K.2025/16453

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davalı ...Ş. vekili Avukat .... geldi. Davacı tarafından gelen olmadı. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 09.12.2025 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 21.11.2011 tarihinde davalı şirket tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu karşı araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin iş gücü kaybı ve çalışamamaktan kaynaklı zararlarının tazmini amacıyla 15.000,00 TL'nin ilk talep tarihi 15.02.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 137.822,93 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 2011 yılı ZMSS poliçesi kaza başına teminat limiti olan 2.000.000,00 TL'nin tamamı hak sahiplerine ödendiğinden, müvekkilinin sigorta poliçesinden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğinden bahisle davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.02.2015 tarihli ve 2013/275 Esas, 2015/97 Karar sayılı kararıyla davanın kabulü ile137.882,93 TL tazminatın 15.000,00 TL'nin dava tarihinden, bakiyesinin 12.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay(kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.10.2018 tarih ve 2015/18128 esas ve 2018/9655 karar sayılı ilamı ile; ''Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine;

aynı maddenin 2. fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

KTK'nun 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Eldeki dosyada; davalı ...Ş tarafından söz konusu kaza nedeni ile zarar gören hak sahiplerine 1.992.124,36 TL ödeme yapıldığı hükme esas alınan tazminat denkleştirme hesabı yapılan 12/02/2015 tarihli bilirkişi ek raporunda tespit edilmiş ve yapılan denkleştirme hesabı sonucunda davacının davalıdan talep edebileceği tazminat 137.882,93 TL olarak belirlenmiş ise de, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde davaya konu kaza ilişkin açılan hasar dosyaları ile ilgili olarak muhtelif mahkemelerde derdest tazminat davalarının bulunduğunun bildirildiği görülmektedir.

Buna göre; dava konusu olayda çoklu hasar söz konusu olup, poliçe limitinin tamamının ödendiği, kaza ile ilgili olarak sigortacıya karşı açılmış ve sonuçlanmamış tazminat davalarının bulunduğu savunması karşısında ve yukarıda açıklandığı üzere K.T.K.'nun 96. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiğinden, mahkemece dava konusu kazayla ilgili olarak tüm hasar ve derdest dava dosyaları dosyaları ile ödeme dekont ve makbuzları getirtilerek, garame hesabı yapılmak suretiyle, dava konusu talep yönünden davalı tarafın sorumluluğuna düşen miktarın tespiti için aynı bilirkişiden ek rapor alınması,

ayrıca yine hasar ve dava dosyaları içeriğine göre, yukarıda anılan KTK 96/2 maddesi çerçevesinde davalı ... şirketinin sorumluluğu tartışılıp değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme sonucu hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.'' gerekçesiyle bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda birden fazla insanın öldüğü (13 kişinin ölümü nedeniyle ödeme yapılmış) ve yaralandığı gözetildiğinde, ölenlerin hak sahipleri ve yaralananlar yönünden ödenecek tazminat miktarının her halükarda kaza başına limit olan 2.000.000,00 TL’yi aşacağının açık olduğu,

bu itibarla davalının, garameten paylaştırmaya gitmeksizin kaza başına teminat limiti aşılacak şekilde diğer hak sahiplerine -üstelik davacının başvurusuna rağmen ödeme yapması nedeniyle iyiniyetli sayılamayacağından, davalının, kaza başına teminat limiti tükense dahi davacıya karşı sorumluluğunun devam ettiği, aktüerya hesabına göre de davacının geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle net 147.440,55 TL talep edebileceği ancak tüm tazminatların toplam sonucu ve poliçe limitinin oranlanması sonucu oluşan oranla,

bu miktarın çarpılması neticesinde garame hesabı yapılarak davacıya ödenecek tazminatın 115.243,09 TL olduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile, 115.243,09 TL tazminatın 15.000,00 TL'sinin dava tarihinden, bakiyesinin ıslah tarihi olan 12.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kaza başına teminat limitinin tamamının ödenmiş olduğunu, tazminat hesabında PMF Yaşam Tablosunun kullanılması gerektiğini, poliçe dahilinde davacının geçici iş göremezlik ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, olay nedeniyle elde edilen kazanımların tazminat tutarından indirilmesi gerektiğini, davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunun araştırılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının maddi tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR