Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15242 K.2025/16841

Mahkeme kararı davacılar ..., ..., ......, ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... vekili tarafından istenilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı ... vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... geldiler diğer davacılar adına gelen olmadı. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 16.12.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

02.01.2010 tarihinde davalı sürücü ...'ın davalı ... şirketine trafik sigortalı aracı kullanırken tam kusurla muris ..... kullandığı araca çarpması ile meydana gelen trafik kazasında ... ve araçta yolcu olarak bulunan ... aynı gün, ... ise 1 gün sonra 03.01.2010 tarihinde vefat ettiklerini, davacı ...'nın ölen eşi ... ve kızı ......... desteğinden yoksun kaldığını, davacıların manevi zarara uğradığını belirterek muris ..... açısından çocukları ..., ............, ... ve damadı ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan karar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini,

ölen ....... açısından eşi ... için 20.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, muris ... .... eşi olan ... ve murisin kardeşleri olan ........... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan karar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini, muris .......... açısından babası ... için 10.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, muris ........'in babası ... için 30.000,00 TL,

teyzeleri olan ..., ......... ... ve dayısı olan ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan karar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş; bozma öncesinde davacı ... vekili 20.05.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini toplam 138.594,89 TL'ye yükseltmiş; bozma sonrasında 04.07.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile destek gören eş açısından 95.134,80 TL, destek gören baba açısından 289.363,90 TL'ye yükselterek bu doğrultuda daha önceden 138.594,89 TL'ye yükseltilen dava değerini toplam 384.498,79 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelişinde davacının kusuru bulunduğunu ve manevi tazminat talebinin yüksek olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.06.2015 tarihli ve 2010/23 Esas, 2015/412 Karar sayılı kararı ile davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile muris ...........'ın ölümü nedeni ile davacılar ..., ......, ... ve ... için 5.000,00'er TL, davacı ... için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 23.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, muris ......'in ölümü nedeni ile davacı ... için 5.000,00 TL, diğer davacılar ..., ... ..., ... ve ... için 3.000,00'er TL olmak üzere toplam 17.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, muris .......'in ölümü nedeni ile davacı ... için 5.000,00 TL, diğer davacılar ..., ........, ... ve ... için 2.000,00'er TL olmak üzere toplam 13.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin 16.06.2015 tarihli ve 2010/23 Esas, 2015/412 Karar sayılı kararının süresi içinde davacı ... vekili ile diğer davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18.12.2019 tarihli ve 2017/58 Esas, 2019/12186 Karar sayılı ilamı ile davacılar vekillerinin diğer temyiz itirazları reddedilerek davalı sigortalının aracının işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısı karşılamak durumunda olduğundan, somut olayda;

davacı ...'in 05.03.2010 tarihli ibranameler ile 31.990,00 TL ödeme karşılığında davalı ... şirketini ibra ettiği, vekilince de 07.05.2010 tarihli celsede sigorta şirketi aleyhine açtığı davayı takip etmediklerini beyan ettiği, dosyada alınacak bilirkişi raporu ile sigorta şirketinin ibra karşılığı davacıya yaptığı 31.990,00 TL ödemenin zararı tamamen karşılamaması halinde davalı sigortalının;

poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacağı, eğer limitin altında bir zarar varsa davalı sigortalının ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacağı, bu durumda mahkemece, öncelikle bilirkişi raporundaki hesaplama yöntemindeki yanlışlığın giderilmesi için ek rapor alınması,

ortaya çıkacak tazminat miktarında yapılan ödeme ve ibraname dikkate alınmak suretiyle, davacılar tarafından verilen 05.03.2010 tarihli ibranamenin davalı sigortalıya etkisi ile sirayet edip etmeyeceğinin değerlendirilmesi yapılırken, davacının gerçek zararları, davacının 17.05.2013 tarihli duruşma beyanı, davalı ... şirketi tarafından kaza tarihindeki teminat limitinin altında bir ödeme yapıldığı,

kaza tarihi itibari ile trafik sigortası teminat limitinin 150.000,00 TL olduğunun ve yargılama sırasında düzenlenen ibranamenin sirayetinde davalı sigortalının hukuki durumu göz önüne alınarak teminat limiti kadar sirayet edip etmeyeceğinin tartışılarak, sulh-ibra sözleşmesi karşısında takdir edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru görülmediği ve davacılar için takdir olunan manevi tazminatların bir miktar az olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalı ...Ş. yönünden davanın reddine, davacı ...'in müteveffa ............'in desteğine ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile 95.134,80 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ...'in müteveffa ......'in desteğine ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile 289.363,90 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,

müteveffa .......'ın ölümü nedeniyle davacılar ..., ........, ... ve ... için 20.000,00'er TL, davacı ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, muris ... ölümü nedeniyle davacı ... için 25.000,00 TL diğer davacılar ..., ........., ... ve ... için 20.000,00'er TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, muris .......'in ölümü nedeniyle davacı ... için 25.000,00 TL, diğer davacılar .................. ve ... için 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemenin bozma kararına açıkça aykırı olarak bozma gerekçeleri yokmuş gibi yeniden değerleme yapılarak hesaplama yapılması yönünde rapor tanzimi isteyerek bu yönde hazırlanan rapora istinaden hüküm kurmasının açıkça yasaya aykırı olduğunu, mahkemece sigorta şirketi yönünden davadan feragat nedeni ile davanın reddine karar verildiğini, eğer feragat kabul edildiyse, müteselsil borçlulardan biri olan davalı müvekkili yönünden de feragatin sirayet ettirilmesi gerekeceğini,

bozma ilamında eğer limitin altında bir zarar varsa davalı sigortalının ibra nedeniyle bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacağının belirtildiğini, bu nedenle de davanın kendileri yönünden de reddedilmesi gerektiğini, kararda feragatin, rücu hakkı bulunan diğer davalının durumunu ağırlaştıramayacağı söylenmiş ise de burada müvekkilinin büyük bir mağduriyet yaşayacağının açık olduğunu, dava aşamalarında davanın kısmi dava veya belirsiz alacak davası olduğu yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, buna rağmen yerel mahkemenin kararında davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirtmesinin açıkça yasaya aykırı olduğunu,

kabul etmemekle beraber hesaplanan tazminata hesap tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, hesaplamaların hatalı olduğunu, davacılar için takdir edilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

Davacılar .......... ve .... vekili temyiz dilekçesinde; davacılar için takdir edilen manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu, manevi tazminata ilişkin vekalet ücretlerinin davacılar yönünden ayrı ayrı takdir edilmemesinin hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalının sürücü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölen eş ve kızının desteğinden yoksun kalan baba/eşin açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ile kazada vefat eden sürücü ve iki yolcunun ölümünden dolayı yakınlarının manevi tazminat talebine ilişkindir.

1- Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar .......... ve ..... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Dosya kapsamından, davacı ...'in ölen eşi ve kızının desteğinden yoksun kaldığı iddiası ile açtığı davada maddi tazminat isteminde bulunduğu, mahkemece maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verildiği, davacı tarafın temyiz üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18.12.2019 tarihli ve 2017/58 Esas, 2019/12186 Karar sayılı ilamı ile davalı sigortalının aracının işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısı karşılamak durumunda olduğundan, somut olayda;

davacı ...'in 05.03.2010 tarihli ibranameler ile 31.990,00 TL ödeme karşılığında davalı ... şirketini ibra ederek vekilince de 07.05.2010 tarihli celsede sigorta şirketi aleyhine açtığı davayı takip etmediklerinin beyan edildiği, dosyada alınacak bilirkişi raporu ile sigorta şirketinin ibra karşılığı davacıya yaptığı 31.990,00 TL ödemenin zararı tamamen karşılamaması halinde davalı sigortalının; poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacağı, eğer limitin altında bir zarar varsa davalı sigortalının ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacağının vurgulandığı,

bozma üzerine mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sırasında alınan 07.04.2022 tarihli aktüer raporunda, destek eş ...... ölümü nedeniyle ödeme tarihi 2010 tarihi itibari ile 38.725,39 TL zarar hesaplandığı, yapılan ödemenin 30.545,00 TL olduğu, aradaki farkın 8.180,39 TL olduğu, bu miktarda zararın karşılanmadığı, ölen bebek ..... ölümü nedeniyle ödeme tarihi 2010 tarihi itibari ile 39.526,57 TL zarar hesaplandığı, yapılan ödemenin 1.445,87 TL olduğu, aradaki farkın 38.081,00TL olduğu,

bu miktarda zararın karşılanmadığı tespitinden sonra oranlama suretiyle rapor tarihi 2022 yılı itibari ile zarar hesabı yapılarak davacı ...'in müteveffa ... desteğine ilişkin 95.134,80 TL maddi tazminatı, müteveffa ............. 289.363,90 TL maddi tazminatı hak ettiğinin belirlendiği, mahkemece de, 07.04.2022 tarihli aktüer raporu esas alınarak bu tutarlar üzerinden davacı ...'in sigortalı davalı ...'a yönelik davasının kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Kaza tarihi itibari ile trafik sigortası teminat limitinin 150.000,00 TL olduğu, bozma sonrası alınan 07.04.2022 tarihli aktüer raporunda destek eş ...... ölümü nedeniyle ödeme tarihi 2010 tarihi itibari ile 38.725,39 TL zarar hesaplandığı, ölen bebek ...... ölümü nedeniyle ödeme tarihi 2010 tarihi itibari ile 39.526,57 TL zarar hesaplandığı, zarar miktarlarının, trafik sigortası teminat limitinin 150.000,00 TL altında kaldığı göz önüne alındığında poliçe limiti kadar davalı sigortalı işleten/sürücü de borçtan kurtulacaktır. O halde, mahkemece, davalı ... hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde davanın kabulü yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR