Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15303 K.2023/2149

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacılar vekili vekili ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu trafik sigortası bulunmayan araç diğer ile davalı ... nezdinde ... poliçesi ile sigortalı bulunan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesi davacıların desteğinin vefat ettiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her davacı için 2.500,00'er TL toplam 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda talebini toplam 122.396,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile ve sigortalısının kusuru oranında olduğunu, kazanın göçmen kaçakçılığı esnasında gerçekleştiğini, davacıların desteğinin kazada vefat ettiğinin şüpheli olduğunu, kaza tespit tutanağında isminin bulunmadığını, müteveffa bu kazada vefat etmiş ise ülkeye kaçak yollardan giriş yapılmak istendiği ve ve göçmen kaçakçılığı ile iştigal eden kişiler ile istiap haddi aşılarak yolculuk yapıldığı için tazminat talebinin teminat dışında olduğunu, zarar hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve yeni genel şartlara yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili; davaya konu kazanın kaçakçılık suçunu oluşturduğunu bu nedenle teminat kapsamı dışında kaldığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, istiap haddinin çok üzerinde yolculuk yapılması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvurunun kabulüne, davacı anne için % 40 indirim yapılarak 48.368,63 TL (yurda yasa dışı yollardan giriş yapılması ve istiap haddinin üzerinde yolculuk yapılması nedeni ile 80.614,39 TL) davacı baba için 25.069,20 TL (yurda yasa dışı yollardan giriş yapılması ve istiap haddinin üzerinde yolculuk yapılması nedeni ile 41.782,39 TL) destekten yoksun kalma tazminatının davalı Ergo Sigorta A.Ş. yönünden 18.09.2018, davalı ... yönünden 19.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak yapılması gerektiğini, tazminattan müterafik kusur indirim yapılmasının usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile ve sigortalısının kusuru oranında olduğunu, kazanın göçmen kaçakçılığı esnasında gerçekleştiğini, davacıların desteğinin kazada vefat ettiğinin şüpheli olduğunu, kaza tespit tutanağında isminin bulunmadığını, müteveffa bu kazada vefat etmiş ise ülkeye kaçak yollardan giriş yapılmak istendiği ve ve göçmen kaçakçılığı ile iştigal eden kişiler ile istiap haddi aşılarak yolculuk yapıldığı için tazminat talebinin teminat dışında olduğunu, kusur oranının belirlenmesi gerekirken müştereken ve müteselsilen karar verilmesinin doğru olmadığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı ... vekili; davaya konu kazanın kaçakçılık suçunu oluşturduğunu bu nedenle teminat kapsamı dışında kaldığını, kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... vekilinin itirazlarının kısmen kabulü ile " (6.1)Davacı anne için 2.725,00 TL, davacı baba için 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine" şeklinde kararın düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin 19.06.2019 tarih ve 2019/İHK-6949 sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire'nin 15.02.2022 gün ve 2021/2928 E.-2022/2512 K. sayılı ilamında özetle; "...Somut olayda, davacı Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince şikayetçinin teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi,

anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır" denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak verilen ara karar gereğince, davacılar vekili 27.09.2022 tarihli ve 12.000,00 TL ödeme içeren dekontu dosyaya sunmuş, İtiraz Hakem Heyetince "Yargıtay 4.HD.

15.02.2022 tarih, 2021/2928 Esas ve 2022/2512 Karar nolu kararındaki bozma gerekçelerine uygun olarak yapılan yargılama sonucunda talebin kısmen kabulü ile anne ... için 48.368,63 TL ve baba ... için 25.069,20 TL olmak üzere toplam 73.437,83 TL destekten yoksun kalma tazminatının HDI Sigorta A.Ş.'nin 18.09.2018 temerrüt tarihinden itibaren ve Güvence Hesabının 19.09.2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte KTK md 88 gereği HDI Sigorta A.Ş. ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen tahsili ile başvuru sahibine verilmesine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak yapılması gerektiğini, tazminattan müterafik kusur indirim yapılmasının usul ve yasaya uygun olmadığını, vekalet ücretinin tam nispi vekalet ücreti olarak hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile ve sigortalısının kusuru oranında olduğunu, kazanın göçmen kaçakçılığı esnasında gerçekleştiğini, davacıların desteğinin kazada vefat ettiğinin şüpheli olduğunu, kaza tespit tutanağında isminin bulunmadığını, müteveffa bu kazada vefat etmiş ise ülkeye kaçak yollardan giriş yapılmak istendiği ve ve göçmen kaçakçılığı ile iştigal eden kişiler ile istiap haddi aşılarak yolculuk yapıldığı için tazminat talebinin teminat dışında olduğunu, kusur oranının belirlenmesi gerekirken müştereken ve müteselsilen karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili; davaya konu kazanın kaçakçılık suçunu oluşturduğunu bu nedenle teminat kapsamı dışında kaldığını, kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan araç ile trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme 1. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde "Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir.... İtiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir..." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; ... ... tarafından verilen 08.04.2019 tarih, K-2019/29726 sayılı karar bakımından itiraz yolu açıktır. Bu bağlamda davacılar vekili tarafından yasal sürede ... kararına itiraz edilmiş ve itiraz dilekçesinde, itiraz başvuru ücretinin yatırıldığına dair dekontun ekli olduğu da belirtilmiş olmasına rağmen, ... ... tarafından davacılar vekilinin karara itirazları değerlendirilmemiş, ... kararının davacılar vekili tarafından da temyiz edildiği görülmüştür.

Bu itibarla; davacılar vekilinin ... kararına karşı yaptığı başvurunun, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde belirtildiği gibi, öncelikle münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen İtiraz Hakem Heyetince incelenmesi gereklidir.

Dairemizce temyiz incelemesinin yapılabilmesi için; ... ...'nce bir karar verilmesi gerektiğinden, davacılar vekilinin ... kararına itirazlarının ... tarafından değerlendirilerek karar verilmesi için 28.09.2022 tarih, KIT-2022/1513-1514 sayılı kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma sebep ve şekline göre, davacılar vekili ile davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ile davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalılara ve davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,