Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15515 K.2023/8920

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...Ş vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

14.04.2014 tarihinde davacılardan ...’ın idaresindeki motosiklet ile davalılardan ...’ın sürücüsü ve işleteni olduğu, diğer davalı ...Ş. nezdinde ZMMS poliçesi olan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacı ...'ın yaralanarak malul kaldığını, diğer davacıların ...’ın annesi, babası ve kardeşleri olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak davacılardan ... için 3.000,00 TL maddi tazminatın davalı işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, davalı ...Ş. yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

davacılardan ... için 100.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, Yurdal için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 388.744,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 14.217,23 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 18.052,13 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 421.013,36 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin ve tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının tespiti gerektiğini, ceza davasının bekletici mesele yapılmasını, poliçe teminat limiti kapsamında zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, kazanın davacı sürücü ...’ın kusurundan kaynaklandığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 28.11.2017 tarihli raporunda davacı ...'ın %10 oranında kusurlu olduğu, davalı ...'ın ise %90 oranında kusurlu olduğu, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Dairesinin 13.05.2020 tarihli raporunda davacı ...'ın kalıcı maluliyet oranının %36 olduğu ve kaza tarihinden itibaren 18 ay geçici iş göremezlik süresinin tespit edildiği ayrıca kaza tarihinden itibaren 2 ay süre ile bakıcı ihtiyacı olduğunun tespit edildiği, SGK'ya yazılan müzekkere cevaplarında davacı ...'ın herhangi bir geçici iş göremezlik ödenek kaydına rastlanmadığı cevabının verildiği,

alınan bilirkişi raporuna göre geçici iş göremezlik tazminatının 14.217,23 TL olduğu, kalıcı iş göremezlik tazminatının 388.744,00 TL, bakıcı gider tazminatının ise 18.052,13 TL olduğu anlaşıldığından ıslah dilekçesi doğrultusunda maddi tazminat yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği davacının manevi tazminat talepleri yönünden olayın oluş biçimi, kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın bir tarafı zenginleştirici,

bir tarafı fakirleştirici nitelikte olmaması gerektiği ilkeleri dikkate alınarak iş kazası nedeni ile %36 oranında maluliyeti sonucu duyduğu üzüntü ve ızdırabın giderilmesi amacıyla manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiği gerekçesiyle, maddi tazminat yönünden davanın kabulüne, 388.744,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 14.217,23 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 18.052,13 TL bakıcı gideri tazminatının davalı ... yönünden 14.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte,

davalı ...Ş. yönünden 21.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, davacılardan ... için 32.000,00 TL, ... için 16.000,00 TL, ... için 16.000,00 TL, ... için 8.000,00 TL ve ... için 8.000,00 TL manevi tazminatın 14.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp, anılan davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; hüküm kurulurken poliçe limitinin gözetilmediğini, davacı sürücünün kaza esnasında kask takmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet oranının kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun tespit edilmediğini, aktüer hesaplamanın hatalı yapıldığını, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve teknik faize göre yapılması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maddi tazminat bakımından hüküm fıkrasında, davalı ... şirketinin 268.000,00 TL sağlık gideri teminatı ve yine 268.000,00 TL sakatlanma kişi başı teminatı bulunduğu halde, bu husus belirtilmeksizin davalı ... açısından fazla tazminata karar verilmesi hatalı olup davalı vekilinin bu hususlara yönelik istinaf talebi kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesisi gerektiği mahkemece hükme esas alınan ATK maluliyet bilirkişi raporu,

istinaf eden davalı ... vekiline ihtaratlı olarak 24.06.2020 tarihinde ihtaratlı olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen bilirkişi raporuna karşı iki haftalık süresi içinde duruşmada herhangi bir itirazda bulunulmadığı dolayısıyla, maluliyet raporuna süresinde itiraz edilmemesi ile davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu, kaza yılı 2014 tarihi olup hesaplamada PMF1931 Yaşam Tablosu ve % 10 artırma eksiltme uygulanarak hesap yapılması yerinde olup, davalının buna yönelik itirazının da yerinde olmadığı, ayrıca, müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması için davalının bu hususu savunma olarak ileri sürülmesinin şart olmadığı,

müterafik kusurun belirlenmesi halinde usulünce tenkis yapılması gerektiği ancak mahkemece bu hususta yeterli araştırma yapılmadığı ve gerekçede tartışılmadığı, ceza dosyasında alınan ATK raporunda belirtildiği üzere kaza tespit tutanağında davacının kask takmamış bulunduğunun belirtildiği, maluliyet rapor ve tedavi belgelerine göre de yaralanan yerin kafa bölgesi olduğu, bu itibarla kask takılmamasının yaralanmada etken olduğu,

mahkemece bu sebeple müterafik kusurdan dolayı % 20 indirim yapılması yerine, bu husus hiç tarşılmaksızın ve araştırma yapılmaksızın karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup buna yönelik davalı istinafının kabulü gerektiği yeniden kurulan hükümde, istinaf etmeyen davalı yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek bu hususun düzeltildiği gerekçesiyle, davalı ...Ş vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, 14.217,23 TL geçici iş göremezlik tazminatının (davalı sigortanın 11.373,784 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) davalı ... yönünden 14.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...Ş. yönünden 21.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

388.744,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının, (davalı sigortanın sakatlık teminat limiti 268.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olmak kaydıyla) davalı ... yönünden 14.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...Ş. yönünden 21.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, 18.052,13 TL bakıcı giderinin, davalı ... yönünden 14.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte, davalı ...Ş dışındaki davalılardan, müşterek müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, davacılardan ... için 32.000,00 TL, ... için 16.000,00 TL, ... için 16.000,00 TL, ... için 8.000,00 TL ve ... için 8.000,00 TL manevi tazminatın 14.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp anılan davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hüküm kurulurken poliçe limitinin gözetilmediğini, kaza tarihi itibariyle trafik sigortası poliçe teminatının şahıs başına 268.000,00 TL olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davalının işbu tutar ile sınırlı sorumlu olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatını sanki ayrı teminatlardaymış gibi poliçe teminat limitlerini aşacak tutarlarda hüküm kurduğunu, ancak sürekli iş göremezlik ile geçici iş göremezlik zararlarının tek teminat kapsamında olduğunu, işbu teminat limitinin ise 268.000,00 TL olduğunu,

bakıcı gideri tazminatının trafik sigortası teminatında olmadığını, bu hususa ilişkin itirazları nazara alınmadan hatalı olarak kabul kararı verildiğini, maluliyet oranının kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun tespit edilmediğini, bu hususun davacının maluliyetinin olması gerekenden fazla çıkmasına neden olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların işleteni, sürücüsü ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu aracın karıştığı 14.04.2014 tarihli çift taraflı kazada davacı sürücünün yaralanması nedeniyle sürekli ve geçici işgöremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; bölge adliye mahkemesince yeniden kurulan hükümde davalı ... şirketinin sorumlu olduğu teminat limitinin yazılmış olduğu, temyize konu kararda davalı ... aleyhine bakıcı gideri tazminatına hükmedilmemiş olduğu, 14.04.2014 kaza tarihi itibariyle Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin yürürlükte olduğu,

Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi ve ekindeki açıklamalar dikkate alındığında maluliyetin %60 olması halinde adı geçen yönetmeliğin uygulanması gerektiği, %60 maluliyetin altında ya da üstündeki maluliyet tespitinde ise bir önceki yönetmelik olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet tespitinin yapılması gerektiği, hükme esas alınan % 36 oranlı maluliyet raporunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü kaybı Oranı Tespit İşleri Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış olmasının isabetli olduğu anlaşılmasına göre,

karar usul ve kanuna uygun olup davalı ...Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,