Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15563 K.2025/1066

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.08.2021 tarihinde davacıya ait ve davalı tarafından Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalanmış aracın iş makinesi ile çarpışması neticesinde davacının aracında meydana gelen zarar nedeniyle hasar bedeli olarak 5.000,00 TL ve rapor ücretini talep etmiş, talebini 65.000,00 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazın kabulü ile davanın kabulüne, sigortalı aracın sovtajı başvuru sahibinde kalmak şartıyla 65.000,00 TL tazminatın 07.01.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;dava tarihinden yasal faiz verilmesi gerektiğini, dain-i mürtehin kaydı olduğunu, çekme belgesinin ibrazına ilişkin hüküm tesis edilmemesinin hatalı olduğunu, ödeme yapıldığından davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından kasko poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu hasar bedeli ile rapor ücreti talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- 6102 sayılı TTK'nın 1427 maddesinde; " (1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir.(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. ......., sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez." düzenlemesi mevcuttur.

İtiraz Hakem Heyetince faiz başlangıç tarihi olarak, 07.01.2022 tarihi kabul edilmiş, hasarın sigortaya 23.12.2021 tarihinde ihbar edilmesi sonrasında sigorta kuruluşu tarafından eksper atanması ve ekspertiz raporunun teslimi sonrasında en geç 10 işgünü içinde davacıya tazminatın ödenmesi gerektiği, sigorta kuruluşu tarafından bir cevap verilmediği, eksik evrak ve benzeri ödemeye engel bir durumun bildirilmemesi sebebi ile ihbar tarihi sonrası 10 işgünü bitimi olan 07.01.2022 tarihinde tazminat ödeme borcunun muaccel olduğu gerekçesiyle temerrüt tarihi belirlenmiştir.

Yukarıda bahsedilen 6102 sayılı TTK'nın 1427/2 maddesi gereği, ihbar tarihi olan 23.12.2021 tarihinden itibaren 45 günün dolması ile alacak muaccel olup faizin de bu tarihten itibaren başlatılması gerekirse de, davalının temyiz dilekçesinde dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği yönündeki talebi karşısında 18.01.2022 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı ise de, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İtiraz Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının (2) paragrafında yer alan "07.01.2022" ibaresinin karardan çıkartılarak yerine “18.01.2022” ibaresinin yazılması suretiyle kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 27.01.2025 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

6100 sayılı HMK 114/1-h maddeye göre hukuki yarar dava şartlarındandır. Buna göre davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir. Yani davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde, korumaya değer bir yararı olmalıdır.

Hukuki yarar dava açıldığı anda var olmalıdır; ilerideki bir yarar yeterli değildir. Bu nedenle, muaccel olmayan alacak için dava açılamaz; açılırsa, dava hukuki yarar yokluğundan (usulden) reddedilir. Fakat bu durum, alacağın muaccel ... gelmesinden sonra yeniden dava edilmesine engel değildir.(HGK 2011/11-186/352).

Öte yandan, hukuki yarar yokluğu tamamlanabilir bir dava şartı da değildir. Bu sebeple hukuki yarar eksikliği tamamlanıncaya kadar davanın ertelenmesi veya hukuki yarar eksikliğinin giderilmesinin beklenmesi de söz konusu olamaz(Pekcanıtez Usul, 15. Bası, C. 2, S. 948).

Sigorta sözleşmesinden kaynaklı tazminat borcunun düzenlendiği 6102 sayılı TTK’nın 1427 inci maddesi “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur.” hükmünü amirdir.

Buna göre sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak ancak rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olacaktır. Sigortaya ihbarda bulunmadan veya ihbardan sonra 45 günlük süre geçmeden sigorta alacağı muaccel olmayacak dolayısıyla bu süreden önce açılacak dava zamansız bir dava olacaktır.

Somut olayda, uyuşmazlık kasko sigortası sözleşmesinden kaynaklanmakta olup riziko 22.08.2021 tarihinde gerçekleşmiştir. Hasar, 23.12.2021 tarihinde davalı ... şirketine ihbar edilmiş, tahkim başvurusu ise ihbardan sonra geçmesi gerekli 45 günlük süreden önce 18.01.2022 tarihinde yapılmıştır. Yani tahkim davası sigorta alacağı muaccel olmadan açılmıştır.

Şu halde, alacak muaccel olmadan yapılmış olan tahkim başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde işin esasının incelenerek davanın kabulü yönünde hüküm kurulması doğru değildir. Açıklanan sebeple itiraz hakem heyeti kararının bozulması gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun düzelterek onama yönünde tezahür eden görüşlerine iştirak edemiyorum.