Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1611 K.2024/11631

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 26.11.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davacı adına gelen olmadı. Davalı ... vekili Avukat ... geldi. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 26.11.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; kendisinin bir iş adamı olduğunu, en küçük çocuğu ...’nın da aynı zamanda davalı ülkenin vatandaşı olduğunu, iş kurmak üzere davalı ülkede ev kiralayıp iş yeri açtığını, araç aldığını, tüm ailesinin ABD vizesi bulunduğunu, ABD İstanbul Başkonsolosluğu’nun Haziran 2014 tarihinde hiçbir yasal gerekçe göstermeden ve yasalara aykırı şekilde tüm ailesinin vizelerini onur kırıcı bir şekilde iptal ettiğini,

vizeleri iptal eden başkonsolosluk memurunun hiçbir hukuki gerekçe yokken ailesinin gözü önünde kendisine hakaret ettiğini belirterek ileride müddeabihi ıslah suretiyle arttırma hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın vize iptal tarihi olan 2014 yılı Haziran ayından itibaren başlayan yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsız ve egemen bir devlet olduğunu, davaya konu edilen vize verilmemesi işleminin yargı bağışıklığı kapsamında olması sebebiyle davanın usul yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının çocuğu olan ...'nın iş bu dava bakımından taraf sıfatını haiz olmadığını, davacının maddi zararını somut olarak kanıtlayamadığını, manevi zararın da ispat edilemediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalının vize vermemesi sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığı için kendisi ve oğlu adına dava açtığı, davalı tarafça yapılan işlemin idari bir tasarruf niteliği taşıdığı ve bu husustaki tasarrufun egemenlik yetkisinin kullanılmasından ibaret olması sebebiyle tasarrufun Türk mahkemelerinde yargılama konusu yapılamayacağı, Türk Mahkemelerinin yargı hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu olayda; davalının, davacı tarafa ait vizelerin iptal edilmesinden dolayı yargı bağışıklığı bulunduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde; yabancı devletlere, özel hukuk ilişkilerinden doğan hukuki uyuşmazlıklarda yargı muafiyetinin tanınamayacağını, davalı ülkenin eylemleri nedeniyle davacı tarafın maddi ve manevi zarara uğradığını, davaya konu maddi vakıaya ilişkin hatalı şekilde değerlendirme yapıldığını, davalının davacı tarafın elinden vizelerini almasının hukuka aykırı bir işlem olduğunu, davaya konu işlemin mahkemenin yetkisi dahilinde olduğunu, mahkemenin kararının hukuki dayanaktan yoksun ve hatalı olduğunu, tarafına Anayasal olarak tanınan gerekçeli karar hakkının gözetilmediğini, istinaf itirazlarının değerlendirilmediğini, davanın usulden reddinin hatalı olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kişilik haklarına saldırı ve hukuka aykırı olarak vizelerin iptal edilmesi iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR