Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16710 K.2025/169

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 21.09.2020 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.100,00 TL daimi maluliyet tazminatının sigorta şirketinin temerrüde düştüğü 20.01.2021 başvuru tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 08.06.2022 tarihli talep arttırım dilekçesiyle talebini 63.061,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, var ise kusur oranı konusunun uzman bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini, başvuran koruyucu tertibatlardan olan kask kullanmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet zararının hesabında Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre tespit edilmiş maluliyet oranının esas alınması gerektiğini, maluliyet zararının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve yaralananın vergilendirilmiş gelirine göre hesaplanması gerektiğini, hesaplamalarda iskonto oranının 1,8 olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Başvurunun kabulüne, 63.061,00 TL bakiye kalıcı iş göremezlik tazminatının 02.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ray Sigorta A.Ş.nden tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin 08.06.2022 tarihli ıslah dilekçesinde bilirkişi tarafından hesaplanan sürekli iş göremezlik zararına bir itirazı olmadığını belirttiği, davasını 57.961,00 TL'den 63.016,00 TL'ye yükselttiğini açıkladığı, ıslah harcını yatırdığı, bu nedenle bir itirazın varlığından bahsedilemeyeceği, maluliyet raporunun karar vermeye yeterli bulunduğu, doktor raporuna göre yüzün bir kısmının destek yapısında kayıp olduğu, yüzde sabit iz niteliğinde skar arızası olduğunun belirtildiği,

davalı bisiklet sürerken kask takmış olsaydı bu arazın olmayacağı bu nedenle davalı tarafın müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğine ilişkin itirazının yerinde görüldüğü, Yargıtay uygulamalarına göre %20 tenzili ile davacının isteyebileceği tazminat miktarının 50.448,00 TL olduğu, sigorta şirketinin faiz başlangıcına ilişkin itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle "Başvurunun kısmen kabulüne, 50.448,00 TL bakiye kalıcı iş göremezlik tazminatının 02.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ray Sigorta A.Ş.nden tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dosya kapsamında bulunan kaza tespit tutanağında müvekkilinin kask takıp takmadığının belirli olmadığını, sigorta şirketi vekili tarafından müvekkilinin maluliyeti ile koruyucu ekipman takılıp takılmaması arasında illiyet bağı bulunduğuna ilişkin somut bir delil ibraz edilemediğini, maluliyet doğrultusunda hesaplanan tazminat miktarına ilişkin olarak müterafik kusur bulunduğuna dair iddiaların ispat edilemediğini, İtiraz Hakem Heyeti tarafından müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğine ilişkin talebin reddi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasının zorunlu olmadığını,

müvekkilinin kaza tarihinde 6 yaşında olduğunu kaza nedeniyle müvekkilinin yüzünde kalıcı skar izi meydana gelmiş olup kask takılı olsa dahi çarpmanın etkisi ile yere savrulan müvekkilinin yüzünde yara izinin oluşmasının doğal olduğunu, ayrıca tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanarak bilirkişi raporu tanzim edilmiş olup açıkça hukuka aykırı düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alındığını belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet oranının hatalı ve yüksek tespit içerdiğini, müvekkili şirketçe alınan maluliyet raporu ile başvuru sahibinin kaza ile illiyetli maluliyet oranının %5 olarak tespit edildiğini, talep dayanağı maluliyet raporu zarar hesabına dayanak yapılamayacağından, bu raporu kabul etmediklerini ve öncelikle başvurunun usulden reddini talep ettiklerini, aksi takdirde başvuru sahibinin kaza sebebiyle oluşan özür oranının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik'e uygun olarak tespit ettirilmesini talep ettiklerini, zarar hesabının da yanlış olduğunu ve zararın yüksek hesaplandığını,

hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı ile yapılması gerektiğini, dava konusu zarar haksız fiil sebebiyle meydana geldiğinden ancak temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Somut olayda; 07.08.2020 tarihli kazada davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 22.09.2021 tarihli raporda Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 14 üncü maddesi uyarınca trafik kazası sonucu yaralanan çocuklar hakkında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik ve ekinde yer alan cetvellere göre maluliyet oranının %13 olduğu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre maluliyet oranının %15,2 olduğu belirlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şarları A.2 maddesinin (i) fıkrasında "Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade eder" hükmü yer almakta ise de Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde Yönetmeliğin amacının terör,

kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel Gereksinim”in çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik'in 8 inci maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi ile EK 2 ve EK.3'de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20'nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu,

oysa TBK'nın 54 üncü maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” ile sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı olarak bedensel zararların tespit edilmesi gerektiği, çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in uygulanma imkanın olmadığı ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından maluliyet oranı yönünden kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan Adli Tıp Kurul raporu da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR