Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16727 K.2023/7179

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı Taş Otomotiv Turizm Taşıma Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, maliki ve trafik sigortacısı olduğu aracın müvekkillerinin murisi...’in kullandığı araca çarparak ölümüne sebep olduğunu, olay nedeniyle davalının kusurlu olduğunu, müvekkillerinin destekten yoksun kaldığını ve bu vefat olayı nedeniyle telafisi mümkün olmayan üzüntüler yaşadığını belirterek müvekkilleri ... için 75.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için ise 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle sürücüsü işletenden müştereken ve müteselsilen tahsilini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile eş ... için 10.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL,

... için 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan (sigorta şirketi için poliçe limiti dahilinde ve limitin tamamını ödediği takdirde davasını müracaata bırakmak kayıt ve şartıyla) müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslahla davacılardan ... ve ... için maddi tazminat taleplerini yükselterek kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Güneş Sigorta vekili cevap dilekçesinde; 27 P 3223 plakalı vasıtanın gerçekte müvekkili şirket nezdinde mecburi mali mesuliyet sigortasının bulunduğunu, söz konusu poliçe gereği şirketlerinin sorumluluğu limitle sınırlı olup manevi zararlardan ise sorumluluğunun olmadığını, davanın açılmasına müvekkili şirket sebebiyet vermediğinden faiz, masraf ve vekalet ücreti yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Taş Otomotiv Taşımacılık Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirketin maliki bulunduğu ...plaka sayılı aracın Kayseri Devran Firması bünyesinde yolcu taşıma işi yapan ve sürücüsü diğer davalı ... tarafından davacıların murisine ait ... plaka sayılı araca Kayseri istikametinden Pınarbaşı istikametine doğru seyir halinde iken sol arka kısmından çarparak ölümüne sebebiyet verildiğinden bahisle müvekkil şirkete karşı maddi ve manevi tazminat içerikli dava ikame edildiğini,

trafik kaza tutanağında müvekkillerin maliki bulunduğu aracı kullanan ...'in sevk ve idaresindeki aracı önünde seyreden aracı yeterli ve güvenli bir mesafe bırakmadan takip ettiği ve 2918 sayılı K.T.

Yasasının 84. madde de belirtilen arkadan çarpma asli kusuruna sahip olduğu ve diğer sürücü ...'in kusurlu olmadığından bahsedildiğini, istenen tazminat miktarının oldukça fahiş olduğunu, ayrıca manevi giderimde amacın derin acı ile sarsılanın acılarını hafifletmek, bozulan ruhsal dengeyi sağlamak, kişiyi yeniden yaşama bağlamak olduğunu, ölümün hiç bir şekilde yakınların servet edinme amacına yönelmemesi gerektiğinden bahisle dilekçesindeki diğer hususların da göz önünde bulundurulması ile neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; bahse konu kazadan sonra yeterli inceleme yapılmaksızın ve gerçeğe aykırı biçimde trafik kazası tespit tutanağı tutulduğunu, kaza tespit tutanağına göre kazanın müvekkiline ait aracın sağ şeritte giden araca arkadan çarpması şeklinde ve tamamen müvekkilin kusuruyla olmuş olduğunu, ancak olayda müvekkilinin asli kusurlu olmadığını, bölünmüş iki gidiş şeritli şehirlerarası karayolunda müvekkilin kendi şeridinde ve normal hızında seyir halinde iken (takograf kayıtlarına göre de yasal hızda olduğunu) önündeki aracın bir anda durması neticesinde meydana gelmiş olduğunu,

kazanın müteveffanın aniden durması sonucu olduğunu, kazanın meydana geliş şeklinin değerlendirildiğinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığının anlaşılmakta olduğunu, tazminat bedelinin yüksek olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkeme 02.07.2014 tarihli ve 2010/265 Esas 2014/159 Karar sayılı kararıyla; kazada davacılar desteğinin % 25, davalı ...'in ise % 75 oranında kusurlu olduğu, desteğin vefat sebebinin trafik kazası olduğu, kusur durumu tarafların sosyal ve ekonomik durumları göz önüne alınarak manevi tazminatın değerlendirildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için toplamda 25.986,45 TL maddi tazminata hükmedilmesine, tazminat için olay tarihi olan 20.11.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı ... için 16.456,15 TL tazminata hükmedilmesine,

tazminat için olay tarihi olan 20.11.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı ... için maddi tazminata hükmedilmesine yer olmadığına, davacılar ... için 10.000,00 TL, davacılar ... için 10.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplamda 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, manevi tazminatlar için olay tarihi olan 20.11.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, yukarıda belirtilen alacakların davalı Taş Otomotiv Turizm Taşıma Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ...'den alınarak davacılara verilmesine,

Güneş Sigorta Anonim Şirketi'ne açılan davanın reddine davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili davalı ... vekili ve davalı Taş Otomotiv Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 27.10.2016 tarihli ve 2016/7524 Esas, 2016/9441 Karar sayılı ilamı ile; davacılar vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı Taş Otomotiv Taş. Gıda İnş. San. Tic. Ltd.

Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...Somut olayda, kaza tarihi, murisin kusurunun %25 olması, kusur durumu, olayın oluşu, murisin yaşı ve tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ilişkin hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacılar için takdir olunan manevi tazminatın az olduğu görülmüş ve manevi tazminat miktarlarının bir miktar artırılmak suretiyle hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir...Dosya kapsamına göre,

murise çarpan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı Güneş Sigorta A.Ş. tarafından davadan sonra 11.02.2011 tarihinde eş Handan için 138.293,00 TL, çocuk ... için 19.616,00 TL, çocuk... için 17.091,00 TL olmak üzere toplam 170.00,00 TL ödeme yapılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan 26.02.2014 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, davacı eş için destekten yoksun kalma tazminatı 157.923 TL olarak hesap edilmiş, sonrasında davacı eşe yapılan ödeme tarihi ile rapor tarihi arasında geçen 1013 günlük sürenin yasal faizi belirlenerek davacı eşe ödenen 138.293,00 TL üzerine eklenerek güncellenmiş ödeme toplamı 172.835 TL, eşin 157.923 TL olarak hesap edilen destek zararından düşülmesi sonucu davacı eşe ödenecek bir tazminatın kalmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkeme de bu rapor doğrultusunda, davacı eşin maddi tazminat talebini reddetmiştir. Mahkemece hükme esas alınan aktüerya raporunda, davalının zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi tarafından davadan sonra davacı eşe yapılan davalı ... ödemesi güncellenmeksizin mahsup edilmesi gerekirken güncellenerek mahsup edilmiştir.

Oysa, yargılama devam ederken davadan sonra yapılan ödeme tutarının yasal faiz eklenmeksizin, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeden davacı eş yönünden maddi tazminat hususunda yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur...Davacılar vekili dava dilekçesinde maddi ve manevi tüm tazminatlar için dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini talep etmiş, 19.06.2014 tarihli ıslah dilekçesinde davacı çocuklar için istemiş olduğu maddi tazminat taleplerini yükselterek kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından müvekkilleri davacılar için manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile tahsili istenmiş olmasına rağmen talep aşılarak davacılar lehine hükmedilen manevi tazminata kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş; davalı Taş Otomotiv Turizm Taşımacılık Gıda ve İnşaat San. Tic. Ltd.

Şti. vekilinin karar düzeltme isteği Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 25.11.2019 tarihli ve 2017/4351 Esas, 2019/11041 Karar sayılı ilamı ile reddedilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı araç sürücüsünün % 75 oranında kusurlu olduğu, davalı ... tarafından davacılara bir kısım ödemede bulunulduğu, davacılar vekilinin takibiyle bağlı kalınarak maddi tazminat davasının kabulü gerektiği gerekçesiyle; davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 25.986,45 TL, davacı ... için 16.456,15 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek ayrı ayrı davacılara verilmesine,

davacıların davalı Güneş Sigorta Anonim Şirketi'ne yönelik maddi tazminat talepli davalarının reddine, davacı ... için 20.000,00 TL davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek ayrı ayrı davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı Taş Otomotiv Turizm Taşıma Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Taş Otomotiv Turizm Taşıma Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin işleten sıfatın bulunmadığını, malik olarak aracı Gaziantep 2. Noterliği’nin 09.11.2010 tarih 24260 yevmiye numaralı 1 yıllık kira sözleşmesi ile Devran Turizm-Uğur Alkan firmasına kiralandığını ve teslim edildiğini, uzun süreli kiralamalarda araç malikinin işleten sıfatının ortadan kalktığını, müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının ve bu husustaki temyiz itirazlarının reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, müteveffanın daha önceden böbrek hastası olan biri olduğunu,

asıl ölüm sebebinin kendisinde bulunan böbrek yetmezliği sonucu oluşan komplikasyonlar olduğunu, mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, müvekkili şirketin mağduriyetine neden olacağını, aktüer raporunun hatalı olduğunu, her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde ...’in kusuru olmadığı, desteğin tam kusurlu olduğu, 03.09.2014 tarihli dosyaya sunulan ibraname ile sigorta şirketi yönünden feragat edildiği ve feragat edilen alacak yönünden tekrardan dava açılması halinde davanın reddedilmesi gerektiği, feragatin sirayet edeceği, destek pay ve sürelerinin hatalı olduğu sigorta şirketinin yaptığı 11.02.2011 tarihli ödemeye faiz aktinden mahsup edildiği, davacılar vekiline ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğu, ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 20.11.2010 tarihinde davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davalı ... vekili ve davalı Taş Otomotiv Turizm Taşıma Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalılar ... ve Taş Otomotiv Turizm Taşıma Gıda ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketine yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,