Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2096 K.2023/8550

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin Aquaworld Merkezi (... Gösteri Merkezi)'nin havuzlarının kaplama işçiliği ve kullanılan ekipmanların temini ve sair işlerini yaptığını, yapılan işin bedelinin tahsili amacıyla ... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2009/5527 sayılı dosyası ile davalılar aleyhine takip yaptıklarını, borçluların borca itirazı üzerine ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/600 esas 2011/932 karar sayılı ilamıyla ... aleyhine açılan davanın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına, ...

World aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verildiğini, takibin devamında borçlu ...'ın borcu karşılayacak menkul ve garimenkulünün bulunmadığı ancak İstanbul 11. İcra Müdürlüğü'nün 2009/6089 sayılı dosyasında diğer davalı ...'den alacaklı olduğunu, alacağın haciz sırasında dosyaya sunulan ve iptalini istedikleri 13.01.2011 tarihli protokolle sonlandırıldığını, protokol ile borçlu ...'ın yaklaşık 1.500.000,00 TL olan alacağına karşılık 700.000,00 TL alarak bakiyesi için bağışlama niteliğinde tasarrufta bulunarak ...

World'ü ibra etmiş gösterildiğini, taraflar arasında yapılan protokolün davacının alacağına ulaşmasının engellenmesi amacıyla yapıldığını, davalı ... şirketinin her iki tarafı da tanıdığını, ...'ın borcundan haberdar olduğunu ileri sürerek taraflar arasında düzenlenen protokol ile yapılan tasarrufun iptaline, icra dosyasında alacağın ... World şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketinin de davacı gibi yapılan işlerden zarar görenlerden olduğunu, davalı ...'ün ... gösteri merkezi yapım işini üstlendiklerini, ...

World'ün kendilerine olan borcunu ödememesi üzerinde İstanbul 11. İcra Müdürlüğü'nün 2009/6089 sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, borçlunun itirazı üzerine İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/175 Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verildiğini ancak ...

World'ün yaklaşık 1.450.000,00 TL olan alacaklarını ödeyecek menkul ve gayrimenkulü bulunmadığından ve ...'ın vadesi gelmiş zorunlu ödemeleri bulunduğundan davaya konu protokolün düzenlenerek alacağın 700.000,00 TL alınarak sonuçlandırıldığını, kalan kısmın takipsiz bırakıldığını, davalının davacıya zarar verme kastının bulunmadığını, zorunlu ödemeleri olduğu için böyle bir protokol düzenlemek zorunda kaldığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; aciz vesikası düzenlenmediğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine, taraflar arasında yapılan protokolün gerçek olduğunu, davacıya zarar verme kastıyla hareket edilmediğini, davalı ... İnşaatın ... Gösteri Merkezinin inşaatı kapsamındaki alacağı nedeniyle yaptığı icra takibine itirazın iptali davasında kendi şirketlerinin alacağı nedeniyle ...'a karşı açılan davanın birleştirildiğini, kısmi kabul ve retlerle oluşan hüküm, temyiz aşamasında kararın onanıp onanmayacağı belirsiz iken iki tarafın risk değerlendirmesi yaparak karşılıklı feragatle dayalı edimlerin yerine getirilmesine yönelik protokol olduğunu, davalı şirketler arasında yapılan usulüne uygun olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07.07.2015 tarihli ve 2014/54 E, 2015/264 K sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan)17.Hukuk Dairesi'nin 19.12.2018 tarihli, 2015/15950 Esas ve 2018/12448 Karar sayılı ilamı ile; "......Davalı ...

Worlld tarafından davalı aleyhine açılan ve İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2009/175 E. ile birleştirilen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2009/385 E. sayılı dosyasınıda davalı ... aleyhine talep edilen 1.000.000,00 TL tazminat bedelinin reddine dair verilen karara karşı temyiz yoluna gidilmemesi ve davalılar arasındaki havuz inşaatı sebebi ile ileride ortaya çıkıp çıkmayacağı belli olmayan inşaat kusurlarından kaynaklı zararların da davalı ...’tan talep edilmemesine karşılık davacının 1.225.719,44 TL alacağına karşılık 700.000,00 TL'yi kabul ettiği,

davalı borçlunun alacağının önemli bir kısmından vazgeçemesinin dosya kapsamına ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı, İİY'nin 280/ilk maddesi uyarınca; ödeme kabiliyetini kısmen veya tamamen kaybetmiş borçlunun iyi niyetli bir kişiden veya basiretli bir tacirden beklenilmeyecek tasarruflarla mevcudunu eksilttiği ve 3. kişinin de bu durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde yapılan tasarruf batıl olup, anılan yasa maddesinin yollamada bulunduğu aynı Kanunun 278/2. maddesine göre de: akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun bedel olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler,

bağışlama olarak kabul edildiğinden, davalılar arasındaki protokolün mal kaçırma kasdı ile yapıldığının kabulü gerekir. Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı nedenlerle davanın reddine karar verilmesi isabetli değildir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.11.2021 tarih, 2021/77E,- 2021/567 K sayılı kararı ile;

...Bozma sonrası davalı ... vekilinin diğer davalı ... Ltd. Şti. ile alacaklı davacı arasında ibraname düzenlenmekle borcun sona erdiği iddia edilmiş ise de İstanbul Anadolu 4. İcra Dairesi'nin 22.06.2021 tarihli cevabi yazısında alacaklının dosyanın kapatılmasına yönelik talebinin olmadığı, takip dosyasının derdest olduğu, alacaklının borçlu ... Ltd.

Şti. tarafından kendisine ödeme yapıldığına dair beyanının olmadığının bildirilmesi karşısında davacının İstanbul Anadolu 4. İcra Dairesi'nin 2009/5527 sayılı takip dosyasında halen alacaklı olduğu anlaşılmakla bozma ilamı doğrultusunda davanın kabulü ile İstanbul 11. İcra Müdürlüğünün 2009/6089 sayılı takip dosyası kapsamında davalılar arasında akdedilen 13.01.2011 tarihli protokolüne ilişkin tasarrufun davacı yönünden İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün 2009/5527 sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak iptaline,

davacıya İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün 2009/5527 sayılı dosyasındaki alacak ve ferileriyle sınırlı olarak İstanbul 11. İcra Müdürlüğünün 2009/6089 sayılı takip dosyası üzerinden cebri icra yetkisi tanınmasına karar verilmiştir."

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde, dava konusu borcun davalı borçlu tarafından ödendiğini, ödeme sonrasında davalı borçlu ve davacı arasında ibraname düzenlendiğini, ibranamede iş bu dava ve bu davanın dayanağı olan icra dosyasında mevcut alacakların ibra edilmiş olduğunu, davalı borçlunun ibranın gereğini yerine getirerek davacıya ödemelerde bulunduğunu, söz konusu ibranın mahkeme içi ikrar niteliğinde olduğunu, ibra gereğince bir kısım hacizlerin kaldırılması yönünde davalı vekili tarafından icra dosyasında talepte bulunulduğunu beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427 vd. maddeleri, 2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davalı ... Tic. Ltd. Şti'nin aşağıdaki bent haricindeki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Bu tür davaların dinlenebilmesi için,davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmişse de dosyadaki belgelere göre varılan sonuç doğru görülmemiştir.

Somut olayda. Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili, bozma ilamından sonra icra dosyasında yaptığı inceleme sırasında davalı borçlu ... İnşaat Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından icra dosyasına 17.09.2015 tanzim tarihli ibraname ibraz edildiği, iş bu ibranamenin konusunun iş bu davamız dayanağı olan ... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2009/5527 sayılı dosya ve bu dosya ile ilgili bağlantılı ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/600 E sayılı itirazın iptali davası ve iş bu tasarrufun iptali dava dosyası olduğu, davalı borçlu tarafından ibraname gereğince ödeme yapılması halinde davalı ... İnş.Turizm Tic.ve San. Ltd. Şti'nin ibra edileceğinin belirlendiği, davalı ... İnşaat'ın da ibra sözleşmesi gereği ödemeleri davacıya yaptığı, buna karşılık da davalı ...

İnşaat'ın icra dosyasından haciz ile blokeli olan banka hesapları üzerindeki haczin kaldırılmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar mahkemece; ibraname gereği, icra dosyası üzerinde yaptırdığı araştırmada; dosyanın kapatılması yönünde davacının herhangi bir talebinin bulunmadığı, takip dosyasının derdest olduğu, alacaklının borçlu ... İnşaat Ltd.

Şti. tarafından kendisine ödeme yapıldığına dair de beyanda bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme yapılmışsa da; davanın dayanağı olan icra dosyasında davacı vekilinin veya davalı borçlunun ibraya dair herhangi bir beyanda bulunmasına gerek olmamasına,

davacı alacaklı ve davalı borçlunun yetkililerinin imzası bulunan 17.09.2015 tarihli "ibranamedir" başlıklı yazı gereği davalı borçlunun ibra edildiğinin, dava konusu borcun davalı borçlu tarafından ibranamenin gereğinin yerine getirildiğinin bozma ilamından sonra ibranamenin dosyaya sunulduğunun anlaşılmasına göre mahkemece karar verilmesine yer olmadığına, haklılık haksızlık durumuna göre de vekalet ücreti ve yargılama masraflarının belirlenerek karar verilmesi gerekirken yazılı olan gerekçeler ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan sebeple; davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekillinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan sebeplerle ... World Turizm Tic. Ltd. Şti. vekillinin temyiz itirazlarının kabulü ile

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ... Tic. Ltd. Şti.ne iadesine,