Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2147 K.2024/679

2- ... 3- ... vekilleri Avukat ...

DAVALILAR

1- ... vekili Avukat ... 2- ...'ya vesayeten...

DAVA TARİHİ : 18.08.2011

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ... Işık vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz...çelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekilleri dava...çesinde; 26.07.2011 tarihinde davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın davacı ...'un eşi, diğer davacıların annesi yaya... Eltut'a çarpması sonucu davacıların desteğinin hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı eş ... için 20.000,00 TL, diğer davacılar için 1.000,00'er TL olmak üzere 22.000,00 TL maddi tazminat ile her bir davacı için 50.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, maddi tazminat talebini ıslah...çesiyle davacı ... için 37.260,78 TL'ye ve davacı ... için 10.114,80 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap...çesinde; diğer davalı sürücünün davacıya haber vermeden aracı aldığını, bu nedenle davalının kazada kusurunun bulunmadığını, davacı çocukların yaşı itibariyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceklerini ve talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Karaca, davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... için 37.260,78 TL ve davacı ... için 10.114,80 TL olmak üzere toplam 47.375,58 TL maddi tazminatın ve her bir davacı için 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.07.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesi 12.02.2018 tarih ve 2015/6615 Esas 2018/787 Karar sayılı ilamında; "...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına (2 ve 3 nolu bentler hariç) ve manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47 nci maddesindeki (TBK 56.md) özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre, davacılar vekilinin tüm ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar müteveffanın eşi..., evli kızları 29 yaşındaki Nükhet ve 31 yaşındaki ...destekleri eş/anneleri...'in 27.07.2011 tarihinde davalıların işleteni ve sürücüsü oldukları aracın çarpması sonucu vefat etmesi nedeniyle destek tazminatı talebinde bulunmaktadırlar.

Mahkemece hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda müteveffa ...in davacı ...’in çalışması nedeni ile oğlu... ...’nın bakımı ile ilgilendiği iddiası dikkate alınarak müteveffanın düzenli ve eylemli bakım ile davacı ...’e sağlayacağı maddi katkının destekten yoksun kalma zararı içerisinde yer alacağı, bu katkının müteveffa ...in kendisine ayıracağı sürelerin dışında kalan asgari altı saatlik süreyi kapsayacağı ve bakım ihtiyaçlısı...’in okula başlayacağı tarihe kadar devam edeceği değerlendirilmekle yapılan hesaplama nihayetinde 28.02.2010 doğumlu...’in olağan halde altı yaşın ikmali ile ilkokula başlamış olacağı değerlendirilerek destekten yoksun kalma nedenli 10.114,00 TL maddî tazminat hesaplanmıştır.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre; çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşullar ayrı ayrı değerlendirilmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise, 25 yaşının doldurulmasına kadar; yüksek öğrenim yapmamakta ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir. Bu nedenle mahkemece ek bilirkişi raporuna dayanarak müteveffanın, davacı 31 yaşındaki evli kızı...'in çalışması nedeniyle oğlu... ...'ya baktığı gerekçesi ile talep ettiği destek tazminatı talebinin reddi gerekirken kabul edilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3- Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira asgari geçim indirimi ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasında esas ücrete dahil edilemez.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda asgari geçim indirimi dahil edilmiş asgari ücret esas alınmıştır. Bu durumda yukarıdaki açıklamalar ışığında pasif dönem zararının, asgari geçim indirimi olmaksızın asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinden, mahkemece aynı bilirkişiden bu yönde ek rapor alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.

4- Davacı 23.12.2014 harç tarihli ıslah...çesiyle ıslah edilen kısma ilişkin maddi tazminat talebi için ıslah tarihinden itibaren faiz talep ettiğinden, mahkemece 6100 Sayılı HMK 26 ncı maddesi (HUMK.nun 74 üncü maddesi) gereği taleple bağlı kalınarak ıslah edilen kısma ilişkin maddi tazminat alacağı için ıslah tarihinden faize hükmedilmesi gerekirken, tüm tazminata kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak bozma ilamı doğrultusunda davacının çocuklarının yaş ve durumları nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edilemeyeceği, davacı eş yönünden ise bozma ilamında belirtildiği şekilde, asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması için ek rapor alındığı,

kazanın meydana geliş biçimi ve davacılarda yarattığı manevi tahribat ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı birlikte değerlendirilerek manevi tazminatların takdir edildiği gerekçesiyle davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddine, davacı ...'nın maddi tazminat talebinin reddine, davacı ...'un maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile,

davacı ... için toplam 36.222,88 TL tazminatın 20.000,00 TL'lik kısmının kaza tarihi olan 26.07.2011 tarihinden itibaren, kalan 16.222,88 TL'lik kısmının ıslah tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 25.000,00 TL ve davacı ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.07.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Işık vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz...çesinde; olayın meydana geliş şekli ve desteğin kusursuz oluşu nedeniyle hükmedilen manevi tazminatların az olduğunu, desteğin kızları yönünden maddi tazminat taleplerinin reddedilmesinin yerinde olmadığını, desteğin torununa baktığını, desteğin eşi için hükmedilen maddi tazminatın az olduğunu, bakiye ömrün az belirlendiğini, reddedilen manevi tazminat bakımından davalı taraf lehine hükmedilen vekalet ücretinin az olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... Işık vekili temyiz...çesinde; süresinde yapılmayan ıslahın reddedilmesi gerektiğini, manevi tazminatın fahiş olduğunu, kaza tarihinden itibaren faize hülmedilmemesi gerektiğini, yargılama giderlerinin tamamının davalı taraftan tahsiline karar verilmesinin yerinde olmadığını, davacı eşin kaza tarihindeki yaşı dikkate alınarak bakiye ömrün belirlenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile fazla hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazasında eş/ annesini kaybeden davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeler ile bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre, davacılar vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemece bozma ilamından önce verilen ilk hükümde davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatların bozma konusu yapılmadığı halde bozma ilamı sonrasında kesinleşen manevi tazminatlar konusunda taraflar için yeniden güncel Avukatlık Asgari Ücret Tutarı (AAÜT) uyarınca vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki, bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 438 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının 14 ve 15 numaralı bendinde yer alan "10.550,00 TL" ibaresi ayrı ayrı çıkartılarak yerlerine "8.400,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacılar ve davalı ...'ya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,