Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2794 K.2024/9604

Taraflar arasındaki iş yeri sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin mobilya ve ahşap malzeme satışı yapılan mağazasının davalı ... şirketi nezdinde işyeri ekstra sigorta poliçesi sigortalı olduğunu, 19.05.2017 tarihinde kuvvetli fırtına yaşanması nedeniyle müvekkil şirkete ait işyerindeki tavan dekorasyonunun çöktüğünü ve mobilya malzemelerinin tamamının kullanılamaz ... geldiğini, yaşanan olay neticesinde sigorta şirketine hemen bilgi verildiğini ve 23.05.2017 tarihinde ekspertiz incelemelerinin yapıldığını, ardından müvekkili tarafından Van Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/64 D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını,

davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla zarar gören mobilyalar için 1.000,00 TL, dekorasyon için 500,00 TL enkaz kaldırım ücreti için 500,00 TL, iş durması tazminatı için 500,00 TL olmak üzere toplam 2.500,00 TL tazminatın rizikonun gerçekleşme tarihi olan 19.05.2017 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile 1.500,00 TL olarak talep edilen mobilya ve dekorasyon yönünden zararını 141.589,78 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iş durması hasarlarında 7 gün tenzili muafiyet uygulandığını, 7 günden fazla süren iş durmasının teminat dahilinde olduğunu, davacı tarafından ekspertiz çalışmaları tamamlanmadan hasarlı emtiaların iş yerinden çıkarıldığını ve gerçek hasar bedelinin belirlenmesinin önüne geçildiğini, hasar gören emtianın onarılıp onarılmayacağı, onarımı mümkün değil ise sovtaj bedelinin belirlenmesinin mümkün olmadığını, davacının müvekkilinin izni olmaksızın hasarlı emtiaları yenileri ile değiştirdiğini ve hasarlı emtiaları sattığını, bu durumun davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açtığını,

müvekkilinin talep ettiği belgelerin davacı tarafından ibraz edilmediğini ve hasarın belirlenmesine engel olunduğunu, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlendiğini, tespit raporunda fatura bedelleri yerine piyasa fiyatlarının esas alındığını, hasarlı emtiaların faturalardan aitlik durumunun tespit edilmediğini, onarım imkanına değinilmediğini, sovtaja ilişkin tespitin yer almadığını, hasar bedelinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tespit dosyası ve mahkemece alınan bilirkişi raporlarında davacının zarar gören mobilya ve diğer eşyalarına ilişkin zararın 191.589,78 TL, sovtaj bedelinin 50.000,00 TL olarak belirlendiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(6102 sayılı Kanun) 1447 nci maddesinde sigorta ettirene zararın tespiti için gerekli olan bilgi ve belgeleri sigortacıya verme ve sigortacının inceleme yapması için gerekli olan önlemleri alma yükümlülüğü getirildiği,

aynı Kanun'un 1471 inci maddesinde ise sigorta ettirene hasarın belirlenmesinden önce hasar konusu yerde ve malda hasar sebebinin veya zarar miktarının belirlenmesini güçleştirecek veya engelleyecek bir değişiklik yapmama yükümlülüğü getirildiği, davacının hasar gören eşyaları ekspertiz incelemesi yapılana kadar uygun bir yerde muhafaza etmesi gerekirken hasarlı malları üretici firmaya gönderdiği, bu malların ne şekilde değerlendirildiği, tamir edilip edilmediği veya onarılarak satılıp satılıp satılmadığına dair davalıya bilgi verilmediği,

bu nedenle 6102 sayılı Kanun'un 1471 nci maddesi gereğince belirlenen zarardan %23,30 oranında indirim yapıldığı ve bu durumda davacının zararının 108.596,21 TL olduğu, dekorasyon zararı yönünden poliçe limitinin 10.000,00 TL olduğu ve davacının zararı da bu miktardan yüksek olduğundan poliçe limiti oranında tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 118.596,21 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; delil tespiti dosyasında yapılan masrafların yargılama gideri olarak hüküm altına alınması gerektiğini, tazminattan indirim yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, eksper tarafından enkazın kaldırılması yönünde talimat verildiğini, davanın tamamen kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının 6102 sayılı Kanun'un 1447,1448 ve 1471 nci maddelerine aykırı hareket ederek yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ekspertiz incelemesi tamamlanmadan hasara uğrayan emtianın iş yerinden çıkarıldığını ve gerçek hasar bedelinin tespitinin önüne geçildiğini, hasar gören emtianın onarılıp onarılamayacağı, onarım masrafı, onarım mümkün değilse sovtaj bedelinin hesaplanmasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda tespit edilen miktarın fahiş olduğunu, faturalarda yer alan malların hiç satılmamış gibi değerlendirildiğini, satılmış olma ihtimali değerlendirilmeden inceleme yapıldığını,

faturası ibraz edilmeyen emtiaların da tutara dahil edilmesi ile fahiş tazminat hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun davacı tarafından Van Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/64 D.İş dosyasında alınan tespit bilirkişi raporu değerlendirilerek ve dosyaya yansıyan rizikonun gerçekleştiği iş yerine ait fotoğraf ve kamera görüntüleri incelenerek düzenlendiği, oluşan zarar bedeline ilişkin olarak mahkemenin davacının kusurunu da gözeterek yapmış olduğu indirimin hakkaniyetli olduğu, bu nedenlerle taraf vekillerinin hüküm altına alınan zarar bedeline yönelik istinaf itirazlarının yerinde görülmediği,

ancak Van Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/64 D.İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davanın kabul ve reddedilen oranlarına göre taraflara yüklenilmesi gerektiği, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, 118.596,21 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait olup davalı tarafından iş yeri sigortası ile sigortalı olan mobilya mağazasının tavanın çökmesi sonucu oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(6102 sayılı Kanun) 1453 vd. maddeleri, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine