Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3017 K.2023/5102

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı itirazının kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 05.06.2016 tarihinde davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının aracın dava dışı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde yaralandığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı giderinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, bedel artırımı dilekçesi ile taleplerini 62.014,16 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksik evrak ile başvuru yapıldığını, maluliyet raporunu kabul etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %50 kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği; davacının maluliyet oranının % 45, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay, 9 ay geçici bakıcı süresi olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği gerekçesiyle, davanın kabulüne 48.812,15 TL sürekli iş göremezlik, 5.396,46 TL geçici iş göremezlik, 7.805,55 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 62.014,16 TL’nin 21.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...Ş’den tahsil edilerek başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 28.05.2018 tarihli ve 2018.i.3956-2018/İHK-4124 sayılı kararıyla; itirazın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 09.06.2021 tarihli 2021/3053 Esas, 2021/2663 Karar sayılı bozma ilamında; "...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Başvuran (davacı) tarafından dosyaya sunulan Üsküdar Devlet Hastanesi’nden alınan 03.04.2017 tarihli engelli sağlık kurulu raporu %38 sürekli maluliyeti olduğu tespitinin yapıldığı, ... tarafından hükme esas alınan 13.11.2017 tarihli İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalının Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre hazırladığı maluliyet raporunda ise davacının %45 sürekli,9 ay iyileşme süresinin olduğu belirlenerek,bu rapora göre zarar hesap edilmiştir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Maluliyet oranının tespiti açısından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde usulüne uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi amacıyla, önceki raporun da irdelendiği, ATK 3.İhtisas Kurulu'ndan ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından yeni bir rapor alınıp,davacının talebi de dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de.

Sigortacılık Kanunu 30/17 maddesi ile 19.01.2016 tarihli ve 29598 Resmi Gazetede yayımlanarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasına "(13)(Ek:RG-19/1/2016-29598)tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." hükmü eklenmiştir.

Heyetçe verilen kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16.13 maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi,ancak hesaplanan miktarın karar tarihinde AAÜT’de belirlenen maktu ücretin altında kalması halinde maktu ücrete hükmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uygun olarak alınan maluliyet raporunda davacının %28 maluliyet oranının belirlenmesi ile 02.12.2021 tarihli hesap raporuna göre sürekli maluliyet tazminatı bakımından yapılan hesaplama PMF 1931 Yaşam Tablosu uyarınca yapılan hesaplamada fazla tespit edilmiş ise de aleyhe bozma yasağı uyarınca talep ile bağlı kalınarak davalının bu yöndeki itirazının reddi gerektiği gerekçesiyle, bozma ilamı doğrultusunda ... kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına,

davanın kabulüne 48.812,15 TL sürekli iş göremezlik, 5.396,46 TL geçici iş göremezlik, 7.805,55 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 62.014,16 TL’nin 21.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...Ş’den tahsil edilerek başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tazminatın bozmadan önceki 23.11.2017 tarihli veriler kullanılarak ve PMF 1931 bakiye Yaşam Tablosuna göre hesap edilmesi gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunda solunum bozukluğundan da maluliyet verildiğini, önceki raporlarda solunum bozukluğu maluliyetinin olmadığını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığını, davacının kaza tarihinde 61 yaşında olması nedeniyle gelirinin getiren bir işte çalışmayacağını, bu nedenle geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmemesi gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır indirimin uygulanması gerektiğini,

davacı kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup emniyet kemeri takmamasından dolayı müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, eksik evrak ile başvuru yapıldığını, bakıcı tutulduğuna dair herhangi bir belge ibraz edilmediğini belirterek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İtiraz Hakem Heyetince verilen ilk karar, davalı tarafın temyiz istemi üzerine kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre ve dosya içerisinde bulunan maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderildiği rapor alınması ve vekalet ücreti yönünden davalı lehine bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada maddi tazminat hesabı için yeniden alınan 02.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda, rapor tarihindeki veriler (2021 yılı net asgari ücret) ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğine göre 111.246,00 TL, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre 83.463,00 TL olarak zarar ihtimalli değerlendirme ile belirlenmiş; ... tarafından, rapor tarihindeki güncel verilere (2021 verilerine) göre hesaplanan tazminat miktarı hükme esas alınmış ancak taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, sadece davalı taraf lehine ilk hükmün bozulduğu ve davacı tarafın ilk hükmü temyiz etmediği; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 23.11.2017 tarihli rapor yönünden davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alındığında, benimsenen aktüer raporu hükme esas almaya elverişli değildir.

Açıklanan vakıalar karşısında; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 23.11.2017 tarihli rapor yönünden davalı taraf lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, 23.11.2017 tarihindeki verilere göre (2017 net asgari ücret tarifesi) ve anılan rapordaki Yaşam Tablosu vs. esas alınıp önceki bozma ilamımız gereği saptanan maluliyet oranı dikkate alınarak tazminatın hesaplatılmasıyla oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,