Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3048 K.2023/12546

Taraflar arasında görülen ve maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 28.09.2008 tarihinde davalı ... şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ve ferdi kaza koltuk sigortası ile sigortalı olan ve dava dışı gerçek kişinin sürücüsü olduğu otomobilin ıslak zeminde ve yağmurlu havada kayarak duvara çarpıp devrilmesi sonucunda meydana gelen kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ... 'in öldüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000.00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 5.000,00 TL ferdi kaza koltuk sigortasından kaynaklanan tazminat ve 3.000,00 TL cenaze gideri olarak toplam 13.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ferdi kaza koltuk sigortası karşılığı 5.000,00 TL tazminat talebini kabul ettiklerini, ancak davacı ... işleten olup 3. kişi olmadığından destek tazminatı isteyemeyeceğini ve araç özel otomobil olup temerrüt faizi istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.03.2013 tarihli ve 2011/118 Esas, 2013/53 Karar sayılı kararıyla; tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulü ile 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 5.000,00 TL ferdi kaza koltuk sigortasından kaynaklanan tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesi 14.04.2015 tarih ve 2013/19015 Esas 2015/5877 Karar sayılı ilamıyla;

"...1-HUMK'nun 388 (HMK 297) maddesi uyarınca mahkeme kararında, İki tarafın iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ihtilaflı konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışması ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarda bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Somut olayda davacılar desteğin anne ve babası olup ihtiyari dava arkadaşıdırlar. Her bir davacı için ne kadar tazminata hükmedildiğinin mahkeme hükmünde ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekirken mahkmece 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 5.000,00 TL koltuk sigortasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine denmek suretiyle infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2) Kabule göre ise;

Dava konusu olayda ise, davacıların desteği ... , içinde bulunduğu aracın yaptığı tek taraflı kazada destek vefat etmiştir. Kaza yapan araç, ölen ... 'in babası davacı ... adına kayıtlı olup bu kişi zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine göre sigorta sözleşmesinin tarafıdır ve davacı ...'in kaza tarihinde aracın işleteni olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde teminat altına aldığına göre işletenin kendi zararından sorumlu olmadığından davacı ...'in davalı ... şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyemeyeceği dikkate alınmadan bu davacı yönünden davanın reddi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulü doğru görülmemiştir.

Dosya kapsamına göre mahkemece, davalı ... şirketine 13.10.2010 tarihli ara kararı ile cevap süresinin ilk duruşma günü olan 28.01.2010 tarihinden 10 gün öncesine kadar uzatılması için süre verildiği, davalı ... şirketinin ilk duruşma gününden önce ve uzatılan cevap süresi içinde 14.01.2010 tarihinde cevap dilekçesi verdiği ve ferdi kaza koltuk sigortası yönünden 5.000,00 TL lik talebi kabul ettiği anlaşılmaktadır. Bu halde, Mahkemece, hükmedilen 5.000,00 TL koltuk sigortası tazminatı yönünden, davalı lehine olarak yargılama giderine hükmetmek gerekirken bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece hükme esas alınan aktüerya raporunda davacının desteğinin asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Ancak her ne kadar dosya içinde bu konuda bir belge bulunmasa da davacı taraf, desteğin olay tarihinde üniversite öğrencisi olduğunu iddia ettiğine göre, mahkemece davacı tarafın bu husustaki delillerini mahkemeye sunması istenmeli, kaza tarihinde üniversite öğrencisi olduğunun anlaşılması halinde, desteğin mezun olduktan sonra asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceğinin kabulü gerekeceğinden, mahkemece davacılar desteğinin üniversitede okuduğu bölüm ve mezun olacağı tarih sorularak bu tarihten itibaren gerçek zararın belirlenmesi için,

desteğin mezun olacağı bölüme göre bu konu ile ilgili meslek kuruluşlarına yazı yazılarak muhtemel gelirin ne kadar olabileceği, mezuniyetinden sonra ne kadar sürede iş bulabileceği gibi hususlar tespit edilip,

davacılar vekilinin itirazları da değerlendirilerek sonucuna göre tazminatın belirlenmesi için yeniden aktüerya uzmanı bilirkişilerden rapor alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir ve hükmün bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.12.2015 tarihli ve 2015/14431 Esas, 2015/13318 Karar sayılı ilamı ile davacıların karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uyularak davalı ... işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde teminat altına aldığına göre işletenin kendi zararından sorumlu olmadığından davacı ...'in davalı ... şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyemeyeceğinden bu davacı yönünden davanın reddi gerektiği, davacı annenin destekten yoksun kalma sebebiyle maddi zararının 197.686,25 TL olduğu,

söz konusu tutarın davalının zorunlu trafik sigorta poliçesine istinaden sorumlu olduğu 125.000,00 TL limiti aşması nedeniyle davalının sorumluluğunun 125.000,00 TL olarak kabulü gerektiği, desteğinin olay tarihinde Bahçeşehir Üniversitesi Bilgisayar Teknikeri ve programlama bölümü öğrencisi olduğu, emsal ücret araştırmasına yönelik müzekkere cevapları ile bilgisayar mühendislerinin emsal ücretlerinin gönderildiği bu nedenle Türkiye İstatistik Kurumu resmi internet sitesi verileri nazara alınarak belirlenen emsal ücrete göre tanzim edilen bilirkişi raporundaki hesaplamalara itibar edildiği,

Ferdi Kaza Koltuk Sigortasının bir can sigortası türü olup meblağ sigortası olması nedeniyle, ölüm halinde limit kadar maktu tazminatın ödenmesi gerektiğinin Poliçe Genel Şartlarında açıkça belirtildiği, davalı tarafça da bu tazminatın istenebileceği hususunun kabul edildiği,

davalı ... şirketinin ilk duruşma gününden önce ve uzatılan cevap süresi içinde 14.01.2010 tarihinde cevap dilekçesi verdiği ve ferdi kaza koltuk sigortası yönünden 5.000,00 TL lik talebi kabul ettiği nazara alınarak hükmedilen 5.000,00 TL koltuk sigortası tazminatı yönünden, davalı lehine olarak yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği, davalı ... şirketinin işbu davaya konu tazminat bakımından temerrüdünün dava tarihi itibarı ile oluştuğu yönündeki kararın bozma kapsamı dışında bırakıldığı ve bu sebeple kesinleştiği gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulüne, davacı ... tarafından davalı aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddine, davacı ... tarafından davalı aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminat talebinin kabulü ile 125.000 TL'nin 28.09.2009 dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine, davacı ... için açılan ferdi kaza koltuk sigorta tazminatı alacağı talebinin kabulü ile 2.500 TL alacağının 28.09.2009 dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

davacı ... için açılan ferdi kaza koltuk sigorta tazminatı alacağı talebinin kısmen kabulü ile 2.400 TL alacağının 28.09.2009 dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacılar tarafından tedavi ve defin ücreti talebine yönelik istemin bozma kapsamı dışında bırakıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamanın ve hesaba esas alınan gelirin hatalı olduğunu, itirazlarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmediğini, ıslah edilen kısma ıslah tarihinden itibaren faiz hükmedilmesi gerektiğini, tedavi ve defin ücreti talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi ve ferdi kaza koltuk sigorta poliçesi ile teminat altına alınan, desteğin sürücüsü olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve koltuk teminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fırkasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,